प्रस्तावना
डोसा हा दक्षिण भारतातील प्रसिद्ध आणि पौष्टिक पदार्थ आहे. तांदूळ व उडीद डाळ आंबवून तयार केलेल्या पिठापासून डोसा बनवला जातो. हा पदार्थ चविष्ट, पचायला हलका आणि नाश्त्यासाठी उत्तम पर्याय आहे खूप शान लागतो.डोसा व्यवसायासाठीही कमी खर्चात सुरू करता येणारा आणि चांगला नफा मिळवून देणारा पदार्थ आहे.
साहित्य व प्रमाण
क्र. साहित्य प्रमाण किंमत (₹)
1 उडीद डाळ 4 कि.ग्रॅ. 480.00
2 तांदूळ 8 कि.ग्रॅ. 51.20
3 बटाटा 5 कि.ग्रॅ. 100.00
4 बटर 1 पॅक 50.00
5 चीज 1 पॅक 50.00
6 तेल 250 ग्रॅम 45.00
7 गॅस चार्ज 5 कि.ग्रॅ. 345.00
8 मसाला – 20.00
9 कांदा 1 कि.ग्रॅ. 20.00
10 पानफॉईल (200 नग) 200 नग 400.00
11 चटणी भाजकी 2 कि.ग्रॅ. 240.00
12 नारळ 10 नग 300.00
13 इतर खर्च – 100.00
14 मिक्सर चार्जेस 1 युनिट 10.00
साहित्य खर्च : ₹2201.20
मजुरी (35%) : ₹770.42
एकूण खर्च : ₹2971.62
वापरलेले साहित्य
उडीद डाळ
तांदूळ
बटाटे
बटर
चीज
तेल
कांदा
नारळ
चटणी
मसाला
गॅस
मिक्सर
तवा
पान
फॉईल
कृती
- उडीद डाळ व तांदूळ वेगवेगळे धुऊन 6–8 तास भिजत ठेवावेत.
- दोन्ही बारीक वाटून एकत्र मिसळावे.
- पीठ 8–10 तास आंबण्यासाठी ठेवावे
.4. बटाट्याची मसाला भाजी तयार करावी.
- गरम तव्यावर पीठ पसरवून डोसा भाजावा.
- आवश्यक असल्यास बटर किंवा चीज घालावे.
- मसाला भरून चटणी व सांबारसोबत गरमागरम सर्व्ह करावा.
कॉस्टिंग
साहित्य खर्च : ₹2201.20
मजुरी (35%) : ₹770.42
एकूण खर्च : ₹2971.62-
पॅकेजिंग
डोसा गरम असतानाच पानफॉईल किंवा फूड-ग्रेड बॉक्समध्ये पॅक करावा.
चटणी व सांबार वेगळ्या कंटेनरमध्ये द्यावे.
पॅकेजवर दुकानाचे नाव, तारीख आणि किंमत नमूद करावी.
विक्री/वापरण्याची पद्धतगरमागरम डोसा चटणी व सांबारसोबत सर्व्ह करावा.
टेक-अवे किंवा होम डिलिव्हरीसाठी व्यवस्थित पॅकिंग करावे.
याच्यातून काय शिकलो
डोसा बनविण्याची संपूर्ण प्रक्रिया समजली.
साहित्याचे अचूक मोजमाप व कॉस्टिंग करता आले.
स्वच्छता, गुणवत्तापूर्ण उत्पादन व ग्राहक सेवा यांचे महत्त्व समजले.
व्यवसायात नफा कसा काढायचा हे शिकायला मिळाले.
टिप्स
ताजे आणि चांगल्या प्रतीचे साहित्य वापरावे.पीठ योग्य वेळ आंबू द्यावे.
डोसा मध्यम आचेवर भाजावा.
गरमागरम सर्व्ह केल्यास चव अधिक चांगली लागते.
निष्कर्ष
डोसा हा पौष्टिक, चविष्ट आणि सर्व वयोगटातील लोकांना आवडणारा पदार्थ आहे. योग्य नियोजन, अचूक कॉस्टिंग, स्वच्छता आणि आकर्षक सादरीकरण केल्यास डोसा व्यवसायातून चांगला नफा मिळवता येतो.
गहू सत्व
- उत्पादनाचे नाव
गहू सत्त्व (Wheat Sattu)
- परिचय
गहू सत्त्व हे भाजलेल्या गव्हापासून तयार केलेले पौष्टिक पीठ आहे. यामध्ये कार्बोहायड्रेट, फायबर आणि ऊर्जा मुबलक प्रमाणात असते. हे लहान मुले, विद्यार्थी, कामगार आणि वृद्धांसाठी उत्तम पौष्टिक अन्न आहे.
⸻
- आवश्यक साहित्य (5 kg साठी)
साहित्य प्रमाण
गहू 5 kg
⸻
- आवश्यक साधने
- स्वच्छता चाळणी
- गॅस/भट्टी
- कढई किंवा रोस्टर
- ग्राइंडर (Pulverizer)
- वजन काटा
- पॅकिंग पाउच
- हीट सीलर
⸻
- कृती
- गहू स्वच्छ करून धूळ, दगड व कचरा वेगळा करा.
- गहू मध्यम आचेवर सोनेरी रंग येईपर्यंत भाजा.
- भाजलेला गहू पूर्णपणे थंड करा.
- ग्राइंडरमध्ये बारीक दळून सत्त्व तयार करा.
- चाळणीने गाळून एकसारखे पीठ तयार करा.
- 100 ग्रॅमच्या पॅकेटमध्ये भरा.
- हीट सील करून लेबल लावा.
⸻
- फ्लो चार्ट
गहू निवड → स्वच्छ करणे → भाजणे → थंड करणे → दळणे → चाळणे → 100 ग्रॅम पॅकिंग → सीलिंग → लेबलिंग → तयार उत्पादन
⸻
- कॉस्टिंग
खर्चाचे नाव रक्कम (₹)
गहू (5 kg) 200.00
मिक्सर चार्ज 20.00
ड्रायर चार्ज 75.44
पॅकिंग (33 पॅकेट) 132.00
मशीन चार्ज 10.00
गॅस चार्ज 3.42
स्टिकर 198.00
एकूण उत्पादन खर्च 638.86
नफा (35%) 223.60
एकूण विक्री किंमत ₹862.46
टीप:
- 5 kg गव्हापासून सुमारे 33 पॅकेट (100 g) तयार होतात.
- 100 g एका पॅकेटची विक्री किंमत ≈ ₹26.13
⸻
- गहू सत्त्वाचे फायदे
- ऊर्जा देणारे पौष्टिक अन्न.
- पचनास मदत करते.
- फायबरचे चांगले प्रमाण.
- मुलांसाठी व प्रौढांसाठी उपयुक्त.
- दूध, ताक किंवा पाण्यासोबत सहज वापरता येते.
⸻
- साठवण
- हवाबंद पिशवीत भरून ठेवा.
- कोरड्या व थंड जागी साठवा.
- थेट सूर्यप्रकाशापासून दूर ठेवा.
- योग्य साठवण केल्यास 3–4 महिने टिकते.
Photo
