प्रस्तावना
Fab Lab ही आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित बनवले ली , डिझाइन आणि प्रोटोटायपिंगसाठी तयार केलेली प्रयोगशाळा आहे सेनसर ची ओळख .
सेनसर ची ओळख

उद्धेश
मशिनी चे ओळख व मशीन ऑपरेट करणे
3 d मशिन ऑपरेट करून किचन बनवणे आणि electronic प्रोजेक्ट बनवणे


project flote sencer
1 प्रस्तावना
पाण्याची पातळी ओळखण्यासाठी वापरले जाणारे उपकरण म्हणजे Float Sensor
प्रोजेक्टचा उद्देश
टाकीतील पाण्याची पातळी मोजणे
मोटर ऑटोमॅटिक नियंत्रण शक्य करणे
पाणी व वीज बचत
घर, शाळा महाविध्ययलायसाठी
वेळ वाचवणे
कृति
फ्लोट सेन्सरमधील दोन वायर ओळखा.
सेन्सरला पाण्याच्या टाकीत योग्य ठिकाणी बसवा.
- फ्लोट सेन्सरच्या वायर अॅडॅप्टर/बॅटरीशी जोडा.
- लोडचा दुसरा टोक – ला जोडा.
- संपूर्ण वायरिंग सुरक्षितरीत्या इन्सुलेट करा.
- पाण्याची पातळी बदलून तपासणी करा.
– पाणी कमी झाल्यावर फ्लोट खाली येतो → सर्किट ON/Off बदलते
– पाणी वाढल्यावर फ्लोट वर जातो → सिग्नल बदलतो - जर मोटर कंट्रोल करायची असेल तर रिले कनेक्ट करा.
– सेन्सर → रिले → मोटर
ब्लुथूत हेडफोन रेपारिंग करणे
प्रस्तावना
शिक्षण घेणे, व्यवसाय करणे, ऑनलाइन व्यवहार करणे तसेच मनोरंजनया सर्व गोष्टींसाठी लोक मोठ्या प्रमाणावर मोबाइल फोनवर अवलंबूनअसते
उद्धेश
हेडफोन रिपेयरिंग करने वह पार्ट करने
कार्य
हेडफोन की वायर चेंज करने हेडफोन कनेक्शन करने कनेक्शन के लि
flote sencer
विघ्यान आश्रममधील फ्लोट सेन्सर – एक उपयुक्त तंत्रज्ञान
प्रस्तावना
आजच्या काळात पाण्याचा योग्य वापर आणि बचत करणे खूप गरजेचे झाले आहे. पाण्याची पातळी नियंत्रित ठेवण्यासाठी विविध तंत्रज्ञान वापरले जाते. यामध्ये फ्लोट सेन्सर (Float Sensor) हे एक अतिशय सोपे, स्वस्त आणि उपयुक्त उपकरण आहे. Vigyan Ashram येथे आम्ही फ्लोट सेन्सरची रचना, वापर आणि कार्यप्रणाली प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकातून शिकलो.
उद्देश
- टाकीतील पाण्याची पातळी आपोआप नियंत्रित करणे
- पाण्याची नासाडी टाळणे
- मोटर आपोआप ON–OFF करणे
- कमी खर्चात उपयुक्त प्रणाली तयार करणे
फ्लोट सेन्सर
फ्लोट सेन्सर हे असे उपकरण आहे जे पाण्याच्या पातळीनुसार वर–खाली हालते. पाणी ठरावीक पातळीपर्यंत भरले की सेन्सर सिग्नल देतो आणि मोटर बंद होते. पाणी कमी झाले की मोटर पुन्हा सुरू होते.
फ्लोट सेन्सरचे मुख्य भाग
- फ्लोट (पाण्यावर तरंगणारा भाग)
- स्विच
- वायर
- कंट्रोल बॉक्स
- पाण्याची टाकी
कार्य
- टाकीत पाणी भरू लागते
- पाण्याची पातळी वाढली की फ्लोट वर येतो
- ठरावीक पातळीवर पोहोचल्यावर स्विच OFF होतो
- मोटर आपोआप बंद होते
- पाणी कमी झाले की फ्लोट खाली जातो
- स्विच ON होऊन मोटर पुन्हा सुरू होते

