१) CO₂ वल्डिंग म्हणजे काय?
CO₂ वेल्डिंग ही गॅस-शिल्डेड आर्क वेल्डिंग प्रक्रिया आहे. यात सतत पुरवली जाणारी धातूची वायर इलेक्ट्रोड म्हणून वापरली जाते. वेल्डिंगच्या ठिकाणी CO₂ वायू सोडला जातो.
२) CO₂ वेल्डिंगमध्ये काय तयार होते?
वायर आणि जॉब यांच्यामध्ये विद्युत आर्क तयार होतो. आर्कच्या उष्णतेमुळे वायर आणि जॉबचा काही भाग वितळतो. हा वितळलेला धातू थंड झाल्यावर दोन धातूंचा मजबूत जोड तयार होतो.
३) मशीनचे प्रमुख भाग
१. पॉवर सोर्स:
वेल्डिंगसाठी आवश्यक विद्युत ऊर्जा पुरवतो.
२. वायर स्पूल:
वेल्डिंग वायर साठवून ठेवतो.
३. वायर फीडर:
वायर स्पूलमधून वायर सतत गनकडे पाठवतो.
४. वेल्डिंग गन:
वायर आणि गॅस वेल्डिंगच्या ठिकाणी पोहोचवते.
५. कॉन्टॅक्ट टिप:
वायरला विद्युत प्रवाह मिळण्यास मदत करते.
६. गॅस नोजल:
वेल्डिंगच्या भागाभोवती shielding gas पोहोचवते.
७. CO₂ सिलिंडर:
वेल्डिंगसाठी CO₂ वायू पुरवतो.
८. रेग्युलेटर:
सिलिंडरमधील गॅसचा दाब नियंत्रित करतो.
९. फ्लोमीटर:
गॅसचा प्रवाह मोजण्यास मदत करतो.
१०. अर्थ क्लॅम्प:
वेल्डिंगचे विद्युत सर्किट पूर्ण करण्यासाठी वापरला जातो.
४) वेल्डिंग वायर
CO₂ वेल्डिंगमध्ये सतत चालणारी consumable wire वापरली जाते. वायरचा व्यास आणि प्रकार जॉबच्या धातू व जाडीप्रमाणे निवडला जातो.
५) वेल्डिंगच्या महत्त्वाच्या सेटिंग
- करंट
- व्होल्टेज
- वायर फीड स्पीड
- गॅस फ्लो
- वेल्डिंगचा वेग
- वायरचा व्यास
योग्य सेटिंग नसल्यास अपूर्ण वेल्ड, जास्त स्पॅटर किंवा खराब जोड तयार होऊ शकतो.
६) CO₂ वेल्डिंगचे फायदे
- कामाचा वेग जास्त.
- सतत वायर वापरता येते.
- उत्पादनक्षमता चांगली.
- योग्य सेटिंगमध्ये वेल्डची गुणवत्ता चांगली मिळते.
- मोठ्या प्रमाणातील फॅब्रिकेशनसाठी उपयुक्त.
- इलेक्ट्रोड वारंवार बदलण्याची गरज कमी होते.
७) तोटे
- CO₂ सिलिंडर आणि गॅस व्यवस्था आवश्यक असते.
- मशीन साध्या स्टिक आर्क मशीनपेक्षा अधिक जटिल असते.
- गॅस shielding मुळे वाऱ्याचा परिणाम होऊ शकतो.
- मशीनची नियमित देखभाल करावी लागते.
८) CO₂ वेल्डिंगमध्ये होणारे दोष
- Porosity – वेल्डमध्ये लहान छिद्रे तयार होणे.
- Spatter – वितळलेल्या धातूचे छोटे कण उडणे.
- Undercut – वेल्डच्या कडेला धातू कमी होणे.
- Lack of fusion – धातू योग्य प्रकारे एकमेकांत न मिसळणे.
- Incomplete penetration – वेल्ड जॉइंटच्या आतपर्यंत पुरेसा न जाणे.
९) दोष टाळण्यासाठी
- योग्य वायर वापरावी.
- योग्य करंट व व्होल्टेज ठेवावे.
- गॅसचा योग्य प्रवाह ठेवावा.
- जॉबची पृष्ठभाग स्वच्छ ठेवावी.
- योग्य वेल्डिंग वेग ठेवावा.
- गन व जॉबची योग्य स्थिती ठेवावी.
१०) सुरक्षितता
वेल्डिंग करताना हेल्मेट/फेस शील्ड, हातमोजे, सुरक्षात्मक कपडे आणि सेफ्टी शूज वापरणे आवश्यक आहे. वेल्डिंगचा धूर बाहेर जाण्यासाठी योग्य वायुवीजन किंवा फ्यूम एक्स्ट्रॅक्शन असावे. CO₂ सिलिंडर सुरक्षितपणे ठेवावा.
११) CO₂ वेल्डिंगचा उपयोग
- लोखंडी फ्रेम
- स्टील स्ट्रक्चर
- मशीनचे भाग
- वाहनांचे काही भाग
- औद्योगिक फॅब्रिकेशन
- विविध स्टीलचे जॉइंल
brp_mask:0;
brp_del_th:null;
brp_del_sen:null;
delta:null;
module: photo;hw-remosaic: false;touch: (0.43055555, 0.5989583);sceneMode: 8;cct_value: 0;AI_Scene: (-1, -1);aec_lux: 0.0;aec_lux_index: 0;HdrStatus: auto;albedo: ;confidence: ;motionLevel: 0;weatherinfo: null;temperature: 39;
