बायोगॅस
बायोगॅस हा सेंद्रिय कचरा (शेण, अन्न, वनस्पती) ऑक्सिजनविना कुजवून (अनारोबिक विघटन) तयार होणारा एक नूतनीकरणक्षम (Renewable) ऊर्जा स्त्रोत आहे。
यात प्रामुख्याने ५५ ते ६० टक्के मिथेन (ज्वलनशील) आणि उर्वरित कार्बन डायऑक्साइड असतो。
हा धूररहित असल्याने स्वयंपाकासाठी अत्यंत उत्तम मानला जातो。
बायोगॅसचे फायदे आणि उपयोग
:स्वयंपाक
: बायोगॅसचा वापर घरगुती गॅस शेगडीवर स्वयंपाक करण्यासाठी केला जातो。
वीज निर्मिती
: बायोगॅस जनरेटरच्या मदतीने वीज तयार करता येते。
उत्कृष्ट खत
बायोगॅस निर्मितीनंतर उरलेला भाग (स्लरी) उत्तम सेंद्रिय खत (Organic Fertilizer) म्हणून शेतीत वापरला जातो。
पर्यावरण संरक्षण:
यामुळे कचऱ्याची विल्हेवाट लागते आणि मिथेनसारख्या घातक वायूचे हवेत होणारे उत्सर्जन टळते。
कसा तयार होतो?
बायोगॅस संयंत्रात (Biogas Digester) शेण किंवा सेंद्रिय कचरा पाण्यात मिसळून बंद टाकीत सोडला जातो。
सूक्ष्मजंतू (Bacteria) या कचऱ्यावर प्रक्रिया करून वायू तयार करतात, जो पाईपद्वारे स्वयंपाकघरापर्यंत पोहोचवला जातो.
बायोगॅसबाबत सविस्तर माहिती आणि शासकीय अनुदानासाठी तुम्ही महाराष्ट्र ऊर्जा विकास अभिकरण (MEDA) किंवा कृषी विभाग यांच्या वेबसाईटला भेट देऊ शकता.
तुम्हाला बायोगॅस प्रकल्पाविषयी आणखी काय जाणून घ्यायला आवडेल?
घरी बायोगॅस संयंत्र उभारण्याची पद्धतलागणारा खर्च आणि शासकीय अनुदानकचऱ्याचे व्यवस्थापन कसे करावे
