फणसाच्या बियांची पावडर
- उत्पादनाचे नाव
रोस्टेड फणसाच्या बियांची पावडर (Roasted Jackfruit Seed Powder)
- उद्दिष्ट
फणसाच्या बियांपासून पौष्टिक, टिकाऊ व वापरण्यास सोपी पावडर तयार करणे.
- साहित्य
फणसाच्या बिया – 40 किलो
4.कृती
ट्रे ड्रायर
रोस्टिंग पॅन / कढई
ग्राइंडर
वजनकाटा
पॅकिंग मशीन
सीलर
स्टिकर
5.आवश्यक उपकरण
- फणसाच्या बिया स्वच्छ धुवून वाळवाव्यात.
- ट्रे ड्रायरमध्ये पूर्णपणे सुकवाव्यात.
- सुकलेल्या बिया रोस्ट कराव्यात.
- थंड झाल्यावर साल काढून ग्राइंडरमध्ये बारीक पावडर तयार करावी.
- पावडर चाळून एकसारखी करावी.
- 200 ग्रॅमच्या पिशव्यांमध्ये भरून सील करावे.
- लेबल (स्टिकर) लावून साठवण करावी.
फणसाच्या बिया निवडणे
⬇️
स्वच्छ धुणे
⬇️
वाळवणे (Tray Dryer)
⬇️
रोस्टिंग
⬇️
थंड करणे
⬇️
ग्राइंडिंग
⬇️
चाळणी
⬇️
200 ग्रॅम पॅकिंग
⬇️
सीलिंग व लेबलिंग
- कॉस्टिंग

उत्पादन
- कच्चा माल : 40 किलो फणसाच्या बिया
- तयार पावडर : 27.8 किलो
- एकूण पॅकेट : 139 (200 ग्रॅम)
- 1 पॅकेट (200 ग्रॅम) किंमत : ₹52.60
- उपयोग
- चपाती, भाकरी व पराठ्याच्या पिठात मिसळण्यासाठी.
- सूप, शेक, लाडू, कुकीज आणि इतर बेकरी पदार्थांमध्ये.
- प्रथिने, फायबर व खनिजांचा चांगला स्रोत.
- साठवण
थंड, कोरड्या व स्वच्छ ठिकाणी हवाबंद पॅकमध्ये साठवावे.
Photo

शेंगदाणा चिक्की गुळाची
तारीक 05/07/2026
1) प्रस्तावना
शेंगदाणा चिक्की हा पौष्टिक, चविष्ट व ऊर्जा देणारा पारंपरिक खाद्यपदार्थ आहे. शेंगदाणे, गूळ, ग्लुकोज आणि तूप वापरून ही चिक्की तयार केली जाते. योग्य प्रमाणात तयार केल्यास ती कुरकुरीत व स्वादिष्ट बनते.
2) साहित्य
अ.क्र. साहित्य प्रमाण
1 भाजलेले शेंगदाणे 350 ग्रॅम
2 गूळ 300 ग्रॅम
3 ग्लुकोज लिक्विड 30 ग्रॅम
4 बटर/तूप 30 ग्रॅम
5 मीठ 5 गर्म
6तुप 30fgm
एकूण मिश्रण: सुमारे 715 ग्रॅम
⸻
3) कृती
- शेंगदाणे भाजून त्यांची साल काढून अर्धे फोड करावेत.
- कढईमध्ये गूळ मंद आचेवर वितळवावा.
- त्यात ग्लुकोज लिक्विड घालून चांगले मिसळावे.
- त्यानंतर तूप/बटर व मीठ घालावे.
- तयार पाकात शेंगदाणे घालून नीट एकजीव करावे.
- तूप लावलेल्या ट्रेवर मिश्रण पसरवावे.
- लाटण्याने समान जाडीचे लाटावे.
- गरम असतानाच चौकोनी किंवा आयताकृती तुकडे पाडावेत.
- थंड झाल्यावर पॅकिंग करावे.
⸻
4) फ्लो चार्ट
शेंगदाणे भाजणे
⬇️
साल काढणे
⬇️
गूळ वितळवणे
⬇️
ग्लुकोज लिक्विड + तूप + मीठ घालणे
⬇️
शेंगदाणे मिसळणे
⬇️
ट्रेमध्ये पसरवणे
⬇️
लाटणे
⬇️
कापणे
⬇️
थंड करणे
⬇️
पॅकिंग
⸻
5) कॉस्टिंग
⸻
6) उत्पन्न
- एकूण तयार वजन: सुमारे 715 ग्रॅम
- पॅकिंग: 2 बॉक्स
- प्रति बॉक्स विक्री किंमत (उदा.): ₹120
- एकूण विक्री: ₹240
- अंदाजे नफा: ₹240 − ₹181.91 = ₹58.09
7) निष्कर्ष
शेंगदाणा चिक्की हा कमी खर्चात तयार होणारा, पौष्टिक आणि चांगला नफा देणारा खाद्यपदार्थ आहे. योग्य पॅकिंग आणि साठवणुकीमुळे त्याचा दर्जा व टिकाऊपणा वाढतो.

शेंगदाणा साखरेची चिक्की प्रक्रिया
शेंगदाणा चिक्की (साखरेची) – संपूर्ण ब्लॉग
प्रस्तावना
शेंगदाणा चिक्की हा भारतातील अत्यंत लोकप्रिय, पौष्टिक आणि चविष्ट पारंपरिक गोड पदार्थ आहे. भाजलेल्या शेंगदाण्यांमध्ये साखरेचा पाक मिसळून ही चिक्की तयार केली जाते. ही चिक्की कुरकुरीत, स्वादिष्ट आणि दीर्घकाळ टिकणारी असल्यामुळे घरगुती वापरासोबतच व्यावसायिक उत्पादनासाठीही उत्तम पर्याय आहे.
आवश्यक साहित्य
(1 किलो तयार चिक्कीसाठी)
साहित्यप्रमाण
भाजलेले व सोललेले शेंगदाणे350gm
साखर 272gm
तूप 5gm
⸻
आवश्यक उपकरणे*
कढई
गॅस शेगडी
लाकडी चमचा
लाटणे
स्टील ट्रे
चिक्की कटर/सुरी
वजन काटा
बटर पेपर
⸻
कृती1.
1.शेंगदाणे भाजणे
शेंगदाणे मंद आचेवर समान भाजून घ्या.
थंड झाल्यावर साल काढा.
दोन भाग करून स्वच्छ करा
.2. साखरेचा पाक तयार करणे
कढईमध्ये साखर घाला.
मंद आचेवर वितळू द्या.
सोनेरी (Golden Brown) रंग येईपर्यंत शिजवा.
त्यामध्ये तूप घाला.
3. मिश्रण तयार करणे
तयार पाकात भाजलेले शेंगदाणे घाला.
पटकन एकसारखे मिसळा.
इच्छेनुसार वेलची पूड घाला.
4. लाटणे
मिश्रण तुपाचा हात लावलेल्या ट्रेमध्ये काढा.
लाटण्याने 6–8 मिमी जाडीपर्यंत लाटा.
5. कापणे
अजून गरम असतानाच चौकोनी किंवा आयताकृती तुकडे करा.
6. थंड करणे
पूर्ण थंड झाल्यावर तुकडे वेगळे करा.
7. पॅकिंग
एअरटाइट पॅकमध्ये भरून सील करा.
⸻
गुणवत्ता नियंत्रण*
रंग सोनेरी असावा.
चिक्की कुरकुरीत असावी.
जळका वास नसावा.
तुकडे समान आकाराचे असावेत.
⸻
साठवण
कोरड्या व थंड ठिकाणी ठेवा.
हवाबंद पॅक वापरा.
शेल्फ लाईफ:
3 ते 4 महिने
⸻
अंदाजे कॉस्टिंग (1 किलो)
साहित्य किंमत (₹)
शेंगदाणे 145kg/ 112
साखर 42kg/ 11.42
तूप 800kg/4.00
गॅस/वीज5 sq
पॅकिंग 4 /8
स्टिकर 4
एकूण उत्पादन खर्च ₹83.17
विक्री किंमत (सुचवलेली)* ₹240ते ₹280प्रति किलो
अंदाजे नफा
₹70 ते ₹110 प्रति किलो (बाजारभावानुसार बदलू शकतो.)
⸻
पौष्टिक मूल्य (100 ग्रॅम)
घटक प्रमाण
ऊर्जा 520–550 kcal
प्रथिने 16–18 ग्रॅम
चरबी 30–35 ग्रॅम
कार्बोहायड्रेट 40–45 ग्रॅम
कॅल्शियम 40–50 mg
लोह 2–3 mg
⸻
निष्कर्ष
शेंगदाणा साखर चिक्की हा कमी खर्चात तयार होणारा, पौष्टिक आणि चांगला नफा मिळवून देणारा खाद्यपदार्थ आहे. योग्य प्रमाण, योग्य तापमानाचा पाक आणि स्वच्छ पॅकिंग यामुळे उत्कृष्ट दर्जाची चिक्की तयार होते. हा व्यवसाय घरगुती तसेच लघुउद्योग स्तरावर यशस्वीपणे करता येतो.
पाव
Deta 03/07/2026
प्रस्तावना
आपल्या महाराष्ट्रात पाव नाश्त्याला खूप प्रमाणात खाल्ला जातो मग तो मिसळ पाव, वडा पाव, भजी पाव अशे इत्यादी प्रकारचे नाश्ताआहे. हा प्रोजेक्ट पाव बनवण्याची संपूर्ण प्रक्रिया समजावतो.
उद्देश
पाव तयार करण्याची प्रक्रिया समजून घेणे.
बेकिंगमधील फर्मेंटेशन, ओव्हन तापमान आणि वेळ यांची माहिती घेणे.
स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षा यांचा अभ्यास करणे.
छोटा व्यवसाय उत्पादनाची मूलभूत माहिती मिळवणे.
साहित्य
मैदा
यीस्ट
साखर
मीठ
ब्रेड इम्पूअर
oil
oven
पाव ट्रेप्रक्रिया
(1) पीठ मळून घेणे
एका भांड्यात पीठ, साखर, मीठ एकत्र मिसळा.
यीस्ट कोमट पाण्यात सक्रिय करा.
हे मिश्रण पिठात घालून नरम कणिक मळा.
थोडे तेल लावून कणिक झाकून ठेवा.
(2) फर्मेंटेशन
पीठ 1-2 तास झाकून ठेवावी.
पिठाच्या दुप्पट झाल्यावर ते तयार झाल्याचे समजते…
(3) पावांना आकार देणे
पीठाचे छोटे समान गोळे बनवा.
तेल लावलेल्या पाव ट्रेमध्ये गोळे एका रांगेत ठेवा.
(4) दुसरे फर्मेंटेशन
ट्रेमधील गोळे 20-30 मिनिटे फुलू द्या.
गोळे एकमेकांना लागतील इतके फुलतात.
(5) बेकिंग
ओव्हन गरम करून पाव ट्रे त्यात ठेवा.
साधारण 12-15 मिनिटे बेक करा.
पाव सोनेरी तपकिरी झाल्यावर बाहेर काढा.
(6) थंड करणे
पाव पूर्ण थंड झाल्यावर त्यांना ट्रेमधून काढानिरीक्षण
फर्मेंटेशन योग्य झाले तर पाव हलका व मऊ तयार होतो.
ओव्हनचे तापमान जास्त असल्यास पाव जळू शकतो.
कमी बेकिंग वेळेत पाव कच्चा राहतो.
योग्य प्रमाणात यीस्ट वापरल्यास पाव चांगला फुलतो.
निष्कर्ष
या प्रोजेक्टमधून पाव बनवण्याच्या संपूर्ण प्रक्रियेची माहिती मिळाली. फर्मेंटेशन, तापमान, स्वच्छता आणि साहित्याचे प्रमाण यांचा पावाच्या गुणवत्तेवर मोठा परिणाम होतो. योग्य पद्धतीने काम केले तर आपण घरगुती पण व्यवसाय करू शकतो .
फ्लोचार्ट
कच्चा माल मोजणे (८ किलो बॅच)
│
▼
मैदा + यीस्ट + साखर + मीठ + ब्रेड इम्प्रूव्हर + बटर/तेल + पाणी
│
▼
मिक्सिंग (10–15 मिनिटे)
│
▼
मळलेले पीठ (Dough)
│
▼
पहिली फर्मेंटेशन (45–60 मिनिटे)
│
▼
डिव्हायडिंग (समान वजनाचे गोळे)
│
▼
राउंडिंग (गोळे तयार करणे)
│
▼
बेंच रेस्ट (10–15 मिनिटे)
│
▼
मोल्डिंग व टिनमध्ये ठेवणे
│
▼
फायनल प्रूफिंग (35–45 मिनिटे)
│
▼
बेकिंग (180–200°C, 25–30 मिनिटे)
│
▼
डी-मोल्डिंग (टिनमधून काढणे)
│
▼
कूलिंग (1–2 तास)
│
▼
स्लायसिंग (आवश्यक असल्यास)
│
▼
पॅकिंग
│
▼
तयार ८ किलो पाव

