Seminar

Feb 16, 2020 | Uncategorized

तुषार सिंचन (Sprinkler Irrigation)तुषार सिंचन म्हणजे पाणी पंपाच्या दाबाने पाइपमधून नेऊन तुषारक (Sprinkler) द्वारे पावसासारख्या थेंबांच्या स्वरूपात पिकावर फवारण्याची सिंचन पद्धत होय.मुख्य घटकपाण्याचा स्रोत व पंपमुख्य पाइप आणि उपमुख्य पाइपलेटरल पाइपतुषारक (Sprinkler Nozzle)वाल्व्ह, जोडणी व फिल्टरफायदेपाण्याची बचत होते.असमान किंवा उताराच्या जमिनीवरही सिंचन करता येते.पाणी पिकाला तुलनेने समान प्रमाणात मिळते.कालवे किंवा सरी करण्याची आवश्यकता कमी होते.मजुरी व सिंचनासाठी लागणारा वेळ कमी होऊ शकतो.भाजीपाला, कडधान्ये, गहू, चारा पिके, फळबाग इत्यादींसाठी उपयोगी.मर्यादासुरुवातीचा खर्च तुलनेने जास्त असतो.पंपासाठी वीज/इंधनाची गरज असते.जोरदार वाऱ्यामध्ये पाण्याचे वितरण असमान होऊ शकते.नोजलमध्ये कचरा अडकल्यास सिंचनाची कार्यक्षमता कमी होते.कोणत्या जमिनीत उपयुक्त?हलकी, मध्यम तसेच उताराची जमीन आणि ज्या ठिकाणी पाणी मर्यादित आहे, अशा परिस्थितीत तुषार सिंचन उपयुक्त ठरू शकते.थोडक्यात: तुषार सिंचनात पाणी पाइपद्वारे दाबाने नेऊन तुषारकातून पावसासारखे पिकावर सोडले जाते. त्यामुळे पारंपरिक पद्धतीच्या तुलनेत पाण्याचा कार्यक्षम वापर करता येतो.

October 7, 2026