प्रस्तावना
बायोगॅस हा जैविक कचरा (शेण, भाजीपाला कचरा इ.) कुजवून तयार होणारा ज्वलनशील वायू आहे. या वायूमध्ये मुख्यत्वे मिथेन (CH₄) असतो. बायोगॅसचा वापर स्वयंपाक, दिवा, वीज निर्मितीसाठी केला जातो.
उद्देश
- बायोगॅस कसा तयार होतो हे समजणे
- बायोगॅस प्लांटची रचना व कार्य पाहणे
- पर्यावरणपूरक व पर्यायी इंधनाची माहिती मिळवणे
साहित्य
- बायोगॅस प्लांट (मॉडेल/प्रत्यक्ष)
- शेण
- पाणी
- इनलेट टाकी
- डायजेस्टर टाकी
- गॅस पाइप
- आउटलेट (स्लरी) टाकी
कृती
- शेण व पाणी 1:1 प्रमाणात मिसळले.
- हे मिश्रण इनलेटमधून डायजेस्टरमध्ये सोडले.
- डायजेस्टर हवाबंद (airtight) ठेवला.
- काही दिवसांनी कुज प्रक्रिया सुरू झाली.
- तयार झालेला गॅस पाइपद्वारे गोळा केला.
- उरलेली स्लरी आउटलेटमधून बाहेर आली.
निरीक्षण
- काही दिवसांत गॅस तयार होऊ लागला.
- गॅस जळणारा असून निळसर ज्वाला दिसली.
- उरलेली स्लरी खत म्हणून उपयोगी ठरली.
निष्कर्ष
जैविक कचऱ्यापासून बायोगॅस तयार करता येतो. हा गॅस स्वच्छ, स्वस्त व पर्यावरणपूरक इंधन आहे. बायोगॅस प्लांट ग्रा