Pizza
Deta 08/07/2026
प्रस्तावना
पिझ्झा हा जगातील सर्वात लोकप्रिय आणि आवडता फास्टफूड पदार्थांपैकी एक आहे. इटलीमध्ये उत्पन्न झालेल्या या खाद्यपदार्थाने आज जगभरातील खाद्यसंस्कृतीमध्ये विशेष स्थान मिळवले आहे. मऊ आणि हलक्या पिठावर टोमॅटो सॉस, चीज आणि विविध भाज्या, मसाले किंवा टॉपिंग लावून तयार केला जाणारा पिझ्झा चविष्ट, आकर्षक आणि पोटभरीचा असतो.
उद्देश
देश
पिझ्झा तयार करण्याची प्रक्रिया समजून घेणे
पिझ्झा बनवण्यासाठी लागणारे साहित्य, त्यांचे प्रमाण आणि वापर शिकणे.
स्वयंपाक कौशल्य विकसित करणे
-कणिक मळणे, सॉस लावणे, टॉपिंग सजवणे आणि बेकिंग
यांसारखी कौशल्ये विकसित करणे.
नवीन चवींचा प्रयोग करणे
- विविध टॉपिंग, चीजचे प्रकार आणि मसाले वापरून नवी चव
तयार करण्याची सवय लावणे.
गटात काम करण्याची सवय लावणे
- प्रकल्प करताना समूहात समन्वय, काम वाटून घेणे आणि सहकार विकसित करणे.
आरोग्यदायी व स्वच्छ खाद्यपदार्थ बनवणे शिकणे
घरच्या घरी स्वच्छ व पौष्टिक पिझ्झा बनवण्याची माहिती मिळवणे.
सर्जनशीलता वाढवणे
पिझ्झा सजवण्यात आणि नवीन रेसिपी बनवण्यात कल्पकता वाढवणे.
व्यवसायाची माहिती मिळवणे
पिझ्झा बनवणे, खर्च, नफा, मागणी अशा गोष्टींचा अभ्यास करून छोटे उद्योजक कौशल्य विकसित होणे.
सर्वे
लोकांना पिझ्झाबद्दल काय आवडते, कोणता प्रकार जास्त लोकप्रिय आहे आणि ते किती वेळा पिझ्झा खातात हे जाणून घेण्यासाठी हा सर्वे करण्यात आला.
सर्वेक्षणातून दिसून आलेले मुद्दे
- बहुतेक सर्वेक्षणातील लोकांना पिझ्झा खूप आवडतो.
- सर्वात जास्त पसंती चीज पिझ्झा आणि व्हेज पिझ्झाला मिळाली.
- बऱ्याच लोकांनी सांगितले की ते महिन्यातून एकदा पिझ्झा खातात.
- लोकांना पिझ्झाची ₹100-₹150 दरम्यानची किंमत योग्य वाटते.
- डॉमिनोज आणि पिझ्झा हट ही दोन्ही रेस्टॉरंट्स लोकांची आवडती आहेत.
- काहींना नॉन-व्हेज पिझ्झाही आवडतो, पण त्यांची संख्या कमी आहे.
- पिझ्झा हा स्नॅक म्हणून तसेच मित्रांसोबत खाण्यासाठी लोकांची पहिली पसंती आहे.
- पिझ्झाच्या चवीसोबत त्याचा किफायतशीर दर आणि उपलब्धता हे लोकांसाठी महत्त्वाचे घटक आहेत
वापरलेले साहित्य
मैदा
इस्ट
साखर
मीठ
तेल
बटर
चीज
टोमॅटो
शिमला मिरची
कांदा
ओव्हन चार्जेस
मजुरी
कृती
- एका भांड्यात कोमट पाणी, साखर आणि यीस्ट घालून नीट मिसळावे.
- ते मिश्रण ५-१० मिनिटे झाकून ठेवावे, म्हणजे यीस्ट सक्रिय होईल.
- दुसऱ्या भांड्यात मैदा, मीठ आणि तेल घालून हलकेसे मिसळावे.
- आता सक्रिय झालेले यीस्ट मिश्रण मैद्यात घालून मऊ पीठ मळावे.
- पीठ खूप कोरडे वाटल्यास थोडे पाणी, आणि खूप ओले वाटल्यास थोडा मैदा घालावा.
- हे मळलेले पीठ एका भांड्यात ठेवून त्यावर हलकेसे तेल लावावे.
- भांडे झाकून १ तास उबदार ठिकाणी ठेवावे; त्यामुळे पीठ दुप्पट फुगते.
- फुगलेले पीठ बाहेर काढून थोडे मळून गोल आकार द्यावा.
- आता हाताने किंवा लाटण्याने पिझ्झा बेसचा गोल आकार बनवावा.
- बेस तयार झाल्यावर काट्याने हलकेसे छिद्र करावे, म्हणजे फुगणार नाही.
- शेवटी पिझ्झा बेस ५-७ मिनिटे आधीच गरम केलेल्या ओव्हन/तव्यावर हलके भाजून घेता येतो.
त्यातून काय शिकलो
- स्वयंपाकात संयम आणि वेळेचे नियोजन खूप महत्त्वाचे असते हे समजले.
- यीस्ट सक्रिय कसे करायचे आणि पिझ्झा बेससाठी पीठ योग्य प्रकारे मळणे शिकलो.
- साहित्याचे योग्य प्रमाण पिझ्झाची चव सुधारते हे जाणवले.
- पिझ्झा बनवताना स्वच्छता आणि सुरक्षितता पाळण्याची गरज कळली.
- ओव्हन/तव्याचे तापमान कसे नियंत्रित करायचे हे शिकायला मिळाले.
- पिझ्झा बनवताना चीज, भाज्या आणि सॉसचे योग्य प्रमाण कसे ठेवावे हे शिकले.
- टीमवर्क (मित्र किंवा कुटुंबासोबत) केल्यास काम लवकर आणि मजेत होते हे जाणवले.
- स्वतः पिझ्झा बनवल्यावर घरच्या जेवणाची किंमत आणि मेहनत समजली.
- सजावट, टॉपिंग आणि सादरीकरणामुळे अन्न अधिक आकर्षक कसे दिसते हे शिकलो.
- शेवटी, स्वतः बनवलेला पिझ्झा खाल्ल्यावर आत्मविश्वास वाढला आणि नवीन गोष्टी करण्याची इच्छा निर्माण झाली
निष्कर्ष
या प्रकल्पातून असे दिसून आले की पिझ्झा हा सर्व वयोगटातील लोकांचा आवडता पदार्थ आहे. लोकांना साधा, चविष्ट आणि परवडणाऱ्या किंमतीतील पिझ्झा अधिक पसंत आहे. पिझ्झा बनवताना साहित्याचे प्रमाण, स्वच्छता, आणि योग्य पद्धतीने बेस तयार करणे या गोष्टी महत्त्वाच्या असल्याचे जाणवले.
सर्वेक्षणातून लोकांना चीज आणि व्हेज पिझ्झा सर्वाधिक आवडतो हे स्पष्ट झाले.
पिज़्ज़ा फ्लो चार्ट
कच्चा माल (मैदा, यीस्ट, चीनी, नमक, तेल, पिज़्ज़ा मसाला,
सब्जियाँ, टोमैटो सॉस, चीज़, बटर)
│
▼
सभी सामग्री तौलना
│
▼
मैदा + यीस्ट + चीनी + नमक + तेल मिलाना
│
▼
आटा गूँथना (Dough)
│
▼
पहली फर्मेंटेशन (45–60 मिनट)
│
▼
आटे की लोई बनाकर बेलना
│
▼
पिज़्ज़ा बेस पर टोमैटो सॉस लगाना
│
▼
पिज़्ज़ा मसाला और सब्जियाँ डालना
│
▼
ऊपर से चीज़ और बटर डालना
│
▼
ओवन में बेक करना (220–250°C,
10–15 मिनट)
│
▼
स्लाइस करना और परोसना
Photo



