वीट बांधकाम म्हणजे विटा, सिमेंट-मोर्टार आणि वाळू यांच्या साहाय्याने भिंत, पाया, कंपाऊंड व इतर बांधकामाची रचना तयार करण्याची पद्धत होय. बांधकामात विटा एकमेकांवर योग्य पद्धतीने रचून त्यांना मोर्टारने जोडले जाते.
लागणारे साहित्य:
- वीट
- सिमेंट
- वाळू
- पाणी
- मोजमापाची साधने
विटांच्या रचनांचे प्रकार :
- English Bond: एक थर Stretcher आणि दुसरा थर Header अशा आलटून-पालटून पद्धतीने विटा रचल्या जातात. ही रचना मजबूत असते.
फायदा: सर्वात मजबूत रचनांपैकी एक.
- Flemish Bond: प्रत्येक थरामध्ये Header आणि Stretcher आलटून-पालटून रचले जातात. ही रचना आकर्षक दिसते.
फायदा: भिंत सुंदर आणि आकर्षक दिसते.
- Stretcher Bond: सर्व विटा त्यांच्या लांब बाजूने रचल्या जातात. याचा वापर प्रामुख्याने पातळ भिंतींसाठी केला जातो.
फायदा: बांधकाम सोपे आणि जलद होते.
- Header Bond: सर्व विटा त्यांच्या छोट्या बाजूने रचल्या जातात. याचा वापर जाड किंवा वक्र भिंतींसाठी केला जातो.
फायदा: जाड भिंती तयार करण्यासाठी उपयुक्त.
- Stack Bond: विटा एकाच्या वर एक सरळ उभ्या रेषेत रचल्या जातात. ही रचना दिसायला सोपी असते, पण मजबुती कमी असते.
फायदा: रचना करणे सोपे आणि दिसायला व्यवस्थित.
- Rat-Trap Bond: विटा अशा पद्धतीने रचल्या जातात की भिंतीमध्ये पोकळी तयार होते. त्यामुळे विटा व मोर्टारची बचत होते आणि भिंत तुलनेने हलकी होते.
फायदा: विटा व मोर्टारची बचत होते आणि भिंत हलकी राहते.
