प्रोजेक्ट विषय
इलेक्ट्रिकल लॅब रिनोवेशन
प्रस्तावण
या प्रयोगात इलेक्ट्रिकल लॅबमध्ये वापरले जाणारे विविध उपकरणे . साधने व साहित्य यांचा अभ्यास केला घरगुटि उपकरणे जसे की सोलर पॅनर ,फिल्टर , फॅन
मोटर इत्यादीचे कार्य समजून घेतले तसेच एसी आणि डीसी करंट यातील फरकही शिकलो
ब्लॅक ची साफसफाई वस्तूंची योग्य रचना केली
सर्वे
गावामध्ये जाऊन इलेक्ट्रिकल साहित्य व उपकरणांची उपलब्ध तपासणीिक बाजून तून लागणारे साहित्यआणले मध्ये वापरण्यास योग्य वस्तू निवडल्या
उद्देश
इलेक्ट्रिकल उपकरणांचे कार्य समजणे
एसी व डीसी करण यातील फरक जाणून घेणे
मधील उपकरणांची योग्य वापर शिकलो
व्यवहारिक अनुभव मिळाला
साहित्य
4 x 8 चे दोन पल्यउवूड
राउड पट्टी 1 इंच 200 फुट
टेप
निळा ऑइल पेंट
पांढर वूड पांढरा वूड
मिक्सर ,सिलिंग फॅन, टेबल फॅन
सोलर पॅनल, फिल्टर, इस्त्री
फिल्टर मोटर
वन दिल मशीन ,हात थोडी ,टायर वायर
इलेक्ट्रिकल लॅब ची साधने
कृती
गावात जाऊन सर्वे करून सर्व साहित्य आणले चार भाई आठ च्या व दोन भाई चार चा बोर्ड वर एक फिल्टर बसवले निळा ऑइल पेंट पेंटर व प्रायमर ने वापरून रंगकाम केले दिल मशीन हातोडी टायर व इतर साधनांचा वापर केला दिल मशीन एसी अल्टरनेटिव्ह करण व डीसी डायरेक्ट करंट यांचा फरक शिकवला घरामध्ये 240 वेट करंट वापरला जातो हे समजले स्वच्छ करून कपड्याची रचना बदलली
निरीक्षण
सर्व उपकरणे व्यवस्थित कार्यरत होती एसी वडीसीकरण मधील फरक स्पष्ट झाला लाईव्ह बसवताना मोजमाप अचूक ठेवणे महत्त्वाचे आहे हे लक्षात आले
निष्कर्ष
या कामातून इलेक्ट्रिकल लॅब मधील कामाची सखोल माहिती मिळाली उपकरणाची बसवणे वायरिंग रंगकाम व उपकरणाचा माहिती मिळाली
भविष्यातील उपयोग
घरगुती व औद्योगिक वायरिंग साठी उपयुक्त ज्ञान मिळाले इलेक्ट्रिकल उपकरणाची दुरुस्ती करण्यासाठी मदत होईल व्यवहारिक ज्ञान मिळाले
मी हे शिकले
एसी व देशी करण मधील फरक उपकरणे
बसवण्याची व रंगकामाची पद्धत निगारा करण्याची
महत्त्व व्यवहार कौशल्य व सुरक्षितपणा उपयोग उपाय
Induction Motor – रचना व कार्यपद्धती
1️⃣ प्रस्तावना (Introduction)
आजच्या औद्योगिक आणि घरगुती वापरात Induction Motor ला फार महत्त्व आहे. ही मोटार साधी रचना, कमी खर्च, कमी देखभाल आणि जास्त कार्यक्षमता यामुळे मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाते. पंखे, पंप, मिक्सर, फ्रिज, वॉशिंग मशीन, कारखान्यातील यंत्रे इत्यादी ठिकाणी इंडक्शन मोटार वापरली जाते.
2️⃣ प्रोजेक्टचा उद्देश (Objective)
- Induction Motor म्हणजे काय हे समजून घेणे
- Induction Motor चे आतील भाग (घटक) अभ्यासणे
- मोटार कशी कार्य करते हे समजणे
- औद्योगिक व घरगुती उपयोग जाणून घेणे
3️⃣ Induction Motor म्हणजे काय?
विद्युत प्रवाह दिल्यावर विद्युत चुंबकीय प्रेरणेमुळे (Electromagnetic Induction) जी मोटार फिरते तिला Induction Motor म्हणतात.
4️⃣ Induction Motor चे आतले भाग (घटक)
1. Stator (स्टेटर)
- हा मोटारचा स्थिर भाग आहे
- यात कॉइल (वळ्या) असतात
- विद्युत पुरवठा स्टेटरला दिला जातो
2. Rotor (रोटर)
- हा मोटारचा फिरणारा भाग आहे
- स्टेटरमुळे तयार झालेल्या चुंबकीय क्षेत्रामुळे रोटर फिरतो
- रोटरचे प्रकार:
- Squirrel Cage Rotor
- Slip Ring Rotor
3. Air Gap (एअर गॅप)
- स्टेटर आणि रोटर मधील मोकळी जागा
- मोटारच्या कार्यासाठी अतिशय महत्त्वाची
4. Shaft (शाफ्ट)
- रोटरला जोडलेला दांडा
- याच्यावरून यांत्रिक शक्ती बाहेर मिळते
5. Bearings (बेअरिंग्स)
- शाफ्ट सुरळीत फिरण्यासाठी मदत करतात
6. Cooling Fan (कूलिंग फॅन)
- मोटार गरम होऊ नये म्हणून
- उष्णता कमी करतो
5️⃣ Induction Motor ची कार्यपद्धती
- स्टेटरला विद्युत पुरवठा दिला जातो
- चुंबकीय क्षेत्र तयार होते
- या क्षेत्रामुळे रोटरमध्ये प्रवाह प्रेरित होतो
- रोटर फिरायला लागतो
- यांत्रिक ऊर्जा मिळते
6️⃣ Induction Motor चे उपयोग
- पंखे
- पाणी पंप
- मिक्सर
- लिफ्ट
- कारखान्यातील यंत्रे
7️⃣ निष्कर्ष (Conclusion)
Induction Motor ही मजबूत, विश्वासार्ह आणि कमी देखभाल लागणारी मोटार आहे. तिची रचना साधी असून विविध क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर वापर केली जाते. त्यामुळे विद्युत अभियांत्रिकीमध्ये इंडक्शन मोटारला फार महत्त्व आहे.