इन्स्टंट सूप प्रीमिक्स
प्रस्तावना
आजच्या धावपळीच्या जीवनात इन्स्टंट सूप प्रीमिक्स हा एक अतिशय सोयीस्कर आणि पौष्टिक पर्याय आहे. फक्त गरम पाण्यात मिसळून 2–3 मिनिटांत स्वादिष्ट सूप तयार होते. या प्रीमिक्समध्ये डाळी, मसाले आणि नैसर्गिक घटकांचा समावेश असल्यामुळे चव आणि पोषण दोन्ही मिळते.
आवश्यक साहित्य
क्र. साहित्य प्रमाण
1 मुग डाळ 500 ग्रॅम
2 मसूर डाळ 500 ग्रॅम
3 तूर डाळ 250 ग्रॅम
4 कुलीथ 250 ग्रॅम
5 अख्खा धना 100 ग्रॅम
6 जिरे 75 ग्रॅम
7 सैंधव/काळे मीठ 50 ग्रॅम
8 हिंग 50 ग्रॅम
9 लवंग 15 ग्रॅम
10 मीठ 100 ग्रॅम
11 लाल तिखट 50 ग्रॅम
कृती
- सर्व डाळी स्वच्छ करून निवडून घ्याव्यात.
- डाळी मंद आचेवर हलक्या भाजून पूर्ण थंड कराव्यात.
- धणे, जिरे आणि लवंग वेगवेगळे भाजावेत.
- सर्व साहित्य थंड झाल्यावर ग्राइंडरमध्ये बारीक पावडर करावी.
- त्यामध्ये मीठ, सैंधव, हिंग आणि लाल तिखट मिसळावे.
- मिश्रण चाळणीने चाळून एकसारखे करावे.
- तयार प्रीमिक्स ओलावा नसलेल्या हवाबंद डब्यात किंवा पाउचमध्ये भरावा.
सूप बनवण्याची पद्धत
- 25–30 ग्रॅम प्रीमिक्स घ्या.
- 200–250 मि.ली. पाण्यात मिसळा.
- सतत ढवळत 3–5 मिनिटे उकळा.
- इच्छेनुसार बटर किंवा कोथिंबीर घाला.
- गरमागरम सूप सर्व्ह करा.
साठवण
- कोरड्या आणि थंड ठिकाणी ठेवावे.
- ओलावा आणि सूर्यप्रकाशापासून दूर ठेवावे.
- हवाबंद पॅकमध्ये 6 महिने सहज टिकते.
फायदे
- 2–3 मिनिटांत तयार.
- प्रथिनयुक्त आणि पौष्टिक.
- प्रवासासाठी आणि ऑफिससाठी उत्तम.
- कोणतेही कृत्रिम रंग किंवा प्रिझर्वेटिव्ह नसलेला पर्याय. (घातले नसल्यास)

मोरिंगा चिक्की
१. प्रस्तावना
मोरिंगा (शेवगा) हे अत्यंत पौष्टिक वनस्पती आहे. मोरिंगाच्या पानांच्या पावडरमध्ये प्रथिने, लोह, कॅल्शियम, जीवनसत्त्वे आणि अँटिऑक्सिडंट्स मुबलक प्रमाणात असतात. या पौष्टिक घटकांचा लाभ सर्व वयोगटांपर्यंत पोहोचावा यासाठी मोरिंगा चिक्की हा एक उत्तम आणि आरोग्यदायी खाद्यपदार्थ तयार करण्यात आला आहे. ही चिक्की चविष्ट, पौष्टिक आणि दीर्घकाळ टिकणारी असल्यामुळे बाजारपेठेत तिची चांगली मागणी आहे.
२. साहित्य
क्र. साहित्य प्रमाण किंमत (₹)
1 शेंगदाणे 1000 ग्रॅम 145.00
2 तीळ 600 ग्रॅम 168.00
3 गवस 400 ग्रॅम 56.00
4 मोरिंगा पावडर 125 ग्रॅम 125.00
5 गूळ 1375 ग्रॅम 68.75
6 तूप 145 ग्रॅम 168.20
7 इंडक्शन चार्ज 2 युनिट 20.00
8 पॅकिंग बॉक्स 17 बॉक्स 68.00
9 फॉइल पेपर 1 पॅकेट 90.00
एकूण साहित्य खर्च: ₹908.95
मजुरी (35%): ₹318.13
एकूण उत्पादन खर्च: ₹1227.08
३. वापरलेली साधने
गॅस/इंडक्शन
कढई
स्टीलचा चमचा
ताट किंवा ट्रे
लाटणे
सुरी
वजनकाटा
पॅकिंग बॉक्स
फॉइल पेपर
४. कृती
- शेंगदाणे व तीळ स्वतंत्रपणे भाजून घ्यावेत.
- गूळ व तूप एकत्र करून पाक तयार करावा.
- पाक योग्य झाल्यावर त्यात शेंगदाणे, तीळ, गवस आणि मोरिंगा पावडर मिसळावी.
- मिश्रण व्यवस्थित हलवून तुपाचा हात लावलेल्या ताटात पसरावे.
- लाटण्याने समतल करून गरम असतानाच इच्छित आकारात कापावे.
- थंड झाल्यावर फॉइल पेपरमध्ये गुंडाळून बॉक्समध्ये पॅक करावे.
५. कॉस्टिंग (Costing)
साहित्य खर्च : ₹908.95
मजुरी (35%) : ₹318.13
एकूण खर्च : ₹1227.08
६. पॅकेजिंग
चिक्की पूर्ण थंड झाल्यानंतर फॉइल पेपरमध्ये पॅक करावी.
त्यानंतर आकर्षक बॉक्समध्ये भरावी
.लेबलवर उत्पादनाचे नाव, वजन, उत्पादन दिनांक, समाप्ती दिनांक आणि किंमत नमूद करावी.
७. उपयोगपौष्टिक अल्पोपहार म्हणून.
शाळकरी मुले, विद्यार्थी आणि खेळाडूंसाठी.प्रवासात खाण्यासाठी.
लोह व कॅल्शियमचा चांगला स्रोत.रोगप्रतिकारक शक्ती वाढविण्यास मदत.
८. जतन करण्याची पद्धतहवाबंद डब्यात ठेवावे.
थंड व कोरड्या ठिकाणी साठवावे.
ओलावा व थेट सूर्यप्रकाशापासून दूर ठेवावे.
९. टिप्स
गुळाचा पाक योग्य दोनतारी होईल याची काळजी घ्यावी.
मोरिंगा पावडर जास्त प्रमाणात घालू नये.चिक्की गरम असतानाच कापावी.
दर्जेदार आणि स्वच्छ साहित्य वापरावे.
१०. निष्कर्ष
मोरिंगा चिक्की हा चविष्ट, पौष्टिक आणि आरोग्यदायी खाद्यपदार्थ आहे. कमी खर्चात तयार होणारे हे उत्पादन घरगुती उद्योगासाठी फायदेशीर ठरू शकते. योग्य पॅकेजिंग आणि दर्जा राखल्यास या उत्पादनाला बाजारपेठेत चांगली मागणी मिळू शकते
Photo

व्हेज पफ
तारीक
प्रस्तावना
व्हेज पफ हा बेकरीमधील अतिशय लोकप्रिय आणि चविष्ट स्नॅक आहे. खुसखुशीत पफ पेस्ट्रीमध्ये मसालेदार भाज्यांचे सारण भरून बेक केल्याने स्वादिष्ट व्हेज पफ तयार होतो. हा नाश्त्यासाठी, चहासोबत किंवा फास्ट फूड म्हणून मोठ्या प्रमाणात विकला जातो.
आवश्यक साहित्य (20 व्हेज पफसाठी)
पफ पेस्ट्री
- मैदा – 1 किलो
- बटर/मार्जरीन – 500 ग्रॅम
- मीठ – 20 ग्रॅम
- साखर – 10 ग्रॅम
- पाणी – आवश्यकतेनुसार
- उकडलेले बटाटे – 700 ग्रॅम
- हिरवे वाटाणे – 200 ग्रॅम
- गाजर – 100 ग्रॅम
- कांदा – 200 ग्रॅम
- हिरवी मिरची – 20 ग्रॅम
- आले-लसूण पेस्ट – 20 ग्रॅम
- हळद – 5 ग्रॅम
- लाल तिखट – 10 ग्रॅम
- गरम मसाला – 10 ग्रॅम
- धणे-जिरे पूड – 10 ग्रॅम
- मीठ – चवीनुसार
- तेल – 50 मि.ली.
- कोथिंबीर – 50 ग्रॅम
कृती
- मैदा, मीठ, साखर आणि पाणी वापरून मऊ पीठ मळा.
- पीठाला 20–30 मिनिटे विश्रांती द्या.
- बटरचे लेयर देत 3–4 वेळा फोल्डिंग करून पफ पेस्ट्री तयार करा.
- कढईत तेल गरम करून कांदा परता.
- आले-लसूण पेस्ट, मिरची आणि मसाले घाला.
- वाटाणे, गाजर आणि बटाटे घालून मिश्रण शिजवा.
- शेवटी कोथिंबीर घालून सारण थंड होऊ द्या.
- पफ पेस्ट्री लाटून चौकोनी तुकडे करा.
- प्रत्येक तुकड्यात सारण भरून त्रिकोणी किंवा चौकोनी आकार द्या.
- 200°C तापमानावर 20–25 मिनिटे सोनेरी रंग येईपर्यंत बेक करा.
कॉस्टिंग (20 पफ)
साहित्य अंदाजे किंमत (₹)
मैदा 45
बटर/मार्जरीन 180
भाज्या 70
मसाले 30
तेल 15
वीज/गॅस 30
एकूण खर्च ₹370
- 20 पफ तयार होतात.
- प्रति पफ उत्पादन खर्च: ₹18–19
- विक्री किंमत: ₹30–35 प्रति पफ
- अंदाजे नफा: ₹11–17 प्रति पफ
पौष्टिक मूल्य (प्रति पफ)
- ऊर्जा – 280–320 कॅलरी
- कार्बोहायड्रेट – 28 ग्रॅम
- प्रथिने – 5 ग्रॅम
- फॅट – 16 ग्रॅम
साठवण
- बेक झाल्यानंतर पूर्ण थंड करून एअरटाइट कंटेनरमध्ये ठेवा.
- 1–2 दिवस ताजे राहतात.
- रेफ्रिजरेटरमध्ये 4–5 दिवस साठवू शकता.
- सर्व्ह करण्यापूर्वी पुन्हा गरम करा.
निष्कर्ष
व्हेज पफ हा कमी गुंतवणुकीत चांगला नफा देणारा लोकप्रिय बेकरी पदार्थ आहे. उत्कृष्ट दर्जाची पफ पेस्ट्री, ताजे सारण आणि योग्य बेकिंग केल्यास ग्राहकांना स्वादिष्ट व खुसखुशीत व्हेज पफ मिळतो, ज्यामुळे व्यवसाय वाढण्यास मदत होते

