प्रस्तावना ;मी विज्ञान आश्रम ची विदहयार्थी आहे आम्ही निंबू लोणच हा प्रकल्प निवडला
लिंबू लोणच
साहित्यः
लिंबू – 10
मीठ – 4–5 मोठे चमचे (चवीनुसार)
हळद – 1 छोटा चमचा
लाल तिखट – 2–3 चमचे
मेथीदाणे – 2 छोटे चमचे
मोहरी दाणे – 2 छोटे चमचे
काचरी / अळशीचं तेल / सरसों तेल – 1 कप (गरम करून थंड)
हिंग – ½ छोटा चमचा
कृती:
१) लिंबू तयारी
लिंबू स्वच्छ धुऊन पूर्ण कोरडे करा.
प्रत्येक लिंबू 4 तुकड्यांत कापून घ्या.
बिया शक्यतो काढून टाका (कडवटपणा कमी होतो).
२) मसाला तयार करा
मेथीदाणे आणि मोहरी हलके भाजून बारीक वाटून घ्या.
एका भांड्यात मीठ, हळद, लाल तिखट, मेथी-मोहरी पावडर आणि हिंग मिसळा.
३) लोणचे बनवणे
कापलेले लिंबाचे तुकडे मसाल्यात घालून चांगले मिसळा.
गरम करून थंड केलेले तेल घाला.
मिश्रण स्वच्छ काचेच्या बरणीत भरा.
४) मुरवणे
बरणी ७–१० दिवस उन्हात ठेवा.
दररोज बरणी हलक्या हाताने हलवा जेणेकरून मसाला व तेल नीट मुरेल.
१०–१५ दिवसांत लोणचं खाण्यास तयार होतं. नीट तेलात बुडून असेल तर १ वर्ष टिकतं.
जर तुम्हाला गोड निंबू लोणचं, तिखट–मेथी शैली, किंवा तेल न वापरता लोणचं हवं असेल तर सांगा—मी त्या रेसिप्याही देईन.
निरीक्षण
तुकडे समान आकाराचे, साधारणपणे चौकोनी किंवा पातळ फोडी.
रंग पिवळा ते गडद तपकिरी, वापरलेल्या मसाल्याप्रमाणे.
तेल असल्यास वर हलकी तेलाची थर दिसते.
लिंबाचा ताजेपणा आणि आम्लीय सुगंध.
मेथी, मोहरी, हिंग, लाल तिखट यांचा मसाल्याचा वास एकत्र मिसळून येतो.
तेलकट लोणच्यात उग्र पण आनंददायी सुगंध.
आंबटपणा प्रमुख.
मसाला प्रमाणानुसार तिखट, थोडे कडवट (मेथीमुळे) आणि खारट.
जुने-रुजलेले लोणचे अधिक मऊ व एकजीव चवदार होते.
सुरुवातीला लिंबाचे तुकडे थोडे कडक.
काही दिवसांनंतर मीठ व लिंबाच्या रसामुळे नरम आणि रसाळ.
मसाल्याचा कोरडेपणा किंवा तेलकटपणा प्रकारावर अवलंबून.
स्वच्छ, कोरड्या बरणीत ठेवलेले असावे.
पाण्याचा संपर्क नसावा; अन्यथा लोणचं खराब होण्याची शक्यता.
योग्य साठवण असल्यास अनेक महिने टिकते.
पचनास मदत करणारे.
जेवणात चव वाढवणारे पूरक पदार्थ.
विटामिन C चा स्त्रोत (परंतु दीर्घ साठवणीत थोडी कमी होते).
निष्कर्ष
लिंबू हे अत्यंत उपयुक्त, बहुगुणी आणि आरोग्यासाठी लाभदायक फळ आहे. त्यामध्ये विटामिन C, अँटीऑक्सिडंट्स, सिट्रिक अॅसिड हे घटक मुबलक प्रमाणात आढळतात, जे रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणे, पचन सुधारणा, त्वचेची चमक वाढवणे आणि शरीरातील विषद्रव्ये कमी करणे यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
स्वयंपाकात लिंबाचा वापर चव वाढवण्यासाठी, लोणचे, पेये, चटण्या, सलाड यामध्ये मोठ्या प्रमाणात केला जातो. तसेच ते घरगुती स्वच्छता, प्राकृतिक संरक्षक, आणि सौंदर्य उपचारांमध्येही उपयोगी पडते.
.
COSTING
| मटेरियल | वजन | दर | किमत |
| आवळा | 8Kg | 60 | 480 |
| लोणच मसाला | 7 pack | 50 | 350 |
| तेल | 1.5 kg | 130 | 195 |
| लोणच बॉटल | 40 bottal | 10 | 400 |
| लेबल | 40 lebal | 2 | 80 |
| GAS चार्गेस | 30 gm | 870 | 1.86 |
| फोइल पेपर | 40 pepar | 1 | 10 |
| फोइल चार्गेस | 1\2 unit | 17 | 5 |
| मीठ | 700 gm | 15 | 10 |
| कलोजी | 70 gm | 40 | 28 |
| 1521.30 | |||
| मजुरी | 546.10 | ||
| 2106.40 | |||
