फूड लॅब

लिंबू लोणच

साहित्यः

लिंबू – 10

मीठ – 4–5 मोठे चमचे (चवीनुसार)

हळद – 1 छोटा चमचा

लाल तिखट – 2–3 चमचे

मेथीदाणे – 2 छोटे चमचे

मोहरी दाणे – 2 छोटे चमचे

काचरी / अळशीचं तेल / सरसों तेल – 1 कप (गरम करून थंड)

हिंग – ½ छोटा चमचा

कृती:

१) लिंबू तयारी

लिंबू स्वच्छ धुऊन पूर्ण कोरडे करा.

प्रत्येक लिंबू 4 तुकड्यांत कापून घ्या.

बिया शक्यतो काढून टाका (कडवटपणा कमी होतो).

२) मसाला तयार करा

मेथीदाणे आणि मोहरी हलके भाजून बारीक वाटून घ्या.

एका भांड्यात मीठ, हळद, लाल तिखट, मेथी-मोहरी पावडर आणि हिंग मिसळा.

३) लोणचे बनवणे

कापलेले लिंबाचे तुकडे मसाल्यात घालून चांगले मिसळा.

गरम करून थंड केलेले तेल घाला.

मिश्रण स्वच्छ काचेच्या बरणीत भरा.

४) मुरवणे

बरणी ७–१० दिवस उन्हात ठेवा.

दररोज बरणी हलक्या हाताने हलवा जेणेकरून मसाला व तेल नीट मुरेल.

१०–१५ दिवसांत लोणचं खाण्यास तयार होतं. नीट तेलात बुडून असेल तर १ वर्ष टिकतं.

जर तुम्हाला गोड निंबू लोणचं, तिखट–मेथी शैली, किंवा तेल न वापरता लोणचं हवं असेल तर सांगा—मी त्या रेसिप्याही देईन.

निरीक्षण

तुकडे समान आकाराचे, साधारणपणे चौकोनी किंवा पातळ फोडी.

रंग पिवळा ते गडद तपकिरी, वापरलेल्या मसाल्याप्रमाणे.

तेल असल्यास वर हलकी तेलाची थर दिसते.

लिंबाचा ताजेपणा आणि आम्लीय सुगंध.

मेथी, मोहरी, हिंग, लाल तिखट यांचा मसाल्याचा वास एकत्र मिसळून येतो.

तेलकट लोणच्यात उग्र पण आनंददायी सुगंध.

आंबटपणा प्रमुख.

मसाला प्रमाणानुसार तिखट, थोडे कडवट (मेथीमुळे) आणि खारट.

जुने-रुजलेले लोणचे अधिक मऊ व एकजीव चवदार होते.

सुरुवातीला लिंबाचे तुकडे थोडे कडक.

काही दिवसांनंतर मीठ व लिंबाच्या रसामुळे नरम आणि रसाळ.

मसाल्याचा कोरडेपणा किंवा तेलकटपणा प्रकारावर अवलंबून.

स्वच्छ, कोरड्या बरणीत ठेवलेले असावे.

पाण्याचा संपर्क नसावा; अन्यथा लोणचं खराब होण्याची शक्यता.

योग्य साठवण असल्यास अनेक महिने टिकते.

पचनास मदत करणारे.

जेवणात चव वाढवणारे पूरक पदार्थ.

विटामिन C चा स्त्रोत (परंतु दीर्घ साठवणीत थोडी कमी होते).

निष्कर्ष

लिंबू हे अत्यंत उपयुक्त, बहुगुणी आणि आरोग्यासाठी लाभदायक फळ आहे. त्यामध्ये विटामिन C, अँटीऑक्सिडंट्स, सिट्रिक अॅसिड हे घटक मुबलक प्रमाणात आढळतात, जे रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणे, पचन सुधारणा, त्वचेची चमक वाढवणे आणि शरीरातील विषद्रव्ये कमी करणे यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

स्वयंपाकात लिंबाचा वापर चव वाढवण्यासाठी, लोणचे, पेये, चटण्या, सलाड यामध्ये मोठ्या प्रमाणात केला जातो. तसेच ते घरगुती स्वच्छता, प्राकृतिक संरक्षक, आणि सौंदर्य उपचारांमध्येही उपयोगी पडते.

.

COSTING

मटेरियलवजनदरकिमत
आवळा8Kg60480
लोणच मसाला7 pack50350
तेल1.5 kg130195
लोणच बॉटल40 bottal10400
लेबल40 lebal280
GAS चार्गेस30 gm8701.86
फोइल पेपर40 pepar110
फोइल चार्गेस1\2 unit175
मीठ700 gm1510
कलोजी70 gm4028
1521.30
मजुरी546.10
2106.40

आवळा कॅन्डी प्रकल्प

1) प्रस्तावना

आवळा हे भारतातील अत्यंत पौष्टिक आणि औषधी गुणधर्म असलेले फळ आहे. व्हिटॅमिन C, कॅल्शियम, अँटिऑक्सिडंट्स आणि खनिजे यांचा समृद्ध स्रोत असल्यामुळे आवळ्याचा वापर आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर असतो. आवळ्याची कॅन्डी ही आवळा सेवन करण्याची चविष्ट, टिकाऊ आणि मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांना आवडणारी पद्धत आहे. साखरेत मुरवून तयार केलेली आवळा कॅन्डी भविष्यातही सहज साठवता येते. या प्रकल्पातून आवळा कॅन्डी बनवण्याची प्रक्रिया तसेच त्याचे निरीक्षण शिकता येते.

2) उद्देश

  1. आवळा कॅन्डी तयार करण्याची सोपी प्रक्रिया शिकणे.
  2. खाद्यपदार्थांमध्ये संरक्षण (preservation) कसे केले जाते हे समजून घेणे.
  3. शाश्वत व स्वच्छ पद्धतीने पदार्थ तयार करणे.
  4. साखर आणि मसाल्यांच्या प्रमाणानुसार चवीतील बदल समजून घेणे.
  5. विद्यार्थ्यांमध्ये पाककला व सर्जनशीलता विकसित करणे.