नानकटाई
परिचय
नानकटाई हा भारतातील एक लोकप्रिय पारंपरिक बिस्किट प्रकार आहे. मैदा, डाळीचे पीठ, साखर आणि तूप/वनस्पती तूप वापरून तयार केली जाते. चहा किंवा कॉफीसोबत खाण्यासाठी हा उत्तम स्नॅक आहे.
⸻
साहित्य
अ.क्र. साहित्य प्रमाण
1 मैदा 250 ग्रॅम
2 डाळीचे पीठ 100 ग्रॅम
3 साखर पावडर 100 ग्रॅम
4 तूप/वनस्पती तूप 150 ग्रॅम
5 वेलची पावडर 1 टीस्पून
6 बेकिंग पावडर ½ टीस्पून
7 पिस्ता/बदाम (सजावटीसाठी) आवश्यकतेनुसार
⸻
कृती
- मैदा, डाळीचे पीठ आणि बेकिंग पावडर एकत्र चाळून घ्या.
- तूप आणि साखर पावडर एकत्र करून हलके व फेसाळ होईपर्यंत फेटा.
- त्यात वेलची पावडर घाला.
- आता कोरडे मिश्रण थोडे-थोडे करून मिसळा.
- मऊ पीठ तयार करा.
- लहान गोळे करून हलके दाबा.
- वर बदाम किंवा पिस्त्याचे तुकडे लावा.
- 170–180°C तापमानावर 15–20 मिनिटे बेक करा.
- थंड झाल्यावर हवाबंद डब्यात साठवा.
⸻
कॉस्टिंग
साहित्य प्रमाण किंमत (₹)
मैदा 250 ग्रॅम 12.50
डाळीचे पीठ 100 ग्रॅम 15.00
साखर पावडर 100 ग्रॅम 4.40
ओव्हन चार्ज 1 युनिट 14.00
पॅकिंग बॉक्स 1 बॉक्स 10.00
एकूण खर्च 55.90
मजुरी (35%) 19.57
एकूण उत्पादन खर्च ₹75.4
उत्पादनाचे फायदे
- चविष्ट आणि कुरकुरीत.
- चहासोबत खाण्यासाठी उत्तम
- घरगुती पद्धतीने स्वच्छतेत तयार करता येते.
- मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांना आवडते.
- योग्य पॅकिंग केल्यास 20–30 दिवस टिकते.
पॅकिंग
- फूड-ग्रेड पाउच किंवा बॉक्समध्ये पॅक करावे.
- उत्पादनाचे नाव, वजन, उत्पादन दिनांक, वापरण्याची अंतिम तारीख आणि किंमत नमूद करावी.
Photo

नाचणी (रागी) + गहू कुकीज
प्रस्तावना
नाचणी (रागी) आणि गव्हाच्या पिठापासून तयार केलेल्या कुकीज या पौष्टिक, चविष्ट व आरोग्यदायी असतात. नाचणीमध्ये कॅल्शियम, लोह, फायबर आणि प्रथिने मुबलक प्रमाणात असतात, तर गव्हाचे पीठ कुकीजना योग्य पोत देते. या कुकीज मुलांपासून ते ज्येष्ठांपर्यंत सर्वांसाठी उपयुक्त आहेत.
साहित्य प्रमाण
नाचणी पीठ 250 ग्रॅम
गव्हाचे पीठ 250 ग्रॅम
पिठीसाखर 200 ग्रॅम
बटर 200 ग्रॅम
बेकिंग पावडर 5 ग्रॅम
वेलची पूड 3 ग्रॅम
व्हॅनिला इसेन्स 5 मि.ली.
दूध 40–50 मि.ली. (आवश्यकतेनुसार)
कृती
- नाचणी पीठ, गव्हाचे पीठ आणि बेकिंग पावडर चाळून घ्या.
- बटर आणि पिठीसाखर एकजीव होईपर्यंत फेटा.
- त्यात व्हॅनिला इसेन्स आणि वेलची पूड मिसळा.
- तयार मिश्रणात पीठ हळूहळू घालून एकजीव करा.
- आवश्यक असल्यास थोडे दूध घालून मऊ गोळा तयार करा.
- गोळा 15–20 मिनिटे झाकून ठेवा.
- लाटून कुकी कटरने इच्छित आकार द्या.
- बेकिंग ट्रेवर बटर पेपर ठेवून कुकीज मांडाव्यात.
- 170°C तापमानावर 15–18 मिनिटे बेक करा.
- कुकीज थंड झाल्यावर हवाबंद डब्यात भरून साठवा.
कॉस्टिंग
साहित्य अंदाजे किंमत (₹)
नाचणी पीठ (250 ग्रॅम) 20
गव्हाचे पीठ (250 ग्रॅम) 12
पिठीसाखर 12
बटर 110
बेकिंग पावडर 5
वेलची पूड 5
व्हॅनिला इसेन्स 6
दूध 5
वीज/गॅस व इतर खर्च 20
एकूण उत्पादन खर्च: ₹195
तयार कुकीज: सुमारे 25 नग
प्रति कुकी उत्पादन खर्च: ₹8 (अंदाजे)
विक्री किंमत (सुचवलेली): ₹12–15 प्रति कुकी
पौष्टिक मूल्ये
- कॅल्शियमने समृद्ध
- फायबरचे प्रमाण जास्त
- लोहाचा चांगला स्रोत
- पचनास मदत करते
- मुलांसाठी व ज्येष्ठांसाठी उपयुक्त
निष्कर्ष
नाचणी आणि गव्हाच्या पिठापासून तयार केलेल्या कुकीज या चविष्ट, कुरकुरीत आणि पौष्टिक असतात. कमी खर्चात तयार होणारे हे उत्पादन घरगुती उद्योग तसेच बेकरी व्यवसायासाठी फायदेशीर ठरू शकते.
इंस्टंट पुरण पोळी प्रीमिक्स – ब्लॉग
उत्पादनाचे नाव
इंस्टंट पुरण पोळी प्रीमिक्स
उद्देश
पारंपरिक पुरण पोळी बनवण्यासाठी लागणारा वेळ आणि मेहनत कमी करून कमी वेळात चविष्ट पुरण पोळी तयार करता यावी, यासाठी इंस्टंट पुरण पोळी प्रीमिक्स तयार करणे.
साहित्य व कॉस्टिंग
क्र. साहित्य प्रमाण दर किंमत
1 हरभरा डाळ 2 किलो ₹90/kg ₹180.00
2 फोटोतील साहित्य 100 ग्रॅम — ₹40.00
3 सुंठ 50 ग्रॅम ₹700/kg ₹35.00*
4 जायफळ 16 ग्रॅम — ₹10.00
5 साखर 1600 ग्रॅम ₹50/kg ₹80.00
6 गूळ 400 ग्रॅम ₹42/kg ₹16.80
7 गॅस चार्ज 9 तास — ₹54.99
8 ग्राइंडिंग चार्ज 1 युनिट ₹10/युनिट ₹10.00
9 पॅकिंग बॅग 16 बॅग ₹4/बॅग ₹64.00
10 गॅस/इतर चार्ज 180 ग्रॅम — ₹13.75
11 स्टिकर 16 स्टिकर ₹2/प्रति ₹32.00
एकूण कच्चा/उत्पादन खर्च ₹505.04
मजुरी 35% ₹176.76
एकूण खर्च ₹681.80
*फोटोतील तिसऱ्या ओळीची किंमत हस्ताक्षरामुळे थोडी अस्पष्ट आहे; वहीतील अंतिम हिशोब मात्र ₹505.04 असा दिलेला आहे.
टीप: फोटोतील दुसऱ्या साहित्याचे नाव स्पष्ट दिसत नाही. त्यामुळे ते नाव तुमच्या मूळ रेसिपीप्रमाणे भरावे; त्याची कॉस्टिंग ₹40 घेतलेली दिसते.
कृती
A) हरभरा डाळ तयार करणे
- हरभरा डाळ स्वच्छ करून निवडावी.
- डाळ स्वच्छ पाण्याने धुऊन घ्यावी.
- आवश्यक वेळ पाण्यात भिजवावी.
- डाळ शिजवून घ्यावी.
- शिजलेली डाळ पूर्णपणे निथळून घ्यावी.
- डाळीतील अतिरिक्त पाणी काढून टाकावे.
B) पुरण तयार करणे
- शिजवलेली हरभरा डाळ मिक्सरमध्ये बारीक करावी.
- त्यामध्ये साखर व गूळ घालावा.
- मिश्रण मंद आचेवर शिजवावे.
- त्यातील ओलावा कमी होईपर्यंत सतत ढवळावे.
- सुंठ व जायफळाची पावडर घालावी.
- मिश्रण चांगले एकजीव करून घ्यावे.
- तयार मिश्रण थंड करावे.
C) प्रीमिक्स तयार करणे
- तयार झालेले मिश्रण पूर्णपणे थंड झाल्यानंतर आवश्यक असल्यास ग्राइंडिंग करावे.
- प्रीमिक्स एकसारखा करून घ्यावा.
- वजन करून 200 ग्रॅमच्या पॅकेटमध्ये भरावे.
- पॅकेट हीट-सील करावे.
- त्यावर स्टिकर लावावे.
- तयार प्रीमिक्स कोरड्या, स्वच्छ ठिकाणी साठवावा.
- पॅकिंग
एकूण प्रीमिक्स = 3200 ग्रॅम
200 ग्रॅमचे पॅकेट केल्यास:
3200 ÷ 200 = 16 पॅकेट
म्हणजे 200 ग्रॅमची 16 पॅकेट तयार होतील.
अंतिम कॉस्टिंग
एकूण उत्पादन खर्च = ₹681.80
200 ग्रॅम पॅकेटची किंमत:
₹681.80 ÷ 16 = ₹42.61 ≈ ₹42.62
प्रति किलो उत्पादन खर्च:
₹681.80 ÷ 3.2 = ₹213.06/kg (अंदाजे)
फोटोतील वहीच्या हिशोबानुसार ₹213.12/kg घेतले आहे.
विक्री किंमत
₹350/kg
अंदाजे नफा
₹350 − ₹213.12 = ₹136.88 प्रति किलो
तयार उत्पादन
इंस्टंट पुरण पोळी प्रीमिक्स तयार झाल्यानंतर ग्राहकाला आवश्यक प्रमाणात पाणी/इतर घटक वापरून कमी वेळात पुरण पोळी तयार करता येते.
निष्कर्ष
इंस्टंट पुरण पोळी प्रीमिक्समुळे पुरण तयार करण्यासाठी लागणारा वेळ व मेहनत कमी होते. योग्य पॅकिंग व साठवणूक केल्यास हे उत्पादन घरगुती वापर तसेच लघुउद्योगासाठी उपयुक्त ठरू शकते.हो. या फोटोमध्ये Instant Puran Poli Premix (इंस्टंट पुरण पोळी प्रीमिक्स) चे साहित्य आणि कॉस्टिंग दिलेले आहे. त्याच आधारावर ब्लॉगमध्ये लिहिता येईल असा पूर्ण मजकूर खाली देतो.

