Deta 21-08-2026

register

रेझिस्टर (Resistor) म्हणजे काय?

रेझिस्टर (Resistor) हा एक महत्त्वाचा इलेक्ट्रॉनिक घटक आहे. त्याचे मुख्य काम विद्युत प्रवाहाला (Current) विरोध करणे व त्याचे प्रमाण नियंत्रित करणे हे आहे. रेझिस्टरमुळे सर्किटमध्ये आवश्यक तेवढाच करंट वाहतो, त्यामुळे इतर इलेक्ट्रॉनिक घटक सुरक्षित राहतात.

रेझिस्टरचे काम

• सर्किटमधील करंट नियंत्रित करणे.
• जास्त करंट जाण्यापासून LED व इतर घटकांचे संरक्षण करणे.
• सर्किटमधील व्होल्टेजचे योग्य विभाजन (Voltage Division) करणे.
• इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे सुरक्षित आणि सुरळीत चालण्यास मदत करणे.

जर 5V बॅटरीला LED थेट जोडली, तर जास्त करंटमुळे LED खराब होऊ शकतो. म्हणून LED सोबत 220Ω किंवा 330Ω रेझिस्टर मालिकेत (Series) जोडला जातो. त्यामुळे करंट योग्य प्रमाणात राहतो आणि LED सुरक्षितपणे कार्य करते.

रेझिस्टर हा विद्युत प्रवाह नियंत्रित करणारा इलेक्ट्रॉनिक घटक आहे. कोणत्याही इलेक्ट्रॉनिक सर्किटमध्ये करंट नियंत्रित करण्यासाठी आणि घटकांचे संरक्षण करण्यासाठी रेझिस्टरचा वापर केला जातो.

Transister

ट्रान्झिस्टर (Transistor)

ट्रान्झिस्टर म्हणजे काय?

ट्रान्झिस्टर हा अर्धसंवाहक (Semiconductor) पदार्थापासून बनलेला तीन टर्मिनल असलेला इलेक्ट्रॉनिक घटक आहे. तो विद्युत प्रवाह नियंत्रित करणे आणि लहान सिग्नल मोठा करणे यासाठी वापरला जातो.

ट्रान्झिस्टरचे भाग

• एमिटर (Emitter)
• बेस (Base)
• कलेक्टर (Collector)

ट्रान्झिस्टरचे कार्य

• सर्किट चालू-बंद (Switch) करणे.
• लहान सिग्नल मोठा (Amplifier) करणे.
• विद्युत प्रवाह नियंत्रित करणे.

ट्रान्झिस्टरचे उपयोग

• LED सर्किट
• मोटर नियंत्रण
• रेडिओ
• टीव्ही
• संगणक
• Arduino आणि ESP32 प्रकल्प

ट्रान्झिस्टर हा इलेक्ट्रॉनिक्समधील महत्त्वाचा घटक असून तो सर्किटचे नियंत्रण आणि सिग्नल वाढवण्याचे काम करतो.