सोलर इन्स्टॉलेशन म्हणजे सूर्यप्रकाशापासून वीज निर्माण करण्यासाठी सौर पॅनेल बसवण्याची प्रक्रिया.
१. सोलर इन्स्टॉलेशनसाठी लागणारे साहित्यसोलर पॅनेलइन्व्हर्टरबॅटरी (आवश्यकतेनुसार)वायर आणि केबलमाउंटिंग स्ट्रक्चरकनेक्टर आणि अर्थिंग साहित्य
२. सोलर पॅनेल बसवण्याची प्रक्रियासोलर पॅनेल बसवण्यासाठी योग्य जागा निवडणे.पॅनेल बसवण्यासाठी स्ट्रक्चर तयार करणे.स्ट्रक्चरवर सोलर पॅनेल बसवणे.
पॅनेलच्या वायरिंगची जोडणी करणे.इन्व्हर्टर आणि आवश्यक उपकरणे जोडणे.
अर्थिंग व सुरक्षिततेची तपासणी करणे.संपूर्ण यंत्रणा तपासून सुरू करणे.
३. सोलर इन्स्टॉलेशनचे फायदेविजेची बचत होते.
सूर्यप्रकाशापासून वीज निर्माण होते.प्रदूषण कमी करण्यास मदत होते.शेतीमध्ये पाणीपंप चालवण्यासाठी उपयोग होतो.सौरऊर्जा हा नवीकरणीय ऊर्जेचा स्रोत आहे.
४. सुरक्षितताविद्युत जोडणीचे काम प्रशिक्षित व्यक्तीकडून करून घ्यावे. सोलर पॅनेलवर सूर्यप्रकाश पडत असताना वीज निर्माण होऊ शकते, त्यामुळे वायरिंग करताना विशेष काळजी घ्यावी.तुम्हाला यापैकी काय पाहिजे?सोलर इन्स्टॉलेशनची खूप जास्त माहितीसोलर इन्स्टॉलेशन करतानाचा फोटोसोलर इन्स्टॉलेशनमधून मिळालेला अनुभव (प्रॅक्टिकल वहीसाठी)
सोलर इन्स्टॉलेशन म्हणजे सूर्यप्रकाशापासून विद्युत ऊर्जा निर्माण करण्यासाठी सौर पॅनेल आणि त्यासंबंधित उपकरणे योग्य पद्धतीने बसविण्याची प्रक्रिया होय.
आजच्या काळात विजेची वाढती गरज लक्षात घेता सौरऊर्जेचा वापर मोठ्या प्रमाणात केला जात आहे. सौरऊर्जा हा नैसर्गिक, नवीकरणीय आणि पर्यावरणपूरक ऊर्जेचा स्रोत आहे.
घर, शाळा, महाविद्यालय, कारखाने, शेती आणि व्यावसायिक इमारतींवर सोलर पॅनेल बसवता येतात.
२. सोलर इन्स्टॉलेशन म्हणजे काय?सूर्यप्रकाशाचे विद्युत ऊर्जेमध्ये रूपांतर करण्यासाठी सोलर पॅनेल, इन्व्हर्टर, वायरिंग, माउंटिंग स्ट्रक्चर आणि आवश्यक विद्युत उपकरणे बसविण्याच्या संपूर्ण प्रक्रियेला सोलर इन्स्टॉलेशन (सौरऊर्जा यंत्रणा बसविणे) असे म्हणतात.
सौर पॅनेल सूर्यप्रकाशापासून डीसी (DC) वीज निर्माण करतात. इन्व्हर्टर या विजेचे एसी (AC) विजेमध्ये रूपांतर करतो. घरातील बहुतेक विद्युत उपकरणे एसी विजेवर चालतात.
३. सोलर इन्स्टॉलेशनचे मुख्य उद्देश१. सूर्यप्रकाशापासून वीज निर्माण करणे. २. पारंपरिक विजेवरील अवलंबित्व कमी करणे. ३. विजेच्या खर्चात बचत करणे.
४. पर्यावरणाचे प्रदूषण कमी करण्यास मदत करणे. ५. शेती आणि उद्योगांना विजेचा पर्यायी स्रोत उपलब्ध करून देणे.
६. नैसर्गिक ऊर्जास्रोतांचा योग्य वापर करणे.४. सोलर इन्स्टॉलेशनसाठी लागणारी उपकरणे१. सोलर पॅनेलसोलर पॅनेल हे सौरऊर्जा यंत्रणेतील महत्त्वाचे उपकरण आहे. त्यामध्ये फोटोव्होल्टेइक (PV) पेशी असतात.
या पेशी सूर्यप्रकाशाचे थेट विद्युत ऊर्जेमध्ये रूपांतर करतात.२. सोलर इन्व्हर्टरइन्व्हर्टर सोलर पॅनेलमधून निर्माण होणाऱ्या डीसी विजेचे एसी विजेमध्ये रूपांतर करतो.
काही इन्व्हर्टरमध्ये यंत्रणेचे निरीक्षण आणि संरक्षण करण्याची सुविधाही असते.३. माउंटिंग स्ट्रक्चरसोलर पॅनेल छतावर किंवा जमिनीवर योग्य कोनात बसवण्यासाठी धातूचे स्ट्रक्चर वापरले जाते. ते मजबूत आणि हवामानाचा सामना करू शकणारे असावे.