टोस्ट बटर
प्रस्तावना
टोस्ट बटर हा सर्व वयोगटातील लोकांचा आवडता आणि झटपट तयार होणारा नाश्ता आहे. कुरकुरीत ब्रेड, त्यावर पसरलेले लोणी आणि हलका सुवास यामुळे हा पदार्थ चहा किंवा कॉफीसोबत उत्तम लागतो. बेकरी, कॅफे तसेच घरगुती व्यवसायासाठी हा कमी खर्चात आणि चांगला नफा देणारा पदार्थ आहे.
⸻
आवश्यक साहित्य (100 टोस्टसाठी)
साहित्य प्रमाण
ब्रेड (25 लोफ) 100 स्लाईस
बटर 500 ग्रॅम
साखर (ऐच्छिक) 100 ग्रॅम
चाट मसाला/मिक्स हर्ब्स (ऐच्छिक) 30 ग्रॅम
⸻
कृती
- ताज्या ब्रेडचे समान जाडीचे स्लाईस कापून घ्या.
- प्रत्येक स्लाईसवर समान प्रमाणात बटर लावा.
- हवे असल्यास साखर किंवा मिक्स हर्ब्स शिंपडा.
- ओव्हन किंवा टोस्टर 160–170°C वर गरम करा.
- ब्रेड 10–15 मिनिटे किंवा सोनेरी रंग येईपर्यंत टोस्ट करा.
- पूर्णपणे थंड होऊ द्या.
- एअरटाइट पॅकमध्ये पॅक करून विक्रीसाठी तयार ठेवा.
⸻A
उत्पादन खर्च (100 टोस्ट)
साहित्य अंदाजे खर्च (₹)
ब्रेड ₹750
बटर ₹300
साखर/हर्ब्स ₹30
वीज व गॅस ₹40
पॅकिंग ₹80
एकूण खर्च : ₹1,200
⸻
विक्री किंमत
- प्रति टोस्ट उत्पादन खर्च : ₹12
- विक्री किंमत : ₹20–₹25
- 100 टोस्ट विक्री (₹20 प्रमाणे) : ₹2,000
- अंदाजे नफा : ₹800 प्रति 100 टोस्ट
⸻
पौष्टिक मूल्य (प्रति टोस्ट)
- ऊर्जा : 110–130 कॅलरी
- कार्बोहायड्रेट : 15 ग्रॅम
- प्रथिने : 3 ग्रॅम
- फॅट : 5–6 ग्रॅम
⸻
साठवण
- पूर्ण थंड झाल्यावर एअरटाइट पॅकमध्ये भरावे.
- थंड व कोरड्या ठिकाणी ठेवावे.
- 10–15 दिवस उत्तम राहतात.
⸻
व्यवसायासाठी टिप्स
- उच्च दर्जाचे बटर वापरा.
- समान प्रमाणात बटर लावा.
- टोस्ट जास्त भाजू नका.
- आकर्षक पॅकिंग वापरा.
- विविध फ्लेवर्स (गार्लिक, हर्ब, मसाला, साखर-बटर) उपलब्ध ठेवा.
⸻
निष्कर्ष
टोस्ट बटर हा कमी गुंतवणुकीत सुरू करता येणारा आणि चांगला नफा मिळवून देणारा बेकरी व्यवसाय आहे. उत्कृष्ट दर्जाचे साहित्य, योग्य टोस्टिंग आणि आकर्षक पॅकिंग यामुळे ग्राहकांचा विश्वास वाढतो आणि विक्रीत सातत्याने वाढ होते.

खारे सोयाबीन
प्रस्तावना
खारे सोयाबीन हा प्रथिनेयुक्त, कुरकुरीत आणि चविष्ट स्नॅक आहे. चहा, कॉफी किंवा प्रवासात खाण्यासाठी हा उत्तम पर्याय आहे. कमी खर्चात तयार होणारे हे उत्पादन लघुउद्योगासाठीही फायदेशीर आहे.
साहित्य (1 किलो तयार उत्पादनासाठी)
साहित्य प्रमाण
सोयाबीन बी 1 किलो
मीठ 30 ग्रॅम
पॅकिंग बॅग 6 नग
कृती
- सोयाबीन स्वच्छ धुवून 8–10 तास पाण्यात भिजवा.
- भिजवलेले सोयाबीन उकळून पूर्णपणे निथळून घ्या.
- 60–70°C तापमानावर पूर्ण कोरडे करा.
- गरम तेलात किंवा रोस्टरमध्ये कुरकुरीत होईपर्यंत भाजा.
- त्यात मीठ व गरम मसाला मिसळा.
- थंड झाल्यावर 150–200 ग्रॅमच्या पॅकमध्ये भरून सील करा.
कॉस्टिंग
साहित्य किंमत (₹)
सोयाबीन 80.00
मीठ 30.00
पॅकिंग 28.00
एकूण उत्पादन खर्च 151.75
35% नफा 53.11
एकूण विक्री किंमत (1 किलो) ₹204.86
किंमत
- 100 ग्रॅम – ₹21
- 200 ग्रॅम – ₹41
- 500 ग्रॅम – ₹102
- 1 किलो – ₹205
निष्कर्ष
खारे सोयाबीन हा पौष्टिक, चवदार आणि बाजारात चांगली मागणी असलेला स्नॅक आहे. कमी गुंतवणुकीत तयार होणारे हे उत्पादन योग्य पॅकिंग आणि आकर्षक लेबलिंगसह विकल्यास चांगला नफा मिळू शकतो.
खारे सोयाबीन फ्लो चार्ट:
कच्चा माल तैयार करना
│
▼
सोयाबीन बीज की सफाई करना
│
▼
सोयाबीन को पानी में भिगोना
│
▼
पानी निकालकर अच्छी तरह छानना
│
▼
नमक का घोल तैयार करना
│
▼
सोयाबीन को नमक के घोल में मिलाना
│
▼
गैस पर भूनना / रोस्ट करना
│
▼
ठंडा करना
│
▼
वजन के अनुसार पैकिंग करना
│
▼
सीलिंग करना
│
▼
तैयार खारे सोयाबीन

