हायड्रोपोनिक्स (Hydroponics) म्हणजे मातीचा वापर न करता पाण्यात आवश्यक पोषकद्रव्ये मिसळून झाडे वाढवण्याची पद्धत.
🌱 हायड्रोपोनिक्सची वैशिष्ट्ये
मातीची गरज नसते.
पाण्यातून झाडांना पोषकद्रव्ये मिळतात.
कमी जागेत शेती करता येते.
पाण्याची बचत होते.
भाजीपाला, पालेभाज्या आणि काही फळझाडे यामध्ये वाढवता येतात.
उदाहरण: लेट्यूस, पालक, कोथिंबीर, टोमॅटो इत्यादी पिके हायड्रोपोनिक्स पद्धतीने घेता येतात
हायड्रोपोनिक्स
प्लास्टिकची बादली/डबा
झाकण
छोटे प्लास्टिक कप
नारळाचा चोथा (Cocopeat) किंवा स्पंज
पाण्यात विरघळणारे Hydroponic nutrient solution
रोपांची बियाणे
छोटे छिद्र करण्यासाठी साधन
तयार करण्याची पद्धत
बादलीच्या झाकणाला कप बसतील अशी छोटी छिद्रे करा.
कपामध्ये स्पंज किंवा कोकोपीट ठेवून त्यात बियाणे लावा.
कपाच्या खालच्या भागाला काही छोटी छिद्रे करा, जेणेकरून मुळांना पाणी मिळेल.
बादलीत पाणी भरा आणि त्यात निर्देशानुसार पोषक द्रावण मिसळा.
कप झाकणातील छिद्रांमध्ये बसवा. रोपांची मुळे पाण्याला स्पर्श करतील अशी व्यवस्था करा.
बादली प्रकाश मिळणाऱ्या जागी ठेवा.
पाणी नियमित तपासा आणि कमी झाल्यास भरून काढा.
सोप्या सुरुवातीसाठी: पालक, मेथी किंवा लेट्यूस यांसारख्या पालेभाज्यांपासून सुरुवात करणे सोपे जाते.
.