४. डीसी आणि एसी केबलसोलर पॅनेल, इन्व्हर्टर आणि विद्युत वितरण यंत्रणेमध्ये वीज वाहून नेण्यासाठी योग्य क्षमतेच्या केबलचा वापर केला जातो.
५. कनेक्टरसोलर पॅनेलच्या केबल जोडण्यासाठी योग्य प्रकारचे कनेक्टर वापरले जातात. जोडणी सुरक्षित आणि घट्ट असणे आवश्यक आहे.६. बॅटरीबॅटरीचा वापर साठवणूक असलेल्या सोलर यंत्रणेमध्ये केला जातो.
सूर्यप्रकाश उपलब्ध नसताना साठवलेली वीज वापरता येते. मात्र, प्रत्येक सोलर यंत्रणेमध्ये बॅटरी आवश्यक नसते.
७. अर्थिंग व्यवस्थाविद्युत यंत्रणेतील दोषांमुळे निर्माण होणारा धोका कमी करण्यासाठी योग्य अर्थिंग व्यवस्था आवश्यक असते.
८. संरक्षण उपकरणेफ्यूज, सर्किट ब्रेकर, आयसोलेटर आणि आवश्यक सर्ज प्रोटेक्शन उपकरणे यंत्रणेचे संरक्षण करण्यासाठी वापरली जातात.
५. सोलर इन्स्टॉलेशनचे प्रकार१. ऑन-ग्रिड सोलर सिस्टीमही यंत्रणा वीज वितरण कंपनीच्या ग्रिडशी जोडलेली असते. सूर्यप्रकाशातून तयार झालेली वीज घरात वापरता येते. योग्य व्यवस्था आणि नियमांनुसार अतिरिक्त वीज ग्रिडमध्ये पाठवता येते.
फायदे:विजेच्या बिलात बचत होऊ शकते.बॅटरीची सहसा आवश्यकता नसते.अतिरिक्त वीज ग्रिडमध्ये पाठवण्याची सुविधा मिळू शकते.टीप: ग्रिड बंद झाल्यावर सामान्य ऑन-ग्रिड इन्व्हर्टर सुरक्षिततेसाठी वीजपुरवठा थांबवतो.
२. ऑफ-ग्रिड सोलर सिस्टीमही यंत्रणा सामान्यतः वीज वितरण ग्रिडपासून स्वतंत्रपणे काम करते. यामध्ये बॅटरीद्वारे वीज साठवून ठेवता येते.फायदे:ग्रिड वीज उपलब्ध नसलेल्या ठिकाणी उपयोग होतो.बॅटरीमध्ये वीज साठवता येते.योग्य क्षमतेची यंत्रणा असल्यास आवश्यक उपकरणांना वीज मिळू शकते.
३. हायब्रिड सोलर सिस्टीमया यंत्रणेमध्ये सौरऊर्जा, वीज ग्रिड आणि बॅटरी यांचा एकत्रित वापर केला जाऊ शकतो. प्रत्यक्ष कार्यपद्धती इन्व्हर्टरच्या प्रकारावर आणि सेटिंगवर अवलंबून असते.
फायदे:बॅटरीमध्ये वीज साठवण्याची सुविधा.सौरऊर्जा आणि ग्रिड विजेचा एकत्रित वापर.योग्य रचना असल्यास वीजपुरवठा खंडित झाल्यावर काही उपकरणे चालवता येतात.६. सोलर इन्स्टॉलेशन करण्याची सविस्तर प्रक्रियापहिला टप्पा : जागेची निवडसोलर पॅनेल बसवण्यासाठी दिवसभर पुरेसा सूर्यप्रकाश मिळणारी जागा निवडली जाते.
झाडे, इमारती किंवा इतर वस्तूंची सावली पॅनेलवर पडणार नाही याची काळजी घेतली जाते.दुसरा टप्पा : वीजेच्या गरजेचे मूल्यांकनघरात किंवा इमारतीमध्ये किती वीज वापरली जाते याचा अभ्यास केला जातो. त्यानुसार सोलर पॅनेल आणि इन्व्हर्टरची क्षमता ठरवली जाते.
तिसरा टप्पा : स्ट्रक्चर बसवणेछताची मजबुती तपासून योग्य माउंटिंग स्ट्रक्चर बसवले जाते. पॅनेलचा कोन आणि दिशा स्थानानुसार निश्चित केली जाते.चौथा टप्पा : सोलर पॅनेल बसवणेपॅनेल स्ट्रक्चरवर सुरक्षितपणे बसवले जातात. त्यांची योग्य मांडणी केली जाते आणि सावली कमी पडेल याची काळजी घेतली जाते.
पाचवा टप्पा : वायरिंग करणेपॅनेलच्या क्षमतेनुसार आणि यंत्रणेच्या आराखड्यानुसार वायरिंग केले जाते. डीसी आणि एसी बाजूंसाठी योग्य केबल वापरली जाते.सहावा टप्पा : इन्व्हर्टर जोडणेसोलर पॅनेलमधून निर्माण होणारी डीसी वीज इन्व्हर्टरपर्यंत पोहोचवली जाते.
इन्व्हर्टर योग्य प्रकारे बसवून संबंधित उपकरणांशी जोडला जातो.सातवा टप्पा : अर्थिंग व संरक्षण