इन्स्टंट गाजर हलवा प्रीमिक्स
उत्पादनाचे नाव
इन्स्टंट गाजर हलवा प्रीमिक्स
उद्दिष्ट
कमी वेळात, चविष्ट व पौष्टिक गाजर हलवा तयार करण्यासाठी प्रीमिक्स तयार करणे.
आवश्यक साहित्य
- गाजर – 10 कि.ग्रा.
- दूध – 6 लिटर
- तूप – 250 ग्रॅम
- वेलची पावडर – 80 ग्रॅम
- गॅस
- ड्रायर
- पॅकिंग बॅग
- स्टिकर
- कलर
- बदाम
- सीलिंग मशीन
कृती
- ताजी गाजरे स्वच्छ धुवून सोलून किसून घ्या.
- किसलेल्या गाजरात दूध घालून शिजवा.
- मिश्रण घट्ट झाल्यावर तूप घालून परता.
- वेलची पावडर व बदाम घालून चांगले मिसळा.
- मिश्रण ड्रायरमध्ये पूर्ण वाळवा.
- थंड झाल्यावर बारीक करून प्रीमिक्स तयार करा.
- ठराविक वजनाच्या पॅकमध्ये भरून सीलिंग करा.
- स्टिकर लावून तयार उत्पादन साठवा.
कॉस्टिंग
साहित्य किंमत (₹)
गाजर 500.00
दूध 324.00
तूप 212.50
वेलची 320.00
गॅस चार्ज 27.51
ड्रायर चार्ज 56.58
पॅकिंग बॅग 76.00
स्टिकर 28.00
कलर 3.00
बदाम 3.00
सीलिंग चार्ज 10.00
एकूण खर्च ₹1560.09
मजुरी (35%) = ₹546.03
एकूण उत्पादन खर्च = ₹2106.12
- तयार पॅकेट = 18
- प्रति पॅकेट उत्पादन खर्च = ₹117
- एकूण विक्री = ₹2700
- नफा = ₹594
तयार करण्याची पद्धत (ग्राहकांसाठी)
- एका पॅकेटमध्ये आवश्यक तेवढे दूध किंवा पाणी घाला.
- 5–7 मिनिटे सतत ढवळत शिजवा.
- आवश्यक असल्यास थोडे तूप घाला.
- गरमागरम गाजर हलवा सर्व्ह करा.
फायदे
- झटपट तयार होतो.
- घरगुती चव व सुगंध.
- पौष्टिक आणि स्वादिष्ट.
- साठवण व वाहतूक सोपी.
- वेळ व इंधनाची बचत.
- व्यावसायिक उत्पादनासाठी उपयुक्त.
निष्कर्ष
इन्स्टंट गाजर हलवा प्रीमिक्स हा कमी वेळात स्वादिष्ट हलवा तयार करण्याचा उत्तम पर्याय आहे. योग्य पॅकिंग व साठवण केल्यास उत्पादनाची गुणवत्ता टिकून राहते आणि चांगला नफाही मिळू शकतो.
Photo




इंस्टंट दुधी भोपळा हलवा प्रीमिक्स
तरीक 22/07/2026
प्रस्तावना
इंस्टंट दुधी भोपळा हलवा प्रीमिक्स हे पौष्टिक, चविष्ट आणि झटपट तयार होणारे उत्पादन आहे. या प्रीमिक्समध्ये दुधी भोपळा, दूध पावडर, साखर, तूप आणि वेलचीचा वापर केला जातो. फक्त गरम पाणी किंवा दूध घालून काही मिनिटांत स्वादिष्ट हलवा तयार होतो.
साहित्य
अ.क्र. साहित्य प्रमाण
1 दुधी भोपळा 11 किलो
2 दूध 6250 मि.ली.
3 वेलची पावडर 10 ग्रॅम
4 तूप 100 ग्रॅम
5 काजू-बदाम 12 ग्रॅम
कृती
- दुधी भोपळा स्वच्छ धुऊन सोलून किसून घ्या.
- किसलेला भोपळा दुधात शिजवा.
- मिश्रण घट्ट झाल्यावर तूप घालून परता.
- त्यात वेलची पावडर व काजू-बदाम घाला.
- मिश्रण पूर्ण कोरडे होईपर्यंत शिजवा.
- नंतर ट्रे ड्रायरमध्ये पूर्णपणे वाळवा.
- वाळलेले मिश्रण बारीक करून ग्लुकोज/बाइंडर मिसळा.
- तयार प्रीमिक्स 100 ग्रॅमच्या पॅकमध्ये भरून सील करा.
⸻
कॉस्टिंग
खर्चाचा तपशील रक्कम (₹)
कच्चा माल 1261.07
मजुरी (35%) 393.07
एकूण उत्पादन खर्च 1516.14
- एकूण पॅक: 12
- प्रत्येक पॅक: 100 ग्रॅम
- प्रति 100 ग्रॅम उत्पादन खर्च: ₹126.34
⸻
पॅकिंग
- 100 ग्रॅम फूड-ग्रेड पाउच
- हीट सील पॅकिंग
- उत्पादनाचे नाव, वजन, उत्पादन तारीख, बॅच क्रमांक आणि वापरण्याची पद्धत नमूद करावी.
⸻
वापरण्याची पद्धत
- 100 ग्रॅम प्रीमिक्स एका भांड्यात घ्या.
- त्यात 200–250 मि.ली. गरम दूध किंवा पाणी घाला.
- 3–5 मिनिटे सतत हलवत शिजवा.
- आवडीनुसार ड्रायफ्रूट्स घालून गरमागरम सर्व्ह करा.
⸻
निष्कर्ष
इंस्टंट दुधी भोपळा हलवा प्रीमिक्स हे कमी वेळात स्वादिष्ट व पौष्टिक हलवा तयार करण्यासाठी उत्तम उत्पादन आहे. याची चव, पोषणमूल्य आणि सुलभ वापर यामुळे घरगुती तसेच व्यावसायिक स्तरावरही याला चांगली मागणी असू शकते.
इंस्टंट दूधी भोपळा हलवा फ्लो चार्ट:
कच्चा माल तैयार करना
│
▼
दूधी भोपळा धोना, छीलना और कद्दूकस करना
│
▼
दूध मिलाकर पकाना
│
▼
गैस पर लगातार चलाते हुए गाढ़ा करना
│
▼
दूध पाउडर मिलाना
│
▼
घी डालकर अच्छी तरह भूनना
│
▼
शक्कर मिलाकर पकाना
│
▼
इलायची पाउडर डालना
│
▼
काजू-बादाम मिलाना
│
▼
किशमिश डालना
│
▼
अच्छी तरह मिलाकर तैयार करना
│
▼
ठंडा करना
│
▼
पैकिंग
│
▼
तैयार इंस्टंट दूधी भोपळा हलवा


इंस्टंट बीट हलवा प्रीमिक्स
तरीक 22/07/2026
प्रस्तावना
इंस्टंट बीट हलवा प्रीमिक्स हे पौष्टिक, चविष्ट आणि झटपट तयार होणारे उत्पादन आहे. बीटमध्ये लोह, फायबर आणि अँटिऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असल्यामुळे हा हलवा आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. फक्त गरम दूध किंवा पाणी घालून काही मिनिटांत स्वादिष्ट हलवा तयार होतो.
⸻
अ.क्र. साहित्य प्रमाण
1 बीट 10 किलो
2 दूध 6 लिटर
3 तूप 250 ग्रॅम
4 वेलची पावडर 20 ग्रॅम
5 काजू/बदाम 114 ग्रॅम
6 ग्लुकोज 360 ग्रॅम
7 मिल्क पावडर 95 ग्रॅम
साहित्य
⸻
कृती
- बीट स्वच्छ धुऊन सोलून किसून घ्या.
- कढईत दूध आणि किसलेले बीट घालून मंद आचेवर शिजवा.
- मिश्रण घट्ट झाल्यावर तूप घालून चांगले परता.
- त्यामध्ये वेलची पावडर, काजू-बदाम आणि मिल्क पावडर घाला.
- मिश्रण पूर्ण कोरडे होईपर्यंत शिजवा.
- तयार मिश्रण ट्रे ड्रायरमध्ये 60–65°C तापमानावर पूर्णपणे वाळवा.
- वाळल्यानंतर ग्लुकोज मिसळून एकसारखे मिश्रण तयार करा.
- 100 ग्रॅमच्या पॅकमध्ये भरून हीट सील करा.
⸻
कॉस्टिंग
खर्चाचा तपशील रक्कम (₹)
कच्चा माल व इतर खर्च 1666.16
मजुरी (35%) 583.15
एकूण उत्पादन खर्च 2249.31
- एकूण उत्पादन: 19 पॅक (100 ग्रॅम)
- प्रति पॅक उत्पादन खर्च: ₹118.38
⸻
पॅकिंग
- 100 ग्रॅम फूड ग्रेड पाउच
- हीट सील पॅकिंग
- उत्पादनाचे नाव, वजन, उत्पादन तारीख, बॅच क्रमांक, बेस्ट बिफोर व वापरण्याची पद्धत नमूद करावी.
⸻
वापरण्याची पद्धत
- 100 ग्रॅम बीट हलवा प्रीमिक्स एका भांड्यात घ्या.
- त्यात 200–250 मि.ली. गरम दूध किंवा पाणी घाला.
- 3–5 मिनिटे सतत ढवळत शिजवा.
- वरून थोडे तूप किंवा ड्रायफ्रूट्स घालून गरमागरम सर्व्ह करा.
⸻
निष्कर्ष
इंस्टंट बीट हलवा प्रीमिक्स हे पौष्टिक, आकर्षक रंगाचे आणि स्वादिष्ट उत्पादन आहे. कमी वेळात उत्कृष्ट हलवा तयार होत असल्यामुळे घरगुती वापर, बेकरी, कॅफे तसेच लघुउद्योगासाठी हे एक चांगले मूल्यवर्धित उत्पादन आहे.
बीट हलवा का फ्लो चार्ट
कच्चा माल तैयार करना
│
▼
बीट (10 kg) धोना और छीलना
│
▼
बीट को कद्दूकस करना
│
▼
दूध (6 L) मिलाकर पकाना
│
▼
घी (250 g) डालकर भूनना
│
▼
चीनी मिलाकर अच्छी तरह पकाना
│
▼
इलायची पाउडर मिलाना
│
▼
काजू/बादाम मिलाना
│
▼
मिश्रण को ठंडा करना
│
▼
मिक्सर में आवश्यकतानुसार पीसना
│
▼
मिल्क पाउडर मिलाकर अच्छी तरह मिक्स करना
│
▼
100 g के पाउच में भरना
│
▼
पाउच को हीट सील करना
│
▼
लेबल लगाना
│
▼
तैयार बीट हलवा प्रीमिक्स

