रोपवाटिका म्हणजे बियाण्यांपासून निरोगी, मजबूत आणि चांगल्या गुणवत्तेची रोपे तयार करण्याचे ठिकाण होय.
रोपवाटिकेचे महत्त्व:
पिकांची निरोगी रोपे तयार करता येतात.
बियाण्यांची बचत होते.
रोपांची योग्य निगा राखता येते.
कीड व रोगांपासून रोपांचे संरक्षण करता येते.
तयार झालेली रोपे मुख्य शेतात लावता येतात.
रोपवाटिकेत आवश्यक गोष्टी:
चांगली माती, बियाणे, पाणी, सेंद्रिय खत, सावलीची व्यवस्था आणि योग्य तापमान.
रोपांची चांगली वाढ झाल्यानंतर ती मुख्य शेतात पुनर्लागवड (Transplanting) केली जातात.
नर्सरी (रोपवाटिका) म्हणजे अशी जागा जिथे लहान रोपांची जोपासना केली जाते आणि त्यांना वाढवले जाते. येथे फळझाडे, फुलझाडे, औषधी वनस्पती आणि शोभेची झाडे तयार करून विक्री केली जाते. तसेच, शालेय शिक्षणाच्या संदर्भात, लहान मुलांच्या (वयाच्या ३ वर्षांवरील) सुरुवातीच्या शिक्षणाचा वर्ग म्हणजे नर्सरी होय. वनस्पती नर्सरी (रोपवाटिका)
फायदा: या व्यवसायातून लोकांना शोभेची आणि फळांची झाडे सहज उपलब्ध होतात.
अर्थ: बियाणे किंवा कलमांपासून नवीन रोपे तयार करण्याचे व त्यांचे संगोपन करण्याचे ठिकाण.
उपयोग: शेती, बागकाम आणि फळबागांसाठी दर्जेदार रोपे मिळतात.