3) साहित्य

  • ताजे आवळे – ½ किलो
  • साखर – 250 ते 300 ग्रॅम
  • मीठ – ½ चमचा
  • पाणी
  • वेलदोडा पावडर – ½ चमचा
  • हळद – 1 चिमूट (ऐच्छिक)
  • बशी/भांडे
  • कढई
  • चमचा
  • जाळी / थाळी (वाळवण्यासाठी)
  • एअरटाइट डब्बा (साठवण्यासाठी)

4) कृती

  1. आवळे धुणे व उकळणे:
    ताजे आवळे स्वच्छ धुऊन घ्या. त्यानंतर पाण्यात 5–7 मिनिटे हलके उकळा, जेणेकरून ते मऊ होतील.
  2. बिया काढणे:
    उकडलेले आवळे थंड झाल्यावर त्यांचे पाकळ्यांप्रमाणे तुकडे करा आणि बिया काढा.
  3. साखर मुरवणी:
    एका भांड्यात आवळ्याचे तुकडे व साखर मिसळा. हे मिश्रण 24 तास झाकून ठेवा.
    या वेळेत साखर विरघळून सिरप तयार होते.
  4. मिश्रण गरम करणे:
    दुसऱ्या दिवशी हे मिश्रण एका कढईत हलक्या आचेवर 3–4 मिनिटे गरम करा.
    साखरेचा पाक आवळ्यात मुरतो.
  5. वाळवणे:
    आता हे तुकडे जाळीवर/थाळीत पसरून 1–2 दिवस उन्हात किंवा घरात वाळू द्या.
  6. मसाला लावणे:
    वाळलेले तुकडे वेलदोडा पावडर आणि थोडे मीठ घालून हलकेच मिसळा.
  7. साठवण:
    तयार आवळा कॅन्डी एअरटाइट डब्यात भरा.

5) निरीक्षण

  • साखरेमध्ये मुरवल्यानंतर आवळ्याचा आंबटपणा कमी होऊन गोडवा वाढतो.
  • वाळवल्यानंतर तुकडे चिकट न राहता कोरडे व पारदर्शक दिसतात.
  • रंग हलका पिवळा किंवा तपकिरी दिसतो.
  • चव आंबट-गोड, सुगंध वेलदोड्यामुळे आकर्षक.
  • साखरेचे प्रमाण वाढवले तर कॅन्डी अधिक गोड; कमी केल्यास नैसर्गिक आंबटपणा टिकतो.

6) निष्कर्ष

या प्रकल्पातून आपण पाहिले की आवळा कॅन्डी तयार करणे सोपे, स्वच्छ आणि पौष्टिक आहे. साखरेच्या मुरवणीमुळे आवळा जास्त काळ टिकतो आणि खाण्यास रुचकर बनतो. व्हिटॅमिन C टिकून राहिल्यामुळे आरोग्यासही फायदेशीर ठरते. विद्यार्थ्यांना खाद्यसंरक्षणाची पद्धत, चवसंतुलन, आणि स्वतः बनवण्याचा आनंद या प्रकल्पातून मिळतो.

मटेरियल वजन दर /kgकिमत
आवळा 14kg60 rs840
साखर 12kg40rs480
गॅसक चार्जेस 180gm870rs14 kg 10.80
पॅकिंग पाऊंच 50पाउचं 1rs 50.00
लेबल चार्जेस 50 स्टिकर्स 1rs50.oo
मजुरी 35%एकूण 1931.30

आवळा पावडर प्रकल्प1)

प्रस्तावना आवळा (Indian Gooseberry) हे अत्यंत गुणकारी व औषधी मूल्य असलेले फळ आहे. यात व्हिटॅमिन ‘C’ मुबलक प्रमाणात असून रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणे, पचन सुधारणा, केसांचे आरोग्य राखणे, त्वचा तजेलदार ठेवणे अशा अनेक फायद्यांसाठी आवळ्याचा उपयोग केला जातो. आवळा पावडर हा त्याचा अधिक काळ टिकणारा, वापरण्यास सोपा व पौष्टिक स्वरूप आहे. हा प्रकल्प आवळा पावडर तयार करण्याची प्रक्रिया आणि त्याचे निरीक्षण शिकवतो.

उद्देश

  1. आवळा पावडर तयार करण्याची पद्धत समजून घेणे.
  2. खाद्यपदार्थ संरक्षित करण्याच्या पद्धतीचा अभ्यास करणे.
  3. आवळ्याचे पोषणमूल्य जपून त्याचे उपयुक्त उत्पादन तयार करणे.
  4. विद्यार्थ्यांना स्वावलंबन व प्रक्रियात्मक कौशल्य विकसित करणे.
  • चलनी / बारीक गाळणी
  • एअरटाइट डब्बा पावडर साठवण्यासाठी

साहित्य

  • ताजे आवळे – 1 किलो
  • पाणी
  • सुरी
  • वाळवण्याची जाळी / प्लेट
  • मिक्सर ग्राइंडर
  • चलनी / बारीक गाळणी
  • एअरटाइट डब्बा पावडर साठवण्यासाठी

कृती

निरीक्षण

  • तुकडे जितके चांगले सुकतात तितकी पावडर बारीक तयार होते.
  • पुरेसे सुकले नसल्यास पावडर ओलसर राहते व टिकत नाही.
  • तयार पावडर हलक्या हिरवट–तपकिरी रंगाची दिसते.
  • वास नैसर्गिक आंबट व ताजातवाना जाणवतो.
  1. ताजे आवळे स्वच्छ पाण्यात धुऊन घ्या.
  2. आवळे छोटे तुकडे करून बिया काढून टाका.
  3. तुकडे एखाद्या स्वच्छ कापडावर किंवा जाळीवर उन्हात 2–3 दिवस सुकवून पूर्ण कोरडे करून घ्या.
  4. पूर्ण कोरडे झाल्यावर हे तुकडे मिक्सरमध्ये बारीक वाटा.
  5. तयार पावडर चलनीने गाळून घ्या, जेणेकरून पावडर एकसारखी होईल.
  6. तयार आवळा पावडर स्वच्छ, कोरड्या एअरटाइट डब्यात भरून ठेवा.

निष्कर्ष

या प्रयोगातून आपण पाहिले की आवळा पावडर तयार करणे सोपे असून ती दीर्घकाळ टिकणारी व पौष्टिक आहे. योग्य सुकवणे आणि स्वच्छता ही प्रक्रिया यशस्वी होण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. आवळा पावडर आरोग्यास अत्यंत फायदेशीर असल्याने तिचा वापर घरगुती उपचार, केसांसाठी, आणि आहारपूरक म्हणून केला जाऊ शकतो

मटेरियलवजनदर kgकिमत
आवळा5kg60 rs300 .00
ड्रायर चार्ज6तास14rs84.00
पॅकिंग बॅग20bag1rs 11bag20.00
लेबल चार्ज20sri2rs 11 540.00
इलेक्ट्रिक चार्ज10nit10rs 11unit10.00
मोजरी 35%ऐकूण 612.90

शेंगदाणा चिक्की

प्रस्तावना

शेंगदाणा चिक्की ही भारतातील एक पारंपरिक, पौष्टिक आणि ऊर्जा देणारी मिठाई आहे. शेंगदाण्यामध्ये प्रोटीन, हेल्दी फॅट, व्हिटॅमिन E आणि खनिजे असतात, तर गुळामध्ये लोह, कॅल्शियम आणि नैसर्गिक गोडी असते. गूळ आणि शेंगदाणे यांच्या संयोजनामुळे चिक्की शरीराला त्वरित ऊर्जा देते आणि थंडीत उत्तम मानली जाते. ही मिठाई बनविणे सोपे, किफायतशीर आणि आरोग्यदायी असल्याने सर्व वयोगटात लोकप्रिय आहे.

