गांडूळखत तयार करण्याची प्रक्रियाबेड तयार करणे
– सावलीच्या ठिकाणी बेड किंवा टाकी तयार करतात.तळाशी थर – सुकलेले गवत, पेंढा किंवा नारळाच्या शेंड्यांचा थर घालतात.सेंद्रिय कचरा टाकणे
– शेणखत, पिकांचे अवशेष, पाला-पाचोळा, स्वयंपाकघरातील भाजीपाल्याचा कचरा इत्यादी टाकतात.ओलावा ठेवणे
– मिश्रणावर पाणी शिंपडून 60–70% ओलावा राखतात.गांडुळे सोडणे – साधारण 15–20 दिवसांनी गांडुळे (उदा. Eisenia fetida किंवा Eudrilus eugeniae) सोडतात.देखभाल
– बेड सावलीत ठेवतात, नियमित ओलावा राखतात आणि थेट सूर्यप्रकाश व जास्त पाणी टाळतात.खत तयार होणे
– साधारण 45–60 दिवसांत गडद तपकिरी, भुसभुशीत आणि वासरहित गांडूळखत तयार होते.खत वेगळे करणे
– गांडुळे वेगळी करून तयार झालेले खत चाळून वापरतात.तुमच्या दुसऱ्या फोटोमध्ये दिसणारी गांडुळे ही खत तयार करण्यासाठी वापरली जातात, आणि पहिल्या फोटोतील बेडमध्ये सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन सुरू आहे.
गांडूळखताचे फायदे:जमिनीची सुपीकता वाढते.पिकांची वाढ चांगली होते.पाण्याची धरून ठेवण्याची क्षमता वाढते.रासायनिक खतांचा वापर कमी होतो.पर्यावरणपूरक सेंद्रिय खत मिळते.
