शेंगदाणा चिक्की १) प्रस्तावना

१ प्रस्तावना

शेंगदाणा चिक्की ही भारतातील एक पारंपरिक, पौष्टिक आणि ऊर्जा देणारी मिठाई आहे. शेंगदाण्यामध्ये प्रोटीन, हेल्दी फॅट, व्हिटॅमिन E आणि खनिजे असतात, तर गुळामध्ये लोह, कॅल्शियम आणि नैसर्गिक गोडी असते. गूळ आणि शेंगदाणे यांच्या संयोजनामुळे चिक्की शरीराला त्वरित ऊर्जा देते आणि थंडीत उत्तम मानली जाते. ही मिठाई बनविणे सोपे, किफायतशीर आणि आरोग्यदायी असल्याने सर्व वयोगटात लोकप्रिय आहे.

२) उद्देश

1. शेंगदाणा चिक्की बनवण्याची पारंपरिक पद्धत समजून घेणे.
2. गूळ आणि शेंगदाण्याचे पोषक मूल्य जाणून घेणे.
3. पाककृतीतील उष्णताजन्य बदलांचा अभ्यास करणे (गूळ वितळणे, पाक बनणे).
4. नैसर्गिक व कमी खर्चातील मिठाई घरच्या घरी तयार करणे.
5. विद्यार्थ्यांना स्वच्छ, पौष्टिक आणि सोपी खाद्यनिर्मिती प्रक्रियेची माहिती मिळवून देणे.

३) साहित्य

४) कृती

१) शेंगदाणे भाजणे

• शेंगदाणे कढईत मंद आचेवर भाजा.
• थंड झाल्यावर साल काढून दोन तुकडे करा.

२) गुळाचा पाक तयार करणे

• कढईत गूळ आणि १–२ टेबलस्पून पाणी घाला.
• गूळ वितळल्यावर उकळी येऊ द्या.
• थोडे तूप घाला.

३) पाकाची चाचणी

• थंड पाण्यात पाकाचा थेंब टाकून पहा.
• गोळी कडक झाली तर पाक तयार आहे.

४) मिश्रण तयार करणे

• पाक तयार होताच गॅस बंद करा.
• त्यात भाजलेले शेंगदाणे घाला.
• वेलची पावडर घालून नीट मिसळा.

५) चिक्की सेट करणे

• ताट किंवा चकलीला तूप लावा.
• तयार मिश्रण त्यावर ओतून लाटण्याने समतल करा.
• गरम असतानाच चौकोनी तुकडे करा.

६) थंड करणे

• पूर्णपणे थंड झाल्यावर चिक्की कडक आणि कुरकुरीत होते.

५) निरीक्षण

1. शेंगदाणे भाजल्यावर त्यांचा सुगंध आणि कुरकुरीतपणा वाढतो.
2. गूळ तापवल्यावर तो द्रवरूप होतो आणि नंतर गडद तपकिरी दिसू लागतो.
3. पाक तयार झाल्यावर त्यात शेंगदाणे मिसळल्यावर मिश्रण जाड आणि चिकट होते.
4. थाटावर ओतल्यावर मिश्रण लवकर कडक होऊ लागते.
5. थंड झाल्यावर चिक्कीचा आवाज कटकटाट येतो व ती कुरकुरीत दिसते.
6. चिक्कीला गुळाची नैसर्गिक गोडी आणि शेंगदाण्याचा क्रंच स्पष्ट जाणवतो.

६) निष्कर्ष

या प्रयोगातून शेंगदाणा चिक्की ही आरोग्यदायी, किफायतशीर आणि नैसर्गिक पदार्थांनी बनणारी मिठाई असल्याचे सिद्ध झाले. गूळ आणि शेंगदाणा यांच्या संयोजनामुळे शरीराला ऊर्जा, प्रोटीन आणि खनिजे मिळतात. पाक योग्य तापमानावर आला कीच योग्य चिक्की तयार होते हे निरीक्षणातून समजते. संपूर्ण प्रक्रिया सोपी असून घरच्या घरी स्वादिष्ट आणि पौष्टिक चिक्की तयार करणे सहज शक्य आह

मटेरीअल	वजन	दर	किमत
शेंगदाणा	500gm	130rs	65.00
साखर	500gm	42rs	21.00
तेल	5am	130rs	0.65
ग्यास	30am	870rs\14kg	1.86
पेकिंग बॉग	2box	10rs\box	20.00
मजूरी ३५%			108.51 +37.97