उद्देश

  1. शेंगदाणा चिक्की बनवण्याची पारंपरिक पद्धत समजून घेणे.
  2. गूळ आणि शेंगदाण्याचे पोषक मूल्य जाणून घेणे.
  3. पाककृतीतील उष्णताजन्य बदलांचा अभ्यास करणे (गूळ वितळणे, पाक बनणे).
  4. नैसर्गिक व कमी खर्चातील मिठाई घरच्या घरी तयार करणे.
  5. विद्यार्थ्यांना स्वच्छ, पौष्टिक आणि सोपी खाद्यनिर्मिती प्रक्रियेची माहिती मिळवून देणे.

साहित्य

कृती

१) शेंगदाणे भाजणे

  • शेंगदाणे कढईत मंद आचेवर भाजा.
  • थंड झाल्यावर साल काढून दोन तुकडे करा.

२) गुळाचा पाक तयार करणे

  • कढईत गूळ आणि १–२ टेबलस्पून पाणी घाला.
  • गूळ वितळल्यावर उकळी येऊ द्या.
  • थोडे तूप घाला.

३) पाकाची चाचणी

  • थंड पाण्यात पाकाचा थेंब टाकून पहा.
  • गोळी कडक झाली तर पाक तयार आहे.

४) मिश्रण तयार करणे

  • पाक तयार होताच गॅस बंद करा.
  • त्यात भाजलेले शेंगदाणे घाला.
  • वेलची पावडर घालून नीट मिसळा.

५) चिक्की सेट करणे

  • ताट किंवा चकलीला तूप लावा.
  • तयार मिश्रण त्यावर ओतून लाटण्याने समतल करा.
  • गरम असतानाच चौकोनी तुकडे करा.

६) थंड करणे

  • पूर्णपणे थंड झाल्यावर चिक्की कडक आणि कुरकुरीत होते.

निरीक्षण

  1. शेंगदाणे भाजल्यावर त्यांचा सुगंध आणि कुरकुरीतपणा वाढतो.
  2. गूळ तापवल्यावर तो द्रवरूप होतो आणि नंतर गडद तपकिरी दिसू लागतो.
  3. पाक तयार झाल्यावर त्यात शेंगदाणे मिसळल्यावर मिश्रण जाड आणि चिकट होते.
  4. थाटावर ओतल्यावर मिश्रण लवकर कडक होऊ लागते.
  5. थंड झाल्यावर चिक्कीचा आवाज कटकटाट येतो व ती कुरकुरीत दिसते.
  6. चिक्कीला गुळाची नैसर्गिक गोडी आणि शेंगदाण्याचा क्रंच स्पष्ट जाणवतो.

निष्कर्ष

या प्रयोगातून शेंगदाणा चिक्की ही आरोग्यदायी, किफायतशीर आणि नैसर्गिक पदार्थांनी बनणारी मिठाई असल्याचे सिद्ध झाले. गूळ आणि शेंगदाणा यांच्या संयोजनामुळे शरीराला ऊर्जा, प्रोटीन आणि खनिजे मिळतात. पाक योग्य तापमानावर आला कीच योग्य चिक्की तयार होते हे निरीक्षणातून समजते. संपूर्ण प्रक्रिया सोपी असून घरच्या घरी स्वादिष्ट आणि पौष्टिक चिक्की तयार करणे सहज शक्य आह

मटेरियल वजन दर /kgकिमत
आवळा
साखर
गॅस
मटेरियल वजन दर /kgकिमत
आवळा
साखर
गॅस

सीताफळ पुलप आईस्क्रीम

प्रस्तावना

पेरूच पलपची आईस्क्रीम

सीताफळ हे अत्यंत गोड, क्रीमयुक्त आणि पौष्टिक फळ आहे. त्यात व्हिटॅमिन C, B6, पोटॅशियम, फायबर आणि नैसर्गिक साखर भरपूर प्रमाणात असते. सीताफळाचा पल्प हा अनेक डेझर्टमध्ये वापरला जातो, विशेषतः आईस्क्रीम बनवण्यासाठी तो उत्तम मानला जातो. सीताफळाची नैसर्गिक गोडी आणि क्रीमी टेक्स्चरमुळे त्यापासून बनणारे आईस्क्रीम स्वादिष्ट, मखमली व मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांच्या आवडीचे असते. रासायनिक पदार्थांशिवाय घरच्या घरी आरोग्यदायी डेझर्ट तयार करणे हा या प्रकल्पाचा मुख्य हेतू आहे.

उद्देश

  1. सीताफळ पल्प वापरून नैसर्गिक आणि स्वादिष्ट आईस्क्रीम तयार करणे.
  2. फळ-आधारित डेझर्ट तयार करण्याची पद्धत समजून घेणे.
  3. कृत्रिम रंग/स्वाद न वापरता हेल्दी डेझर्ट बनविण्याचे महत्त्व समजावणे.
  4. आईस्क्रीम सेट होण्यामधील भौतिक बदल (liquid → semi-solid → solid) अभ्यासणे.
  5. सीताफळातील पोषक तत्त्वे जतन करण्याची योग्य पद्धत जाणून घेणे.

साहित्य

  1. सीताफळ पल्प – १ कप
  2. दूध – १ कप
  3. फ्रेश क्रीम – ½ कप
  4. साखर – ½ कप (चवीनुसार कमी-जास्त)
  5. वेलची पावडर – ¼ टीस्पून (ऐच्छिक)
  6. कॉर्नफ्लोअर – १ टीस्पून (घट्टपणा वाढवण्यासाठी ऐच्छिक)
  7. आईस्क्रीम सेट करण्यासाठी साचा किंवा डबा

 कृती

१) पल्प तयार करणे

  • पिकलेली सीताफळे कापून गर काढा.
  • बिया वेगळ्या करत गर हाताने मॅश करा.
  • गर गाळून क्रीमी पल्प तयार करा.

२) बेस तयार करणे

  • एका पॅनमध्ये दूध गरम करा.
  • त्यात साखर घालून पूर्णपणे विरघळू द्या.
  • हव्यास असल्यास कॉर्नफ्लोअर थोड्या दुधात मिसळून घाला (आईस्क्रीम मऊ बनते).
  • मिश्रण थंड होऊ द्या.

३) सर्व मिश्रण एकत्र करणे

  • थंड झालेल्या दूध-साखर मिश्रणात सीताफळ पल्प घाला.
  • नंतर फ्रेश क्रीम आणि वेलची पावडर घालून हलक्या हाताने मिसळा.

