प्लेन टेबल

प्रस्तावना

प्लेन टेबल सर्व्हे ही जमिनीवरील मोजमाप व नकाशा तयार करण्याची सोपी पद्धत आहे. या पद्धतीत जमिनीवरच नकाशा काढला जातो. त्यामुळे क्षेत्राचा प्रत्यक्ष अभ्यास व मोजमाप एकाच वेळी करता येते.

उद्देश

1. जमिनीचा नकाशा तयार करणे
2. वस्तूंचे अचूक स्थान ठरवणे
3. सर्व्हेक्षणाची सोपी पद्धत शिकणे
4. प्रत्यक्ष निरीक्षणातून नकाशा काढणे

साहित्य

1. प्लेन टेबल
2. अलिडेड (Alidade)
3. ड्रॉइंग शीट
4. ट्रायपॉड
5. प्लंब बॉब
6. कंपास
7. पेन्सिल व स्केल

कृती

1. प्लेन टेबल ट्रायपॉडवर बसवून समतल करा.
2. ड्रॉइंग शीट टेबलवर घट्ट लावा.
3. प्लंब बॉबच्या सहाय्याने जमिनीवरील बिंदू व कागदावरील बिंदू जुळवा.
4. अलिडेडच्या मदतीने वस्तूंवर दृष्टीरेषा घ्या.
5. प्रत्येक वस्तूचे स्थान कागदावर चिन्हांकित करा.
6. सर्व आवश्यक मोजमाप पूर्ण करून नकाशा तयार करा.

निरीक्षण

• प्रत्यक्ष क्षेत्र व नकाशा यांचा समन्वय दिसून येतो.
• मोजमाप करताना अचूकता राखली गेली.
• वस्तूंचे स्थान स्पष्टपणे नकाशावर दिसते.

निष्कर्ष

प्लेन टेबल सर्व्हे पद्धतीने जमिनीचा नकाशा अचूक व जलद तयार करता येतो. ही पद्धत सोपी असून प्रत्यक्ष निरीक्षणामुळे चुका कमी होतात. शैक्षणिक व प्राथमिक सर्व्हेसाठी ही पद्धत उपयुक्त आहे.

अनुभव

हा प्रयोग करताना आम्हाला प्रत्यक्ष क्षेत्रावर काम करण्याचा अनुभव मिळाला. मोजमाप व नकाशा काढणे हे एकाच वेळी करता आल्यामुळे सर्व्हेक्षण अधिक समजण्यास सोपे झाले. संघटितपणे काम करण्याचे महत्त्व समजले