आर्क वेल्डिंग (Arc Welding)
– सविस्तर माहितीआर्क वेल्डिंग ही एक वेल्डिंग प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये इलेक्ट्रोड आणि धातूच्या कामाच्या तुकड्यामध्ये (Workpiece) विद्युत आर्क (Electric Arc) निर्माण करून उष्णता तयार केली जाते. या उष्णतेमुळे धातू वितळतो आणि दोन धातूचे भाग एकमेकांना जोडले जातात.
1) आर्क वेल्डिंगचे मुख्य भागWelding Machine (वेल्डिंग मशीन) – विद्युत प्रवाह पुरवते.
Electrode (इलेक्ट्रोड) – धातू जोडण्यासाठी फिलर मटेरियल म्हणून काम करते.
Electrode Holder – इलेक्ट्रोड पकडण्यासाठी.
Welding Cable – करंट पोहोचवण्यासाठी.
Work Clamp (Earth Clamp) – जॉबला अर्थ जोडण्यासाठी.
Protective Equipment – हेल्मेट, ग्लोव्हज, शूज इ
.2) आर्क वेल्डिंग कसे काम करते?इलेक्ट्रोडला मशीनमध्ये जोडले जाते.इलेक्ट्रोड आणि जॉबमध्ये छोटा अंतर ठेवून स्पार्क (Arc) तयार केला जातो.आर्कच्या उष्णतेने इलेक्ट्रोड व बेस मेटल वितळते.वितळलेला धातू थंड झाल्यावर मजबूत जोड तयार होतो.
3) आर्क वेल्डिंगचे प्रकारSMAW (Shielded Metal Arc Welding) – सर्वात जास्त वापरली जाणारी पद्धत.MIG Welding – वायर इलेक्ट्रोड वापरला जातो.TIG Welding – टंगस्टन इलेक्ट्रोड वापरला जातो.
Submerged Arc Welding – मोठ्या औद्योगिक कामांसाठी.
4) आर्क वेल्डिंगचे फायदे✅
कमी खर्चात करता येते.✅
मशीन वापरणे सोपे आहे.✅
घरगुती तसेच इंडस्ट्रीमध्ये उपयोगी.✅
जाड धातू जोडण्यासाठी योग्य.✅
वेगवेगळ्या धातूंवर काम करता येते
.5) तोटे
❌ धूर व स्पार्क जास्त तयार होतात.
❌ वेल्डिंगची गुणवत्ता ऑपरेटरच्या कौशल्यावर अवलंबून असते.
❌ पातळ शीटसाठी काळजी घ्यावी लागते
.6) वापर (Applications)लोखंडी गेट व ग्रिल बनवणेस्ट्रक्चरल स्टील कामपाइपलाइन व टाक्यामशीन पार्ट्स रिपेअरबांधकाम क्षेत्र
7) सुरक्षितता (Safety)वेल्डिंग हेल्मेट/गॉगल वापरा.
.हातमोजे व सेफ्टी शूज घाला.
योग्य वायुवीजन असलेल्या ठिकाणी काम करा.
ओल्या हाताने मशीन हाताळू नका.
स्पार्कपासून ज्वलनशील वस्तू दूर ठेवा.
थोडक्यात: आर्क वेल्डिंग ही मजबूत आणि कमी खर्चाची वेल्डिंग पद्धत आहे, जी फॅब्रिकेशन, इंडस्ट्री आणि रिपेअर कामांमध्ये मोठ्या प्रमाणात वापरली जाते.
