NURSERY
1) प्रस्तावना
आम्ही १५ दिवस आश्रमशाळेच्या कृषी विभागात प्रशिक्षण घेतले. या प्रशिक्षणामध्ये आम्ही विविध प्रकारच्या झाडांची माहिती, त्यांची वाढ, काळजी याबद्दल शिकलो. तसेच आम्ही गुड्डी कलम, पाचट कलम यांसारख्या कलम करण्याच्या पद्धती प्रत्यक्ष करून पाहिल्या. याखेरीज आम्ही नर्सरी प्रोजेक्ट घेतला ज्यामध्ये नर्सरी स्थापन करण्यासाठी जागा निवडणे, साफसफाई करणे, रोपे गोळा करणे, त्यांचे संवर्धन व विक्री प्रक्रिया याविषयी प्रत्यक्ष ज्ञान मिळाले.
2) उद्देश
- विद्यार्थ्यांना विविध झाडांची ओळख व माहिती मिळावी.
- झाडांचे कलम करण्याच्या पद्धती (गुड्डी व पाचट कलम) शिकणे.
- नर्सरी प्रोजेक्टद्वारे प्रत्यक्ष अनुभव घेणे.
- रोपे लावणे, त्यांची निगा राखणे व विक्री प्रक्रिया समजून घेणे.
- कृषी क्षेत्रातील मूलभूत कौशल्ये विकसित करणे.
3) कृती
- कृषी विभागातील विविध झाडांचे निरीक्षण व माहिती संकलन.
- गुड्डी कलम व पाचट कलम प्रत्यक्ष करून पाहणे.
- नर्सरी प्रोजेक्टसाठी जागेची निवड व परिसराची स्वच्छता करणे.
- गावातून विविध प्रकारची रोपे आणून नर्सरीमध्ये लावणे.
- रोपांची देखभाल – पाणी देणे, तण काढणे, खत देणे इ.
- रोपे कशी विकायची, त्यासाठी तयारी कशी करायची याचे प्रशिक्षण.
4) निरीक्षक
- वेगवेगळ्या झाडांची वाढ व त्यांचे देखभाल पद्धती समजल्या.
- कलम करताना काळजी घेण्याच्या गोष्टी जाणून आल्या.
- योग्य जागा व माती असल्यास रोपे चांगली वाढतात हे दिसून आले.
- नर्सरीमध्ये स्वच्छता व नियमित पाणी देणे खूप महत्त्वाचे आहे.
- बाजारात रोपांची विक्री करताना आकार, गुणवत्ता आणि मागणी यांचा विचार करावा लागतो.
5) निष्कर्ष
१५ दिवसांच्या प्रशिक्षणातून आम्हाला कृषी विषयक प्रत्यक्ष अनुभव मिळाला. झाडांची माहिती, कलम करण्याचे कौशल्य, नर्सरी व्यवस्थापन आणि विक्री पद्धती याबद्दल आम्ही practically शिकलो. या प्रशिक्षणामुळे कृषी क्षेत्राबद्दलची आवड वाढली तसेच भविष्यात नर्सरी व्यवसाय किंवा शेतीसंबंधी उपक्रम करण्याचा आत्मविश्वास मिळाला.