४) सेट करणे

  • मिश्रण एखाद्या डब्यात किंवा आईस्क्रीम साच्यात ओता.
  • ६–८ तास किंवा रात्रभर फ्रीझरमध्ये ठेवा.

५) सर्व्ह करणे

  • पूर्णपणे सेट झाल्यावर स्कूपने काढून सर्व्ह करा.
  • सीताफळाचे तुकडे टॉपिंग म्हणून वापरू शकता.
  •  निरीक्षण

निरीक्षण

  1. सीताफळाचा गर गाळल्यानंतर त्याची टेक्स्चर क्रीमसारखी मऊ बनते.
  2. पल्प, दूध आणि क्रीम मिसळल्यावर मिश्रण जाड आणि गुळगुळीत होते.
  3. फ्रीझरमध्ये ठेवताना मिश्रण हळूहळू अर्धवट घट्ट होत जाते.
  4. पूर्णपणे सेट झाल्यावर आईस्क्रीम मऊ, क्रीमी आणि नैसर्गिक गोडीचे होते.
  5. सीताफळाची साखर जास्त असल्याने आईस्क्रीमचा स्वाद समतोल गोड राहतो.
  6. बर्फाचे स्फटिक कमी असल्यास आईस्क्रीमचे टेक्स्चर स्मूद आणि मखमली दिसते.

 निष्कर्ष

सीताफळ पल्पपासून तयार केलेली आईस्क्रीम ही एक नैसर्गिक, पौष्टिक आणि चविष्ट डेझर्ट असल्याचे प्रयोगातून सिद्ध झाले. कोणतेही कृत्रिम रंग किंवा स्वाद न वापरता सीताफळाचा पल्प, दूध आणि क्रीम यांच्या साहाय्याने घरच्या घरी उत्कृष्ट आईस्क्रीम तयार करता येते. आईस्क्रीम सेट होण्याची प्रक्रिया, टेक्स्चरमधील बदल आणि फळ-आधारित डेझर्टची गुणवत्ता यासंबंधी चांगली समज झाली. त्यामुळे सीताफळ पल्प आईस्क्रीम हे आरोग्यदायी, स्वादिष्ट आणि सर्वांना आवडणारे घरगुती उत्पादन ठरते.

मटेरीअलवजनदर / kgकिमत
पेरू पल्प750 gm40 / kg30 rs
क्रीम450 gm180 rs81 rs
कडेन्समिल्क240 gm7 0rs / 200 gm84
दुध150 ml50 rs /li7.5
कलर7 gm300 rs / kg0.3
इलेक्ट्रिकसिटी1 unit10 rs /unit10
box—–10 rs / box120
मजुरी = ३५%303
35
———
338

पेरूच पलपची आईस्क्रीम

प्रस्तावना

पेरू (अमरूद) हे अत्यंत पौष्टिक फळ असून त्यात व्हिटॅमिन C, फायबर आणि अँटिऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असतात. पेरूपासून तयार केलेला पल्प हा चविष्ट व नैसर्गिक गोडी देणारा असतो. या पल्पपासून बनवलेली आईस्क्रीम हे एक आरोग्यदायी व स्वादिष्ट डेझर्ट आहे. रासायनिक रंग किंवा कृत्रिम स्वाद न वापरता घरच्या घरी तयार होणारे हे आईस्क्रीम मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांना आवडते.

उद्देश

  1. पेरू पल्प वापरून नैसर्गिक आणि पौष्टिक आईस्क्रीम तयार करणे.
  2. रासायनिक पदार्थांशिवाय हेल्दी डेझर्ट बनविण्याची पद्धत शिकणे.
  3. आईस्क्रीम बनवताना लागणारी पाककला प्रक्रिया समजून घेणे.
  4. फळ-आधारित उत्पादनांचे पोषणमूल्य वाढवणे.
  5. थंड पेय/डेझर्ट तयार करताना मिश्रणाची सुसंगती व टेक्स्चरचे निरीक्षण करणे.

साहित्य

  1. पेरू पल्प – १ कप
  2. दूध – १ कप
  3. साखर – ½ ते ¾ कप (चवीनुसार)
  4. फ्रेश क्रीम – ½ कप
  5. कॉर्नफ्लोअर – १ टीस्पून (ऐच्छिक, घट्टपणा वाढवण्यासाठी)
  6. वेलची पावडर – ¼ टीस्पून (ऐच्छिक)
  7. थोडेसे तूप – साचा लावण्यासाठी

कृती

१) पेरू पल्प तयार करणे

  • पेरू स्वच्छ धुऊन तुकडे करा.
  • थोडे पाणी टाकून मिक्सरमध्ये फिरवा.
  • बिया वेगळ्या करण्यासाठी गाळून गुठळीरहित पल्प तयार करा.

२) आईस्क्रीम बेस तयार करणे

  • एका पॅनमध्ये दूध गरम करा.
  • त्यात साखर टाका आणि विरघळू द्या.
  • हवे असल्यास कॉर्नफ्लोअर थोड्या दुधात मिसळून घाला ज्यामुळे मिश्रण थोडे घट्ट होते.
  • मिश्रण थंड होऊ द्या.

३) मिश्रण करणे

  • थंड झालेल्या दूध-साखर मिश्रणात पेरू पल्प घाला.
  • नंतर फ्रेश क्रीम टाका आणि चांगले मिसळा.
  • वेलची पावडर घालून हलवा.

४) सेट करणे

  • तयार मिश्रण आईस्क्रीम साच्यात किंवा डब्यात ओता.
  • ६–८ तास फ्रीझरमध्ये ठेवा.

५) स्कूप करणे

  • पूर्णपणे सेट झाल्यावर आईस्क्रीम स्कूपने काढा.
  • पेरूचे लहान तुकडे किंवा सिरप घालून सर्व्ह करा.

निरीक्षण

  1. पेरू पल्प गाळल्यावर त्याची कंसिस्टन्सी गुळगुळीत आणि घन दिसते.
  2. दूध-साखर मिश्रण थंड झाल्यावर पल्प मिसळल्याने हलकासा गुलाबी/हिरवट रंग दिसतो.
  3. फ्रेश क्रीम घातल्यावर मिश्रण अधिक सात्त्विक, मऊ आणि क्रीमी होते.
  4. मिश्रण फ्रीझरमध्ये ठेवताना हळूहळू घट्ट होत जाते.
  5. पूर्णपणे सेट झाल्यावर आईस्क्रीम मऊ, क्रीमी आणि नैसर्गिक पेरूच्या चवीचे तयार होते.
  6. बर्फाचे स्फटिक (ice crystals) तयार झाले नाहीत तर आईस्क्रीमचे टेक्स्चर समतल आणि स्मूद राहते.

