वेल्डिंग मशीन
प्रस्तावना
वेल्डिंग मशीन हे लोखंडाच्या दोन भागांना उष्णतेच्या साहाय्याने जोडण्यासाठी वापरले जाणारे उपकरण आहे. याचा उपयोग वर्कशॉप, कारखाने आणि शेतीची अवजारे तयार करण्यासाठी केला जातो.
२. उद्देश :
वेल्डिंग मशीनची जोडणी, कार्यपद्धती आणि दुरुस्ती यांची माहिती मिळवणे.
३. उपयोग :
१. लोखंडी गेट व दरवाजे तयार करणे. २. लोखंडी पाइप आणि अँगल जोडणे. ३. शेतीची अवजारे तयार करणे. ४. लोखंडी फ्रेम तयार करणे. ५. तुटलेल्या लोखंडी वस्तूंची दुरुस्ती करणे.
४. लागणारे साहित्य :
१. वेल्डिंग मशीन
२. वेल्डिंग केबल
३. इलेक्ट्रोड होल्डर
४. अर्थ क्लॅम्प
५. वेल्डिंग इलेक्ट्रोड
६. वेल्डिंग हेल्मेट
७. हातमोजे
८. वायर ब्रश
९. हातोडा
१०. सुरक्षा शूज
५. जोडणीची पद्धत :
१. सर्वप्रथम मशीनचा वीजपुरवठा बंद करावा. २. वेल्डिंग केबल योग्य टर्मिनलला जोडावी. ३. इलेक्ट्रोड होल्डर केबलला जोडावा. ४. अर्थ क्लॅम्प दुसऱ्या केबलला जोडून धातूच्या कामाच्या तुकड्याला घट्ट लावावा. ५. सर्व जोडण्या तपासाव्यात. ६. प्रशिक्षित व्यक्तीच्या देखरेखीखाली मशीन सुरू करून वेल्डिंग करावे.
६. रिपेअरिंग (दुरुस्ती) :
१. मशीन सुरू होत नसल्यास वीजपुरवठा तपासावा. २. प्लग व केबल तपासावी. ३. केबल तुटलेली असल्यास वीजपुरवठा बंद करून दुरुस्ती करावी. ४. इलेक्ट्रोड होल्डर आणि अर्थ क्लॅम्प तपासावा. ५. मशीनच्या आतील भागात बिघाड असल्यास तज्ञ इलेक्ट्रिशियनकडून दुरुस्ती करून घ्यावी.
७. फोटो :
८. सुरक्षितता :
१. वेल्डिंग हेल्मेट वापरावे. २. हातमोजे व सुरक्षा शूज घालावेत. ३. ओल्या हातांनी मशीन हाताळू नये. ४. वेल्डिंग करताना डोळ्यांचे संरक्षण करावे. ५. ज्वलनशील वस्तू वेल्डिंगच्या ठिकाणापासून दूर ठेवाव्यात.
९. निष्कर्ष :
या प्रात्यक्षिकातून वेल्डिंग मशीनची जोडणी, उपयोग, दुरुस्ती आणि सुरक्षिततेचे नियम समजले.