हायड्रोफॉर्मिंग (Hydroforming)
तंत्रहायड्रोफॉर्मिंग हे धातूच्या शीट किंवा ट्यूबला उच्च दाबाच्या हायड्रॉलिक द्रवाच्या (Hydraulic Fluid) साहाय्याने साच्याच्या (Die) आकारात तयार करण्याचे आधुनिक उत्पादन तंत्र आहे.
कार्यपद्धतीधातूची
शीट किंवा ट्यूब डायमध्ये ठेवली जाते.
डाय बंद करून त्यामध्ये उच्च दाबाने हायड्रॉलिक द्रव भरला जातो.
दाबामुळे धातू डायच्या आकारानुसार पसरतो.दाब कमी करून तयार भाग बाहेर काढला जातो.
आवश्यक
असल्यास फिनिशिंग व तपासणी केली जाते.
फायदेहलके आणि मजबूत भाग तयार होतात.
गुंतागुंतीचे आकार सहज तयार करता येतात.
वेल्डिंगची गरज कमी होते.
उत्पादनाची गुणवत्ता आणि अचूकता चांगली मिळते.
धातूचा अपव्यय कमी होतो.
तोटे
मशीन आणि डाय महाग असतात.
सुरुवातीचा खर्च जास्त असतो.
उच्च दाबामुळे सुरक्षिततेची विशेष काळजी घ्यावी लागते.
सर्व प्रकारच्या धातूंसाठी हे तंत्र योग्य नसते.
उपयोगऑटोमोबाईल उद्योग (चेसिस, एग्झॉस्ट, फ्रेम)विमान उद्योगसायकल फ्रेमफर्निचर उद्योगऔद्योगिक पाइप व ट्यूब तयार करण्यासाठीपरीक्षेसाठी व्याख्या
हायड्रोपोनिक तंत्रज्ञानाचा परिचयहायड्रोपोनिक
(Hydroponics) ही मातीशिवाय शेती करण्याची आधुनिक पद्धत आहे.
या पद्धतीमध्ये झाडांची मुळे पोषक तत्त्वांनी (Nutrient Solution) युक्त पाण्यात ठेवली जातात.
त्यामुळे झाडांना आवश्यक अन्नद्रव्ये थेट मिळतात आणि त्यांची वाढ चांगली होते.
हायड्रोपोनिक तंत्राची वैशिष्ट्येमातीची गरज नसते.
पाण्याची बचत होते.
झाडांची वाढ जलद होते.
कमी जागेत अधिक उत्पादन घेता येते.
कीड व रोगांचे प्रमाण तुलनेने कमी असते.
उपयोगलेट्यूस, पालक, मेथी, कोथिंबीर यांसारख्या पालेभाज्याटोमॅटो, काकडी, मिरचीस्ट्रॉबेरीकाही औषधी वनस्पतीफायदे
80–90% पर्यंत पाण्याची बचत.
वर्षभर उत्पादन घेता येते.
उत्पादनाचा दर्जा चांगला असतो.
शहरी भागातही शेती करता येते.
मर्यादासुरुवातीचा खर्च जास्त असतो.
पोषक द्रावणाचे योग्य व्यवस्थापन आवश्यक असते.
वीज आणि उपकरणांवर अवलंबून असते.
हायड्रोपोनिक्ससाठी योग्य
पिकेपालेभाज्यालेट्यूसपालकमेथीकोथिंबीरतुळसभाजीपालाटोमॅटोकाकडीढोबळी मिरचीमिरचीफळपिकेस्ट्रॉबेरीऔषधी व सुगंधी
वनस्पतीपुदिनाओवातुळसपिकाची निवड करताना लक्षात ठेवावयाच्या बाबीबाजारात चांगली मागणी असलेले पीक निवडावे.
कमी कालावधीत उत्पादन देणाऱ्या पिकांना प्राधान्य द्यावे.
स्थानिक हवामानाला अनुरूप पीक निवडावे.
रोगप्रतिकारक आणि उच्च उत्पादन देणाऱ्या जाती निवडाव्यात.
उपलब्ध जागा आणि हायड्रोपोनिक प्रणाली (NFT, DWC, Cocopeat इ.) लक्षात घेऊन पीक निवडावे