निष्कर्ष

पेरू पल्पपासून तयार केलेली आईस्क्रीम ही चविष्ट, पौष्टिक आणि नैसर्गिक डेझर्ट पर्याय असल्याचे दिसून आले. कृत्रिम रंग किंवा फ्लेवर न वापरता फक्त पेरू पल्प, दूध आणि क्रीम वापरल्यामुळे आईस्क्रीम अधिक हेल्दी तयार होते. थंड झाल्यावर मिळालेला स्मूद टेक्स्चर आणि पेरूची नैसर्गिक गोडी यामुळे प्रयोग यशस्वी झाला. अशा प्रकारचे फळ-आधारित आईस्क्रीम घरच्या घरी सहज, कमी खर्चात व स्वच्छ पद्धतीने तयार करणे शक्य आहे

  • खर्च
मटेरियलवजनदर \kgकिमत
पेरू पुल्प750\gm40\kg30rs
क्रीम450\gm180rs81rs
कांडेनसमिल्क240\gm70rs\200gm84
दूध150\ml50rs\ri75
कलर1\gm300rs\kg0.3
इलेक्ट्रिक चार्ज1\unit10rs\unit10
bore2\nod10rs\bore120
मजुरी 35%एकूण खर्च 338

चहा

चहा

प्रस्तावना

भारतामध्ये चहा हा प्रत्येक घराचा अविभाज्य घटक आहे. सकाळी उठल्यापासून संध्याकाळपर्यंत कधीही प्यायला तयार असणारा हा पेय अनेकांच्या दैनंदिन जीवनाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. या प्रोजेक्टमध्ये आपण साधा, सुगंधी आणि चविष्ट चहा कसा बनवायचा हे आपण पाहणार आहोत.

साहित्य ;

  1. पाणी – 100ml
  2. दूध – 3 लिटर
  3. साखर – ५ चमचे (चवीनुसार)
  4. चहा पत्ती – २ चमचा
  5. आलं (किसलेले) – १० gm
  6. वेलची – ४ ते ५ (ठेचून)

कृती

पाणी आणि चहा पत्ती ,अद्रक ,विलायची उकळून घेणे आणि दुध टाकून उकळून घ्यावे .त्यानंतर गाळून घ्यावे .

  • चहा पत्ती जास्त घालू नये; चहा कडवट होऊ शकतो.
  • दूध आणि पाण्याचे प्रमाण चवीप्रमाणे ठेवा.
  • उकळताना भांडे लक्षात ठेवावे, अन्यथा चहा उतू जाऊ शकतो.

चहाचे प्रकार

  1. आला–वेलची चहा
  2. कडाक चहा
  3. लिंबू चहा (दूधाशिवाय)
  4. मसाला चहा
  5. ग्रीन टी

निष्कर्ष

चहा हा भारतीय संस्कृतीचा एक अविभाज्य भाग आहे. योग्य प्रमाणात साहित्य, मसाले आणि उकळी दिल्यास साध्या चहाचीही चव अप्रतिम होऊ शकते. हा प्रोजेक्ट चहा बनवण्याची साधी पण आवश्यक पद्धत स्पष्ट करतो.

फोटो

मटेरिअलवजनदर 1kg / लिटरकिंमत
1 . दुध3.५ लिटर५० rs१७५ .००
2 . साखर३०० gm४२ rs१२ . ६०
3 . चहापावडर८० gm५७ rs४५ . ६०
४ . पाणी1.५ लिटर२० rs१ . ५०
५ . gasचार्गेस
१० gm		१६५० rs७ . ८१
६ . मजुरी८४ . ८१
७ . एकूण

पाव

प्रस्तावना

आपल्या महाराष्ट्रात पाव नाश्त्याला खूप प्रमाणात खाल्ला जातो . मग तो मिसळ पाव , वडा पाव ,भजी पाव अशे इत्यादी प्रकारचे नाश्ताआहे . हा प्रोजेक्ट पाव बनवण्याची संपूर्ण प्रक्रिया समजावतो.

उद्देश

  • पाव तयार करण्याची प्रक्रिया समजून घेणे.
  • बेकिंगमधील फर्मेंटेशन, ओव्हन तापमान आणि वेळ यांची माहिती घेणे.
  • स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षा यांचा अभ्यास करणे.
  • छोटा व्यवसाय उत्पादनाची मूलभूत माहिती मिळवणे.

साहित्य

  • मैदा
  • यीस्ट
  • साखर
  • मीठ
  • कोमट पाणी
  • तेल/बटर
  • मिक्सिंग बाउल
  • मोजमाप कप
  • ओव्हन / तंदूर
  • पाव ट्रे

प्रक्रिया

(1) पीठ मळून घेणे

  • एका भांड्यात पीठ, साखर, मीठ एकत्र मिसळा.
  • यीस्ट कोमट पाण्यात सक्रिय करा.
  • हे मिश्रण पिठात घालून नरम कणिक मळा.
  • थोडे तेल लावून कणिक झाकून ठेवा.

(2) फर्मेंटेशन

  • पीठ 1–2 तास झाकून ठेवावी.
  • पिठाच्या दुप्पट झाल्यावर ते तयार झाल्याचे समजते.

(3) पावांना आकार देणे

  • पीठाचे छोटे समान गोळे बनवा.
  • तेल लावलेल्या पाव ट्रेमध्ये गोळे एका रांगेत ठेवा.

(4) दुसरे फर्मेंटेशन

  • ट्रेमधील गोळे 20–30 मिनिटे फुलू द्या.
  • गोळे एकमेकांना लागतील इतके फुलतात.

(5) बेकिंग

  • ओव्हन गरम करून पाव ट्रे त्यात ठेवा.
  • साधारण 12–15 मिनिटे बेक करा.
  • पाव सोनेरी तपकिरी झाल्यावर बाहेर काढा.

(6) थंड करणे

  • पाव पूर्ण थंड झाल्यावर त्यांना ट्रेमधून काढा.

निरीक्षण

  • फर्मेंटेशन योग्य झाले तर पाव हलका व मऊ तयार होतो.
  • ओव्हनचे तापमान जास्त असल्यास पाव जळू शकतो.
  • कमी बेकिंग वेळेत पाव कच्चा राहतो.
  • योग्य प्रमाणात यीस्ट वापरल्यास पाव चांगला फुलतो.

निष्कर्ष

या प्रोजेक्टमधून पाव बनवण्याच्या संपूर्ण प्रक्रियेची माहिती मिळाली. फर्मेंटेशन, तापमान, स्वच्छता आणि साहित्याचे प्रमाण यांचा पावाच्या गुणवत्तेवर मोठा परिणाम होतो. योग्य पद्धतीने काम केले तर आपण घरगुती पण व्यवसाय करू शकतो .

