1. कटिंग मशीन म्हणजे काय?
कटिंग मशीन हे धातू किंवा इतर साहित्य कापण्यासाठी वापरले जाणारे वर्कशॉपमधील उपकरण आहे. याच्या साहाय्याने रॉड, पाइप, अँगल, बार, शीट इत्यादी आवश्यक लांबीमध्ये कापता येतात.
2. कटिंग मशीनचे प्रकार
- Abrasive Cut-off Machine – कटिंग डिस्कने धातू कापण्यासाठी.
- Band Saw Cutting Machine – बँडसॉ ब्लेडने कापण्यासाठी.
- Power Hacksaw Machine – हॅक्सॉ ब्लेडच्या साहाय्याने कापण्यासाठी.
- Shearing Machine – मेटल शीट कापण्यासाठी.
- Plasma Cutting Machine – विद्युत प्लाझ्माच्या साहाय्याने धातू कापण्यासाठी.
3. मुख्य भाग
- मोटर
- कटिंग डिस्क/ब्लेड
- व्हाइस
- क्लॅम्प
- हँडल
- मशीन बेस
- ऑन/ऑफ स्विच
- डिस्क गार्ड
- स्पिंडल
- इलेक्ट्रिकल केबल
4. कार्य करण्याचे तत्त्व
मोटर विद्युत ऊर्जा घेऊन यांत्रिक गती निर्माण करते. ही गती कटिंग डिस्क किंवा ब्लेडला मिळते. फिरणाऱ्या डिस्क/ब्लेडच्या साहाय्याने वर्कपीसवर कट केला जातो.
5. कोणते साहित्य कापता येते?
- लोखंड
- स्टील
- स्टेनलेस स्टील
- अॅल्युमिनियम
- पाइप
- रॉड
- अँगल
- मेटल बार
- काही प्रकारच्या शीट
6. फायदे
- काम जलद होते.
- कटिंगमध्ये चांगली अचूकता मिळते.
- मोठ्या प्रमाणात काम करता येते.
- वेगवेगळ्या आकारांचे धातू कापता येतात.
- वर्कशॉपमध्ये वेळ आणि मेहनत कमी होते.
7. तोटे
- डिस्क/ब्लेड झिजते.
- कटिंगच्या वेळी आवाज आणि ठिणग्या निर्माण होऊ शकतात.
- चुकीच्या वापरामुळे अपघात होऊ शकतो.
- मशीनची नियमित देखभाल करावी लागते.
8. देखभाल
- मशीन नियमित स्वच्छ ठेवावे.
- ब्लेड/डिस्कची स्थिती तपासावी.
- बोल्ट आणि नट घट्ट आहेत का ते पाहावे.
- विद्युत वायर तपासावी.
- आवश्यक भागांना योग्य पद्धतीने वंगण द्यावे.
- खराब डिस्क किंवा ब्लेड बदलावे.
9. सुरक्षितता
- सेफ्टी गॉगल वापरावे.
- योग्य PPE वापरावे.
- वर्कपीस व्हाइसमध्ये घट्ट पकडावा.
- डिस्क फिरत असताना तिला हात लावू नये.
- मशीनचा गार्ड काढून मशीन चालवू नये.
- मशीन सुरू करण्यापूर्वी डिस्क/ब्लेड व्यवस्थित बसले आहे का ते तपासावे.
- काम झाल्यावर मशीन बंद करूनच वर्कपीस काढावा.
10. कटिंग मशीनचा उपयोग कुठे होतो?
फॅब्रिकेशन वर्कशॉप, ऑटोमोबाईल वर्कशॉप, इंजिनिअरिंग उद्योग, बांधकाम क्षेत्र आणि मेटल वर्कशॉपमध्ये कटिंग मशीनचा मोठ्या प्रमाणात वापर होतो.
