नवीन झाड तयार करणे म्हणजे एका झाडापासून नवीन रोप तयार करण्याची प्रक्रिया. याला वनस्पतींचे अभिवर्धन (Plant Propagation) म्हणतात.मुख्य पद्धती:बियांपासून 🌱 — बी पेरून नवीन रोप तयार करणे.कलमाने — एका झाडाची फांदी/कळी दुसऱ्या योग्य रोपावर जोडणे.छाट कलमाने — फांदीचा तुकडा मातीत किंवा योग्य माध्यमात लावून मुळे तयार करणे.दाबकलमाने (Layering) — फांदी झाडाला जोडलेली असतानाच तिच्यावर मुळे तयार करून नंतर वेगळी करणे.फुटव्यापासून — झाडाच्या मुळाजवळ आलेला नवीन फुटवा वेगळा करून लावणे.ऊतक संवर्धन (Tissue Culture) — प्रयोगशाळेत वनस्पतीच्या छोट्या भागापासून अनेक नवीन रोपे तयार करणे.यापैकी कलम, छाट कलम आणि दाबकलम या पद्धती नर्सरीमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरल्या जातात.