रागी (नाचणी)चॉकलेट
उद्दिष्ट
रागी (नाचणी) पीठ वापरून पौष्टिक, चविष्ट व आकर्षक चॉकलेट तयार करणे.
साहित्य
अ.क्र. साहित्य प्रमाण
1 नाचणी पीठ 15 ग्रॅम
2 तूप 2 ग्रॅम
3 डार्क कंपाऊंड चॉकलेट 40 ग्रॅम
4 व्हाईट कंपाऊंड चॉकलेट 40 ग्रॅम
5 काजू 5 ग्रॅम
6 बदाम 5 ग्रॅम
7 बटर पेपर आवश्यकतेनुसार
8 चॉकलेट मोल्ड 1 नग
कृती
- नाचणी पीठ मंद आचेवर हलके भाजून थंड होऊ द्या.
- तूप घालून भाजलेल्या नाचणी पिठात मिसळा.
- डार्क व व्हाईट कंपाऊंड चॉकलेट वेगवेगळे डबल बॉयलर पद्धतीने वितळवा.
- वितळलेल्या चॉकलेटमध्ये नाचणीचे मिश्रण मिसळा.
- त्यात काजू व बदामाचे तुकडे घाला.
- मिश्रण चॉकलेट मोल्डमध्ये भरा.
- 20–30 मिनिटे फ्रिजमध्ये सेट होऊ द्या.
- सेट झाल्यावर मोल्डमधून काढून बटर पेपरमध्ये पॅक करा.
फ्लो चार्ट
नाचणी पीठ भाजणे → तूप मिसळणे → चॉकलेट वितळवणे → सर्व साहित्य मिसळणे → मोल्डमध्ये भरणे → फ्रिजमध्ये सेट करणे → पॅकिंग → तयार उत्पादन
कॉस्टिंग
साहित्य किंमत (₹)
नाचणी पीठ 1.05
तूप 1.70
डार्क कंपाऊंड 13.68
व्हाईट कंपाऊंड 15.84
काजू 5.00
बदाम 5.00
गॅस चार्ज 1.26
बटर पेपर 10.00
लेबल 10.00
एकूण उत्पादन खर्च 63.53
नफा (25%) 15.88
एकूण विक्री किंमत ₹79.41
उत्पादन
- एक बॅचमधून: 52 चॉकलेट
- एका चॉकलेटची किंमत: ₹6.10 (अंदाजे)
उपयोग
- लहान मुलांसाठी पौष्टिक स्नॅक.
- कॅल्शियम, लोह व फायबरचा चांगला स्रोत.
- शालेय डबा, भेटवस्तू किंवा घरगुती व्यवसायासाठी उपयुक्त.
निष्कर्ष
रागी चॉकलेट हे पौष्टिक, स्वादिष्ट व बाजारपेठेत विक्रीसाठी योग्य उत्पादन आहे. कमी खर्चात तयार होणारे हे उत्पादन आरोग्यदायी असल्यामुळे ग्राहकांमध्ये चांगली मागणी मिळू शकते.

शेंगदाणा खारे
1) उत्पादनाचे नाव
शेंगदाणा खारे
2) परिचय
शेंगदाणा खारे हा पौष्टिक, चविष्ट व कुरकुरीत स्नॅक आहे. चहा, नाश्ता किंवा प्रवासात खाण्यासाठी हा उत्तम पर्याय आहे. यामध्ये प्रथिने, चांगले फॅट्स आणि ऊर्जा भरपूर प्रमाणात मिळते.
3) साहित्य
साहित्य प्रमाण
शेंगदाणे 2 kg
मीठ 500 g
पाणी 4 L
खाद्यतेल (तळण्यासाठी) आवश्यकतेनुसार
4) कृती
- शेंगदाणे स्वच्छ करून निवडून घ्या.
- पाण्यात मीठ पूर्णपणे विरघळवून खारट द्रावण तयार करा.
- शेंगदाणे या द्रावणात 30–60 मिनिटे भिजवा.
- भिजवलेले शेंगदाणे बाहेर काढून पाणी निथळू द्या.
- शेंगदाणे सावलीत किंवा ड्रायरमध्ये वाळवा.
- गरम तेलात सोनेरी रंग येईपर्यंत तळा.
- अतिरिक्त तेल निघाल्यावर पूर्ण थंड करा.
- 100 g किंवा 200 g पॅकमध्ये भरून हीट सील करा.
- लेबल लावून साठवण करा.
5) फ्लो चार्ट
कच्चा माल निवडणे
⬇️
शेंगदाणे स्वच्छ करणे
⬇️
मीठाचे द्रावण तयार करणे
⬇️
शेंगदाणे भिजवणे
⬇️
पाणी निथळणे
⬇️
वाळवणे
⬇️
तळणे
⬇️
थंड करणे
⬇️
पॅकिंग व लेबलिंग
6) कॉस्टिंग (तुमच्या वहीतील आकड्यांनुसार)
शेंगदाणे (2 kg × ₹145) 290.00
मीठ (0.5 kg × ₹30) 15.00
गॅस/वीज खर्च 13.75
पॅकिंग (12 पिशव्या × ₹4.91) 56.00
एकूण खर्च ₹374.75
10% इतर खर्च: ₹31.06
एकूण उत्पादन खर्च: ₹405.81
जर 12 पॅकेट तयार झाले तर,
प्रति पॅकेट खर्च = ₹405.81 ÷ 12 = ₹33.81 (अंदाजे)
7) पौष्टिक मूल्य
- प्रथिने भरपूर
- चांगले फॅट्स
- ऊर्जा देणारा स्नॅक
- फायबर व खनिजे
8) साठवण
हवाबंद पिशवी किंवा डब्यात, कोरड्या व थंड जागी ठेवावे.
9) शेल्फ लाइफ
2–3 महिने (योग्य पॅकिंग केल्यास).
Photo

पाणीपुरी
1) उत्पादनाचे नाव
पाणीपुरी
2) उद्दिष्ट
स्वच्छ, चविष्ट व दर्जेदार पाणीपुरी तयार करून ग्राहकांना सुरक्षित खाद्यपदार्थ उपलब्ध करून देणे.
3) आवश्यक साहित्य
अ.क्र. साहित्य प्रमाण
1 वाटाणा 2 kg
2 पुरी पॅकेट 6 पॅकेट
3 शेव 2 kg
4 बुंदी 1 kg
5 पाणीपुरी मसाला 5 पॅकेट
6 चाट मसाला 1 पॅकेट
7 बटाटे 1 kg
8 मिरची 250 g
9 पुदिना आवश्यकतेनुसार
10 चिंच-गूळ आवश्यकतेनुसार
11 गॅस 1 युनिट
12 कांदा 1 kg
⸻
4) कृती
- वाटाणे स्वच्छ धुऊन 8–10 तास भिजत ठेवा.
- भिजलेले वाटाणे कुकरमध्ये शिजवून घ्या.
- बटाटे उकडून सोलून कुस्करून घ्या.
- शिजवलेले वाटाणे, बटाटे, चाट मसाला व मीठ एकत्र करून सारण तयार करा.
- पुदिना, मिरची, चिंच-गूळ, पाणीपुरी मसाला आणि मीठ घालून पाणी तयार करा.
- पुरीमध्ये तयार सारण भरावे.
- त्यात तयार केलेले पाणी घालून शेव, बुंदी व कांदा टाकून सर्व्ह करावे.
⸻
5) फ्लो चार्ट
कच्चा माल खरेदी
⬇️
साहित्य स्वच्छ करणे
⬇️
वाटाणे भिजवणे
⬇️
वाटाणे शिजवणे
⬇️
बटाटे उकडणे व कुस्करणे
⬇️
सारण तयार करणे
⬇️
पाणी तयार करणे
⬇️
पुरीमध्ये सारण भरणे
⬇️
शेव, बुंदी, कांदा घालणे
⬇️
सर्व्ह करणे
⸻
6) कॉस्टिंग
साहित्य किंमत (₹)
वाटाणा 140
पुरी पॅकेट 1680
शेव 320
बुंदी 250
पाणीपुरी मसाला 50
चाट मसाला 30
बटाटे 30
मिरची 20
पुठ्ठा/प्लेट 360
गॅस चार्जेस 10
इतर 20
कांदा 20
एकूण खर्च ₹2930
मजुरी (35%) ₹1025
एकूण उत्पादन खर्च ₹3955
⸻
7) पॅकिंग
- स्वच्छ व फूड-ग्रेड पॅकेजिंग वापरावे.
- पुरी, सारण व पाणी वेगवेगळ्या कंटेनरमध्ये ठेवावे.
- लेबलवर उत्पादनाचे नाव, दिनांक व वापरण्याची अंतिम तारीख नमूद करावी.
⸻
8) साठवण
- पुरी कोरड्या व हवाबंद डब्यात ठेवावी.
- पाणी 4–8°C तापमानात फ्रिजमध्ये ठेवावे.
- सारण ताजे वापरावे.
⸻
9) निष्कर्ष
स्वच्छता, योग्य प्रमाणातील मसाले आणि दर्जेदार साहित्य वापरून तयार केलेली पाणीपुरी चविष्ट, सुरक्षित व ग्राहकांना आवडणारी बनते. योग्य कॉस्टिंग केल्याने नफा निश्चित करता येतो.
Photo