विघ्यान आश्रमातील प्रात्यक्षिक
विघ्यान आश्रमात आम्ही फ्लोट सेन्सर प्रत्यक्ष जोडून पाहिला. टाकी, मोटर आणि वायरिंग स्वतः केली. त्यामुळे आम्हाला पाण्याचे व्यवस्थापन, इलेक्ट्रिकल कनेक्शन आणि सेन्सरचे महत्त्व समजले.
फायदे
- पाण्याची बचत होते
- वीज वाचते
- मोटर खराब होण्याचा धोका कमी होत
- मानवी श्रम कमी होतात
- घर, शेत, हॉस्टेल, शाळांसाठी उपयुक्त
निष्कर्ष
फ्लोट सेन्सर ही एक सोपी पण अत्यंत प्रभावी प्रणाली आहे. विघ्यान आश्रमात हे तंत्रज्ञान शिकल्यामुळे आम्हाला प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव मिळाला. पाणी व वीज बचतीसाठी फ्लोट सेन्सरचा वापर प्रत्येक ठिकाणी करणे फायदेशीर आहे.
flote sencer is importent for daly life
Mini laser cutter mashin
विघ्यान आश्रममधील मिनी लेझर कटर मशीन – एक नाविन्यपूर्ण अनुभव
प्रस्तावना
आजच्या आधुनिक तंत्रज्ञानात लेझर कटर मशीन ला खूप महत्त्व आहे. कमी वेळेत अचूक कटिंग, डिझाइन आणि कोरीव काम करण्यासाठी लेझर कटरचा वापर केला जातो. Vigyan Ashram येथे आम्ही स्वतःच्या हाताने मिनी लेझर कटर मशीन तयार करून त्याची रचना, कार्यपद्धती आणि वापर शिकलो.
उद्देश
प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकातून कौशल्य विकसित करणे
लेझर कटर मशीनची मूलभूत माहिती मिळवणे
कमी खर्चात मिनी लेझर कटर तयार करणे
इलेक्ट्रॉनिक्स व मेकॅनिकल ज्ञान वाढवणे
mashin ch use
मिनी लेझर कटर मशीन ही लहान आकाराची मशीन असून ती लेझर बीमच्या साहाय्याने कागद, पातळ लाकूड, अॅक्रेलिक, कापड इत्यादी साहित्य कापण्यासाठी किंवा डिझाइन काढण्यासाठी वापरली जाते.
मशीनचे मुख्य भाग
संगणक व सॉफ्टवेअर
लेझर मॉड्यूल
कंट्रोल बोर्ड (Arduino / CNC कंट्रोलर)
स्टेपर मोटर्स
ड्रायव्हर
फ्रेम (अॅल्युमिनियम / लाकूड)
पॉवर सप्लाय
कार्य
लेझर बीममुळे साहित्य कापले किंवा कोरले जाते
संगणकावर डिझाइन तयार केले जाते
डिझाइन मशीनला सॉफ्टवेअरद्वारे पाठवले जाते
कंट्रोल बोर्ड मोटर्सना सिग्नल देतो
लेझर मॉड्यूल ठरावीक मार्गाने हलते
proses

विघ्यान आश्रमातील प्रत्यक्ष अनुभव
विघ्यान आश्रमात आम्ही फ्रेम तयार करणे, मोटर्स जोडणे, वायरिंग करणे आणि सॉफ्टवेअर सेटअप हे सर्व टप्पे स्वतः केले. मशीन चालू करताना सुरक्षिततेचे नियमही शिकलो. त्यामुळे आम्हाला लेझर तंत्रज्ञानाची प्रत्यक्ष समज मिळाली.
फायदे
नव्या कल्पनांना चालना मिळते
अचूक आणि स्वच्छ कटिंग
वेळ व मेहनत वाचते
कमी खर्चात मशीन तयार करता येते
लहान उद्योग व शैक्षणिक वापरासाठी उपयुक्त
निष्कर्ष
मिनी लेझर कटर मशीन बनवण्याचा अनुभव खूप शिकवणारा ठरला. विघ्यान आश्रमात मिळालेल्या मार्गदर्शनामुळे आम्हाला आधुनिक तंत्रज्ञान प्रत्यक्ष हाताळता आले. ही मशीन शिक्षण, क्राफ्ट, डिझाइन आणि लघुउद्योगासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
INTERNSHIP PCB MAKING & FILTER INSTALLATION LAB SET UP
प्रस्तावना
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि तंत्रज्ञानावर आधारित झाले आहे.PCB बनवणे आणि सोल्देरीन करणे यातून च खूप सारे इलेक्ट्रॉनिक्स पार्ट प्रोजेक्ट काम करत आसतात आजच्या काळात सर्व जन कठीण काम करत नाही तर यात खूप मोठी संधी आहे .
उद्देश
PCB Making आणि Soldering प्रक्रियेची माहिती करून घेणे. Electronics क्षेत्रातील practical skills विकसित करणे.Internship दरम्यान प्रत्यक्ष प्रकल्पांवर काम करण्याचा अनुभव मिळवणे. आधुनिक तंत्रज्ञान आणि innovation बद्दल आवड निर्माण करणे.
tools
Soldering Iron
Solder Wire
Flux Desoldering
Pump
Wire Cutter
Nose Plier
Multimeter
PCB Board