कॉस्टिंग

मटेरीअलवजनदर / kgकिंमत
१ . मैदा७.७६० gm४० rs / kg280
२. यीस्ट१८० gm१६० / kg2400
३ . साखर१५० gm४१/kg6.15
४ . मीठ१५० gm15/ kg1.8
५ . ब्रेंडइम्प्रुअर१६ gm130 /50 gm3.64
६ . तेल१०० gm130 / kg13.00
७ .ओव्हन चार्जेस1 unit14 rs /unit14.00
८ . मजुरी119.90
465.49

pizza

प्रस्तावना

पिझ्झा हा जगातील सर्वात लोकप्रिय आणि आवडता फास्टफूड पदार्थांपैकी एक आहे. इटलीमध्ये उत्पन्न झालेल्या या खाद्यपदार्थाने आज जगभरातील खाद्यसंस्कृतीमध्ये विशेष स्थान मिळवले आहे. मऊ आणि हलक्या पिठावर टोमॅटो सॉस, चीज आणि विविध भाज्या, मसाले किंवा टॉपिंग लावून तयार केला जाणारा पिझ्झा चविष्ट, आकर्षक आणि पोटभरीचा असतो.

उद्देश

द्देश

पिझ्झा तयार करण्याची प्रक्रिया समजून घेणे
पिझ्झा बनवण्यासाठी लागणारे साहित्य, त्यांचे प्रमाण आणि वापर शिकणे.

स्वयंपाक कौशल्य विकसित करणे
–कणिक मळणे, सॉस लावणे, टॉपिंग सजवणे आणि बेकिंग यांसारखी कौशल्ये विकसित करणे.

नवीन चवींचा प्रयोग करणे
–विविध टॉपिंग, चीजचे प्रकार आणि मसाले वापरून नवी चव तयार करण्याची सवय लावणे.

गटात काम करण्याची सवय लावणे
–प्रकल्प करताना समूहात समन्वय, काम वाटून घेणे आणि सहकार विकसित करणे.

आरोग्यदायी व स्वच्छ खाद्यपदार्थ बनवणे शिकणे
घरच्या घरी स्वच्छ व पौष्टिक पिझ्झा बनवण्याची माहिती मिळवणे.

सर्जनशीलता वाढवणे
पिझ्झा सजवण्यात आणि नवीन रेसिपी बनवण्यात कल्पकता वाढवणे.

व्यवसायाची माहिती मिळवणे
पिझ्झा बनवणे, खर्च, नफा, मागणी अशा गोष्टींचा अभ्यास करून छोटे उद्योजक कौशल्य विकसित होणे.

सर्वे

लोकांना पिझ्झाबद्दल काय आवडते, कोणता प्रकार जास्त लोकप्रिय आहे आणि ते किती वेळा पिझ्झा खातात हे जाणून घेण्यासाठी हा सर्वे करण्यात आला.

सर्वेक्षणातून दिसून आलेले मुद्दे

  1. बहुतेक सर्वेक्षणातील लोकांना पिझ्झा खूप आवडतो.
  2. सर्वात जास्त पसंती चीज पिझ्झा आणि व्हेज पिझ्झाला मिळाली.
  3. बऱ्याच लोकांनी सांगितले की ते महिन्यातून एकदा पिझ्झा खातात.
  4. लोकांना पिझ्झाची ₹100–₹150 दरम्यानची किंमत योग्य वाटते.
  5. डॉमिनोज आणि पिझ्झा हट ही दोन्ही रेस्टॉरंट्स लोकांची आवडती आहेत.
  6. काहींना नॉन-व्हेज पिझ्झाही आवडतो, पण त्यांची संख्या कमी आहे.
  7. पिझ्झा हा स्नॅक म्हणून तसेच मित्रांसोबत खाण्यासाठी लोकांची पहिली पसंती आहे.
  8. पिझ्झाच्या चवीसोबत त्याचा किफायतशीर दर आणि उपलब्धता हे लोकांसाठी महत्त्वाचे घटक आहेत.

वापरलेले साहित्य

मैदा
इस्ट
साखर
मीठ
तेल
बटर
चीज
टोमॅटो
शिमला मिरची
कांदा
मसाला
ओव्हन चार्जेस
मजुरी

कृती

  1. एका भांड्यात कोमट पाणी, साखर आणि यीस्ट घालून नीट मिसळावे.
  2. ते मिश्रण ५–१० मिनिटे झाकून ठेवावे, म्हणजे यीस्ट सक्रिय होईल.
  3. दुसऱ्या भांड्यात मैदा, मीठ आणि तेल घालून हलकेसे मिसळावे.
  4. आता सक्रिय झालेले यीस्ट मिश्रण मैद्यात घालून मऊ पीठ मळावे.
  5. पीठ खूप कोरडे वाटल्यास थोडे पाणी, आणि खूप ओले वाटल्यास थोडा मैदा घालावा.
  6. हे मळलेले पीठ एका भांड्यात ठेवून त्यावर हलकेसे तेल लावावे.
  7. भांडे झाकून १ तास उबदार ठिकाणी ठेवावे; त्यामुळे पीठ दुप्पट फुगते.
  8. फुगलेले पीठ बाहेर काढून थोडे मळून गोल आकार द्यावा.
  9. आता हाताने किंवा लाटण्याने पिझ्झा बेसचा गोल आकार बनवावा.
  10. बेस तयार झाल्यावर काट्याने हलकेसे छिद्र करावे, म्हणजे फुगणार नाही.
  11. शेवटी पिझ्झा बेस ५–७ मिनिटे आधीच गरम केलेल्या ओव्हन/तव्यावर हलके भाजून घेता येतो.

त्यातून काय शिकलो

  1. स्वयंपाकात संयम आणि वेळेचे नियोजन खूप महत्त्वाचे असते हे समजले.
  2. यीस्ट सक्रिय कसे करायचे आणि पिझ्झा बेससाठी पीठ योग्य प्रकारे मळणे शिकलो.
  3. साहित्याचे योग्य प्रमाण पिझ्झाची चव सुधारते हे जाणवले.
  4. पिझ्झा बनवताना स्वच्छता आणि सुरक्षितता पाळण्याची गरज कळली.
  5. ओव्हन/तव्याचे तापमान कसे नियंत्रित करायचे हे शिकायला मिळाले.
  6. पिझ्झा बनवताना चीज, भाज्या आणि सॉसचे योग्य प्रमाण कसे ठेवावे हे शिकले.
  7. टीमवर्क (मित्र किंवा कुटुंबासोबत) केल्यास काम लवकर आणि मजेत होते हे जाणवले.
  8. स्वतः पिझ्झा बनवल्यावर घरच्या जेवणाची किंमत आणि मेहनत समजली.
  9. सजावट, टॉपिंग आणि सादरीकरणामुळे अन्न अधिक आकर्षक कसे दिसते हे शिकलो.
  10. शेवटी, स्वतः बनवलेला पिझ्झा खाल्ल्यावर आत्मविश्वास वाढला आणि नवीन गोष्टी करण्याची इच्छा निर्माण झाली.

