कृत्रिम श्वसन पद्धती – CPR
प्रस्तावना:
अपघातामुळे एखाद्या व्यक्तीचा श्वासोच्छवास बंद पडल्यास किंवा हृदयाची धडधड थांबल्यास जीव वाचवण्यासाठी CPR (Cardiopulmonary Resuscitation) ही प्राथमिक उपचार पद्धत वापरली जाते.
उद्देश:
- श्वासोच्छवास आणि रक्ताभिसरण सुरू ठेवणे.
- मेंदूला ऑक्सिजन मिळवून देणे.
- रुग्णाचा जीव वाचवण्याचा प्रयत्न करणे.
CPR करण्याची पद्धत:
- व्यक्ती प्रतिसाद देते का ते तपासा आणि मदतीसाठी आपत्कालीन सेवांना बोलवा.
- व्यक्तीला सपाट, कडक पृष्ठभागावर झोपवा.
- छातीच्या मध्यभागी दोन्ही हात ठेवून जोरात व नियमित छाती दाब (compressions) द्या.
- प्रौढ व्यक्तीसाठी साधारण 100–120 दाब प्रति मिनिट या गतीने CPR केले जाते.
- प्रशिक्षण घेतले असल्यास छाती दाबांसोबत श्वास देण्याची पद्धत वापरता येते.
- AED उपलब्ध असल्यास त्याच्या आवाजातील सूचनांनुसार वापरा.
- व्यक्ती श्वास घेऊ लागेपर्यंत किंवा वैद्यकीय मदत येईपर्यंत CPR सुरू ठेवा.
महत्त्वाची सूचना: CPR शक्यतो प्रशिक्षित व्यक्तीने करावी. Untrained असल्यास छातीचे दाब देणे सुरू करणे आणि आपत्कालीन मदत बोलावणे महत्त्वाचे आहे.