डोसा
प्रस्तावना
डोसा हा दक्षिण भारतातील प्रसिद्ध आणि पौष्टिक पदार्थ आहे. तांदूळ व उडीद डाळ आंबवून तयार केलेल्या पिठापासून डोसा बनवला जातो. हा पदार्थ चविष्ट, पचायला हलका आणि नाश्त्यासाठी उत्तम पर्याय आहे खूप शान लागतो.डोसा व्यवसायासाठीही कमी खर्चात सुरू करता येणारा आणि चांगला नफा मिळवून देणारा पदार्थ आहे.
साहित्य व प्रमाण
क्र. साहित्य प्रमाण किंमत (₹)
1 उडीद डाळ 4 कि.ग्रॅ. 480.00
2 तांदूळ 8 कि.ग्रॅ. 51.20
3 बटाटा 5 कि.ग्रॅ. 100.00
4 बटर 1 पॅक 50.00
5 चीज 1 पॅक 50.00
6 तेल 250 ग्रॅम 45.00
7 गॅस चार्ज 5 कि.ग्रॅ. 345.00
8 मसाला – 20.00
9 कांदा 1 कि.ग्रॅ. 20.00
10 पानफॉईल (200 नग) 200 नग 400.00
11 चटणी भाजकी 2 कि.ग्रॅ. 240.00
12 नारळ 10 नग 300.00
13 इतर खर्च – 100.00
14 मिक्सर चार्जेस 1 युनिट 10.00
साहित्य खर्च : ₹2201.20
मजुरी (35%) : ₹770.42
एकूण खर्च : ₹2971.62
वापरलेले साहित्य
उडीद डाळ
तांदूळ
बटाटे
बटर
चीज
तेल
कांदा
नारळ
चटणी
मसाला
गॅस
मिक्सर
तवा
पान
फॉईल
कृती
- उडीद डाळ व तांदूळ वेगवेगळे धुऊन 6–8 तास भिजत ठेवावेत.
- दोन्ही बारीक वाटून एकत्र मिसळावे.
- पीठ 8–10 तास आंबण्यासाठी ठेवावे
.4. बटाट्याची मसाला भाजी तयार करावी.
- गरम तव्यावर पीठ पसरवून डोसा भाजावा.
- आवश्यक असल्यास बटर किंवा चीज घालावे.
- मसाला भरून चटणी व सांबारसोबत गरमागरम सर्व्ह करावा.
कॉस्टिंग
साहित्य खर्च : ₹2201.20
मजुरी (35%) : ₹770.42
एकूण खर्च : ₹2971.62-
पॅकेजिंग
डोसा गरम असतानाच पानफॉईल किंवा फूड-ग्रेड बॉक्समध्ये पॅक करावा.
चटणी व सांबार वेगळ्या कंटेनरमध्ये द्यावे.
पॅकेजवर दुकानाचे नाव, तारीख आणि किंमत नमूद करावी.
विक्री/वापरण्याची पद्धतगरमागरम डोसा चटणी व सांबारसोबत सर्व्ह करावा.
टेक-अवे किंवा होम डिलिव्हरीसाठी व्यवस्थित पॅकिंग करावे.
याच्यातून काय शिकलो
डोसा बनविण्याची संपूर्ण प्रक्रिया समजली.
साहित्याचे अचूक मोजमाप व कॉस्टिंग करता आले.
स्वच्छता, गुणवत्तापूर्ण उत्पादन व ग्राहक सेवा यांचे महत्त्व समजले.
व्यवसायात नफा कसा काढायचा हे शिकायला मिळाले.
टिप्स
ताजे आणि चांगल्या प्रतीचे साहित्य वापरावे.पीठ योग्य वेळ आंबू द्यावे.
डोसा मध्यम आचेवर भाजावा.
गरमागरम सर्व्ह केल्यास चव अधिक चांगली लागते.
निष्कर्ष
डोसा हा पौष्टिक, चविष्ट आणि सर्व वयोगटातील लोकांना आवडणारा पदार्थ आहे. योग्य नियोजन, अचूक कॉस्टिंग, स्वच्छता आणि आकर्षक सादरीकरण केल्यास डोसा व्यवसायातून चांगला नफा मिळवता येतो.
गहू सत्त्व (Wheat Sattu)
- उत्पादनाचे नाव
गहू सत्त्व (Wheat Sattu)
- परिचय
गहू सत्त्व हे भाजलेल्या गव्हापासून तयार केलेले पौष्टिक पीठ आहे. यामध्ये कार्बोहायड्रेट, फायबर आणि ऊर्जा मुबलक प्रमाणात असते. हे लहान मुले, विद्यार्थी, कामगार आणि वृद्धांसाठी उत्तम पौष्टिक अन्न आहे.
⸻
- आवश्यक साहित्य (5 kg साठी)
साहित्य प्रमाण
गहू 5 kg
⸻
- आवश्यक साधने
- स्वच्छता चाळणी
- गॅस/भट्टी
- कढई किंवा रोस्टर
- ग्राइंडर (Pulverizer)
- वजन काटा
- पॅकिंग पाउच
- हीट सीलर
⸻
- कृती
- गहू स्वच्छ करून धूळ, दगड व कचरा वेगळा करा.
- गहू मध्यम आचेवर सोनेरी रंग येईपर्यंत भाजा.
- भाजलेला गहू पूर्णपणे थंड करा.
- ग्राइंडरमध्ये बारीक दळून सत्त्व तयार करा.
- चाळणीने गाळून एकसारखे पीठ तयार करा.
- 100 ग्रॅमच्या पॅकेटमध्ये भरा.
- हीट सील करून लेबल लावा.
⸻
- फ्लो चार्ट
गहू निवड → स्वच्छ करणे → भाजणे → थंड करणे → दळणे → चाळणे → 100 ग्रॅम पॅकिंग → सीलिंग → लेबलिंग → तयार उत्पादन
⸻
- कॉस्टिंग
खर्चाचे नाव रक्कम (₹)
गहू (5 kg) 200.00
मिक्सर चार्ज 20.00
ड्रायर चार्ज 75.44
पॅकिंग (33 पॅकेट) 132.00
मशीन चार्ज 10.00
गॅस चार्ज 3.42
स्टिकर 198.00
एकूण उत्पादन खर्च 638.86
नफा (35%) 223.60
एकूण विक्री किंमत ₹862.46
टीप:
- 5 kg गव्हापासून सुमारे 33 पॅकेट (100 g) तयार होतात.
- 100 g एका पॅकेटची विक्री किंमत ≈ ₹26.13
⸻
- गहू सत्त्वाचे फायदे
- ऊर्जा देणारे पौष्टिक अन्न.
- पचनास मदत करते.
- फायबरचे चांगले प्रमाण.
- मुलांसाठी व प्रौढांसाठी उपयुक्त.
- दूध, ताक किंवा पाण्यासोबत सहज वापरता येते.
⸻
- साठवण
- हवाबंद पिशवीत भरून ठेवा.
- कोरड्या व थंड जागी साठवा.
- थेट सूर्यप्रकाशापासून दूर ठेवा.
- योग्य साठवण केल्यास 3–4 महिने टिकते.
Photo

खीर प्रीमिक्स
प्रस्तावना
खीर प्रीमिक्स हे झटपट तयार होणारे, चविष्ट आणि पौष्टिक उत्पादन आहे. या प्रीमिक्सच्या मदतीने काही मिनिटांत स्वादिष्ट खीर तयार करता येते. घरगुती वापर, बेकरी, कॅटरिंग तसेच लघुउद्योगासाठी हे उत्पादन उपयुक्त आहे.
⸻
साहित्य
अ.क्र. साहित्य प्रमाण
1 भुईमूग दळिया 2 किलो
2 दूध 9 लिटर
3 नारळ 16 नग
4 तूप 300 ग्रॅम
5 ड्राय फ्रूट्स 180 ग्रॅम
6 गम (Gum) 270 ग्रॅम
7 सुंठ पावडर 20 ग्रॅम
8 बडीशेप 20 ग्रॅम
9 ड्रायर चार्जेस 12 तास
10 पॅकिंग चार्जेस 36 पॅक
11 स्टिकर्स 36 नग
12 ग्राइंडिंग चार्जेस 1 युनिट
⸻
कृती
- भुईमूग दळिया स्वच्छ करून हलके भाजून घ्या.
- दूध, नारळ आणि तूप एकत्र करून मंद आचेवर शिजवा.
- मिश्रण घट्ट झाल्यावर ड्राय फ्रूट्स, सुंठ पावडर आणि बडीशेप घाला.
- मिश्रण पूर्ण कोरडे होईपर्यंत शिजवा.
- ट्रे ड्रायरमध्ये 60–65°C तापमानावर पूर्णपणे वाळवा.
- वाळलेले मिश्रण बारीक करून त्यात गम मिसळा.
- तयार प्रीमिक्स चांगले एकजीव करून 100 ग्रॅमच्या पॅकमध्ये भरा.
- पॅक हीट सील करून लेबल लावा.
⸻
कॉस्टिंग
खर्चाचा तपशील रक्कम (₹)
कच्चा माल व इतर खर्च 2318.07
मजुरी (35%) 811.32
एकूण उत्पादन खर्च ₹3129.39
- एकूण पॅक: 36 (100 ग्रॅम)
- प्रति 100 ग्रॅम उत्पादन खर्च: ₹86.93 (अंदाजे ₹87)
⸻
पॅकिंग
- 100 ग्रॅम फूड ग्रेड पाउच
- हीट सील पॅकिंग
- उत्पादनाचे नाव, वजन, उत्पादन तारीख, बॅच क्रमांक, बेस्ट बिफोर व वापरण्याची पद्धत नमूद करावी.
⸻
वापरण्याची पद्धत
- 100 ग्रॅम खीर प्रीमिक्स एका भांड्यात घ्या.
- त्यात 250–300 मि.ली. गरम दूध घाला.
- 3–5 मिनिटे सतत ढवळत शिजवा.
- आवश्यक असल्यास साखर घालून गरमागरम सर्व्ह करा.
⸻
निष्कर्ष
खीर प्रीमिक्स हे स्वादिष्ट, पौष्टिक आणि झटपट तयार होणारे मूल्यवर्धित उत्पादन आहे. यामुळे कमी वेळात उत्कृष्ट खीर तयार होते. घरगुती वापर, कॅफे, हॉटेल तसेच लघुउद्योगासाठी हे उत्पादन फायदेशीर ठरते.
फ्लो चार्ट
कच्चा माल तैयार करना
│
▼
सूखा खोवा पाउडर छानना
│
▼
दूध पाउडर मिलाना
│
▼
नारियल पाउडर मिलाना
│
▼
घी डालकर अच्छी तरह मिक्स करना
│
▼
ड्राय फ्रूट्स मिलाना
│
▼
इलायची पाउडर, सौंठ व बड़ी सौंफ मिलाना
│
▼
ड्राय चेरी मिलाना
│
▼
पैकिंग पाउच तैयार करना
│
▼
मिश्रण का वजन करके पैकिंग करना
│
▼
सीलिंग करना
│
▼
लेबलिंग एवं ग्रेडिंग करना
│
▼
तैयार खोवा प्रीमिक्स