पी सी बी बनवण्या साठी लागणाऱ्या कच्चे मटेरियलमटेरियल
Raw Material (कच्चा माल)
- Copper Clad PCB Board
- Solder Wire
- Flux Paste
- Electronic Components (Resistor, Capacitor, LED, IC)
- Connecting Wires
- Header Pins
- Jumper Wires
- Ferric Chloride Chemical (Etching साठी)
- Drill Bits
- Insulation Tape
- Heat Shrink Tube
- USB Cable
- Arduino / Microcontroller Board
- Nuts and Bolts
- Cleaning Solution / Isopropyl Alcohol
काही साहित्याची फोटोज आणि नावे

PCB BORD
REIY
trangester
t pin
push batan
j connector
कार्य
Circuit Testing
Multimeter आणि oscilloscope वापरून PCB योग्य प्रकारे कार्य करते का हे तपासण्यात आले.
7. Troubleshooting
Circuit मध्ये fault असल्यास त्याचे निरीक्षण करून दुरुस्ती करण्यात आली.
Internship मधील अनुभव
या कार्याद्वारे व electronics क्षेत्रातील practical skills शिकायला मिळाल्या. PCB making करताना teamwork, problem solving आणि innovation skills विकसित झाल्या. “Learning by Doing” या पद्धतीमुळे विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव मिळाला.

पहिला महिन्यात 200 PCB बोर्ड बनवले आणि मुंबई मध्ये स्वामी विवेकानंद महाविध्यालय या ठिकाणी वोर्क्शोप जॉईन केले आणि प्रोजेक्ट बोर्ड वर काम केले



PCB Making मधील माझा 2 महिन्यांचा इंटर्नशिप अनुभव MAY 1
प्रस्तावना
अभियांत्रिकी शिक्षणामध्ये केवळ सैद्धांतिक ज्ञान पुरेसे नसते, तर प्रत्यक्ष उद्योगातील अनुभव देखील तितकाच महत्त्वाचा असतो. मला PCB (Printed Circuit Board) Making या क्षेत्रात 2 महिन्यांची इंटर्नशिप करण्याची संधी मिळाली. या कालावधीत मी PCB डिझाइन , उत्पादन प्रक्रिया, गुणवत्ता तपासणी आणि इलेक्ट्रॉनिक सर्किट्सच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीबद्दल महत्त्वाचे ज्ञान प्राप्त केले.
PCB म्हणजे काय?
PCB म्हणजे Printed Circuit Board. हे इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमधील विविध घटकांना जोडण्यासाठी वापरले जाणारे एक महत्त्वाचे माध्यम आहे. मोबाईल फोन, संगणक, टेलिव्हिजन आणि इतर अनेक इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमध्ये PCB चा वापर केला जातो.
इंटर्नशिपमधील शिकलेली कौशल्ये
1. PCB डिझाइन
इंटर्नशिपच्या सुरुवातीला मला PCB डिझाइन सॉफ्टवेअरची ओळख करून देण्यात आली. सर्किट डायग्राम तयार करणे, कॉम्पोनंट प्लेसमेंट आणि ट्रॅक राऊटिंग यांसारखी कामे शिकण्याची संधी मिळाली.
2. PCB फॅब्रिकेशन प्रक्रिया
PCB तयार करण्याच्या विविध टप्प्यांचा अभ्यास केला. यात बोर्ड कटिंग, ड्रिलिंग, एचिंग आणि सोल्डरिंग या प्रक्रिया समाविष्ट होत्या.
3. गुणवत्ता तपासणी
तयार झालेल्या PCB ची गुणवत्ता तपासण्यासाठी विविध चाचण्या कशा केल्या जातात हे शिकले. यामुळे उत्पादनातील अचूकता आणि विश्वासार्हता सुनिश्चित केली जाते.
4. टीमवर्क आणि संवाद कौशल्य
इंटर्नशिप दरम्यान अनुभवी अभियंते आणि सहकारी यांच्यासोबत काम करण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे टीमवर्क, समस्या सोडविण्याची क्षमता आणि संवाद कौशल्ये विकसित झाली.
आलेली आव्हाने
सुरुवातीला PCB डिझाइनमधील तांत्रिक संकल्पना समजून घेणे थोडे कठीण वाटले. मात्र, वरिष्ठांच्या मार्गदर्शनामुळे आणि नियमित सरावामुळे या अडचणींवर मात करता आली.
निष्कर्ष