निष्कर्ष

या प्रकल्पातून असे दिसून आले की पिझ्झा हा सर्व वयोगटातील लोकांचा आवडता पदार्थ आहे. लोकांना साधा, चविष्ट आणि परवडणाऱ्या किंमतीतील पिझ्झा अधिक पसंत आहे. पिझ्झा बनवताना साहित्याचे प्रमाण, स्वच्छता, आणि योग्य पद्धतीने बेस तयार करणे या गोष्टी महत्त्वाच्या असल्याचे जाणवले. सर्वेक्षणातून लोकांना चीज आणि व्हेज पिझ्झा सर्वाधिक आवडतो हे स्पष्ट झाले.

कॉस्टिंग

मटेरीअलवजनदर /kgकिंमत
मैदा१ किलो34 rs34.00
इस्ट20 gm140 rs2.80
साखर20 gm42 rs0.84
मीठ20 gm20 rs0.40
तेल5 gm130 rs0.65
बटर50 gm220 rs11.00
चीज200 gm650 rs130.00
टोमॅटो25 0gm10 rs2.50
शिमला मिरची250 gm10 rs2.50
कांदा250 gm10 rs2.50
मसाला—–10.00
ओव्हन चार्जेस1 unit14 / rs14.00



211.19
73.91
————
285.10

.

मोरिंगा चिक्की

प्रस्तावना

मोरिंगा हा इक असा औषधी गुणधर्म असलेला व पोषण मूल्यांनी भरलेला पदार्थ आहे . मोरिंगा मध्ये क्याल्शिम ,आयर्न ,प्रोटीन,वित्यानिम A ,C यांचे प्रमाण खूप जास्त आहे . त्यामुळे शरीराची रोगप्रतिकार शक्ती वाढते आणि हाडे मजबूत होतात .

उद्देश

1 :पौष्टिक व आरोग्यदायी अल्पाहार उपलब्ध करणे .

2 :ग्रामीण महिलांना व शेतकऱ्यांना उत्पनाचे साधन उपलब्ध करून देणे .

3 :मुलांच्या पोषणात सुधारणा करणे .

साहित्य :

1 : 1500 किलो शेंगदाणे

2 : 1 किलो जवस

3 : 1 किलो तेल

4 : 100 ग्राम मोरिंगा पावडर

5 : 25 gm तूप

6 : 750 gm गूळ

आवश्यक साधने

कढई /पातेल

ग्यास शेगडी

चमचे ,कालथा

पोल पट ,रोलिंग पिन

चाकू व सुरी

वजनकाटा

हायजेनिक प्याकिंग

कृती

शेंगदाणे ,जवस,तील,भाजून घ्यावेत .

काढईत गुळ टाकून वितळून घ्यावे त्यानंतर तूप टाकून ते मिक्स करून घ्यावे .

पाक योग्य होईपर्यंत तो गरम करावा .

त्यात मोरीन्गाची पावडर आणि शेंगदाणे ,जवस ,तीळ ,मिक्स करावे .

थोडे तूप लावून मिश्रण पाटावर ओतून लाटण्याने पसरावे .

गरम असतानाच चौकोनी /गोल आकारात कापून घ्यावे .

थंड झाल्यावर हायजेनिक प्याकिंग मध्ये भरून विक्रीसाठी ठेवावे .

त्यातून काय शिकलो

मोरिंगाचे महत्व

मोरिंगा म्हणजे शेवगा हा पोषण मूल्यांनी समृद्ध असा वनस्पती आहे.त्याच्या शेंगा ,पाने ,फुले आणि बिया सर्वच उपयोगी आहेत .

पौष्टिक मूल्य –

मोरिंगाच्यापानांमध्ये प्रथिने , लोह ,क्याल्शिम ANTIOXIDANTS मुबालक प्रमाणात असतात .

औषधी उपयोग

१ .. रक्तातील साखरेचे प्रमाण संतुलित ठेवण्यास मदत होते .

२ .. रोग्प्रतीकाराची शक्ती वाढते .

३ .. शरीरातील सूज व वेदना कमी करण्यासाठी उपयुक्त .

पर्यावरण पूरकता

मोरिंगा झाड जलद वाढते आणि जमिनीची सुपीकता .

निरीक्षण

मोरिंगा चिक्कीची चव गोडसर व थोडी वेगळी लागली .

चिक्की खुशखुशीत व पौष्टिक होती .

बनवण्याची पद्धत सोपी व कमी खर्चिक आहे .

निष्कर्ष

या प्रकल्पातून आम्हाला कळले कि मोरिंगा (शेवगा) हे झाड केवळ भाजीपुर्तेच उपयुक्त नसून त्यातून तयार केलेली चिक्की सुद्धा पौष्टिक आणि चविष्ट असते . त्यामुळे आरोग्य सुधारण्यास मदत होते व स्तानिक संसाधनांचा योग्य उपयोग होतो .

शिकलो ते

पोषक अन्न तयार करण्याचे कौशल्य

गटाने काम करण्याचे महत्व

स्तानिक शेती व झाडाचं उपयोग

आरोग्यदायी जीवनशैलीसाठी नव्या कल्पना

कॉस्टिंग

मटेरियलवजनदर /kgकिमत
शेंगदाणा200 gm130 rs26
तीळ120gm200rs24
जवस80gm120rs9.6
तूप40gm600rs12
गूळ400 gm4518
पॅकिंग चार्जेस2 box510
स्टीकर21.53
मिक्सर् चार्जेस1/2 unit10rs/ 1 unit5
मोरिंगा पावडर20 gm600rs12
gass चार्जेस120gm870rs/1 unit7.45
मजुरी = 35139.05
487.71
———-
187.71

गार्लिक ब्रेड

प्रस्तावना

गार्लिक ब्रेड हा एक स्वादिष्ट, सुगंधी आणि सर्वांना आवडणारा स्नॅक आहे. लसूण, बटर आणि हर्ब्स यांचा सुंदर संगम झाल्यामुळे गार्लिक ब्रेडला एक खास चव आणि सुवास मिळतो. हा पदार्थ इटालियन पाककृतीतून आलेला असला तरी आज तो जगभरात लोकप्रिय झाला आहे. सूप, पास्ता, पिझ्झा यांसोबत खायला हा उत्तम पर्याय मानला जातो.

उद्देश

१ .भूक वाढवणे (Appetizer म्हणून वापर) – लसूण आणि बटरचा सुगंध भूक वाढवतो, म्हणून गार्लिक ब्रेड प्रामुख्याने स्टार्टर म्हणून दिला जातो.

२ .मुख्य पदार्थासोबत चव वाढवणे – सूप, पास्ता, पिझ्झा यांसोबत खाल्ल्यास जेवणाची चव अधिक आकर्षक होते.

३ .सोपे आणि जलद तयार होणारे खाद्यपदार्थ बनवणे – कमी वेळ आणि कमी साहित्य वापरून तयार होणारा पदार्थ म्हणून गार्लिक ब्रेड एक उत्तम पर्याय आहे.

४ .सर्व वयोगटांसाठी आवडीचा पदार्थ तयार करणे – मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांना आवडणारा असा स्वादिष्ट स्नॅक.

५ . बेकिंग व पाककलेत कौशल्य विकसित करणे – गार्लिक ब्रेड बनवताना ओव्हन/तवा वापरणे, बटर-हर्ब मिक्सिंग, योग्य तापमानाचे ज्ञान वाढते.

६ . सामूहिक कार्यक्रमांसाठी आकर्षक पदार्थ – पार्टी, गेट-टुगेदर, पिकनिकसाठी सोपा, चविष्ट आणि सर्व्ह करायला सोयीस्कर पदार्थ म्हणून उपयोग.

साहित्य

१ ब्रेड स्लाइसेस

२ बटर

३ लसूण

४ मिक्स

५ कोथिंबीर

६ मीठ

७ चीझ

कृती

  1. बटरमध्ये लसूण, हर्ब्स व मीठ मिसळून गार्लिक बटर तयार करा.
  2. हे गार्लिक बटर ब्रेडच्या स्लाइसवर समान लावा.
  3. आवड असल्यास वर चीझ शिंपडा.
  4. ओव्हनमध्ये 180°C वर 8–10 मिनिटे किंवा तव्यावर मंद आचेवर 3–4 मिनिटे शेकून घ्या.
  5. सोनेरी, खमंग झाल्यावर गरम सर्व्ह करा.क

त्या तून की शिकलो

१ गार्लिक ब्रेड बनवण्यासाठी लागणाऱ्या साहित्याची योग्य निवड करायला शिकलो.

२ लसूण, बटर आणि हर्ब्स यांचे योग्य प्रमाण कसे ठेवायचे हे समजले.

३ ब्रेडवर मिश्रण समानरित्या लावणे आणि त्याला योग्य तापमानावर बेक करणे शिकले.

४ बेकिंगमध्ये वेळ आणि तापमान यांचे महत्त्व कळले.

५ स्वयंपाक करताना स्वच्छता, संयम आणि काळजी किती महत्त्वाची आहे हे जाणवले.

६ योग्य प्रमाणात मसाले वापरल्यास चव कशी बदलते हे समजले.

७ स्वयंपाक ही कला आहे आणि त्यात प्रयोग करून नवीन चव तयार करता येते हे

निष्कर्ष

गार्लिक ब्रेड बनवण्याच्या प्रक्रियेतून समजले की योग्य साहित्य, प्रमाण आणि बेकिंगचा वेळ यांचा अचूक वापर केल्यास चविष्ट आणि सुगंधी गार्लिक ब्रेड तयार होते. स्वयंपाक करताना स्वच्छता, संयम आणि नीट नियोजन यांचे महत्त्वही जाणवते. या प्रकल्पातून स्वयंपाक ही एक कौशल्यपूर्ण कला आहे आणि योग्य तंत्र वापरल्यास साध्या पदार्थांनाही आकर्षक आणि रुचकर बनवता येते, हे स्पष्ट झाले.

कास्टिंग

मटेरियलवजनदर / kgकिमत
मैदा150 gm40 rs6.00
इस्ट3 gm180 rs0.54
साखर3 gm42 rs0.12
मीठ3 gm30 rs0.09
ब्रेड इमपुअर–––
लसूण50 gm50 rs2.50
कोथिंबीर20 gm100 rs1.00
बटर50 gm260 rs13.00
चीज3210 rs63.00
ओव्हन चार्जेस1 unit14 rs14.00
मजुरी = 35%100.25
25.08
—————
135.3

हिरवी मिरची लोणच

प्रस्तावन

हिरवी मिरचीचे लोणचं हे आपल्या जेवणात तिखटपणा, चव आणि एक वेगळाच रूचकरपणा आणणारे पारंपरिक लोणचं आहे. साध्या मिरच्यांपासून बनणारे हे लोणचं फक्त तिखट नसून त्यात लिंबाचा रस, मेथी, मोहरी आणि हिंग यांसारख्या मसाल्यांचा सुंदर मिलाफ असल्याने त्याची चव खास आणि सुगंधित असते.

घरच्या घरी बनवलेले हिरवी मिरचीचे लोणचं कमी साहित्य, कमी वेळ आणि अगदी सोपी पद्धत वापरून तयार होते. हे लोणचं जेवण, पराठा, भाकरी किंवा डब्यातील जेवणासोबत खाल्ल्यास चवीत ताबडतोब भर पडते.

तिखट, आंबट आणि मसालेदार असा हा पदार्थ आपल्या घरगुती पाककलेचा एक महत्वाचा भाग असून अनेक घरात रोजच्या जेवणात पाहायला मिळतो. Overall, हिरवी मिरचीचे लोणचं हे तिखट प्रेमींसाठी एक आनंददायी आणि चविष्ट पदार्थ आहे.

उद्देश

जेवणाची चव वाढवणे — अगदी साध्या जेवणालाही तिखट आणि मसालेदार टच देणे.

भूक वाढवणे — तिखट मिरच्या पचनास मदत करतात व भूक वाढवतात.

मिरच्या जास्त काळ टिकवणे — मिरची, तेल आणि मसाले यामुळे लोणचं महिनेभर खराब होत नाही.

सरळ, कमी खर्चात बनणारा चवदार पदार्थ तयार करणे

डब्यातील जेवण, भाकरी, पराठा किंवा दैनंदिन जेवण अधिक रुचकर बनवणे

तिखट प्रेमींसाठी सोयीस्कर आणि तत्पर साइड-डिश तयार करणे

साहित्य

हिरव्या मिरच्या

मीठ

हळद

तिखट

मेथी दाणे

मोहरी दाणे

हिंग

लिंबाचा रस

तेल

कृती

मिरच्या तयार करा

  • हिरव्या मिरच्या नीट धुऊन पूर्ण कोरड्या करा.
  • देठ काढून मिरच्या मधोमध चीर द्या किंवा छोटे तुकडे करा.

मसाला तयार करा

  • एका भांड्यात मीठ, हळद, तिखट, मेथी पूड, मोहरी दाणे आणि हिंग एकत्र मिक्स करा.

मिरच्यांना मसाला लावा

  • तयार मसाला मिरच्यांमध्ये टाका आणि हलक्या हाताने नीट मिसळा.
  • प्रत्येक मिरचीवर मसाला व्यवस्थित लागेल याची खबरदारी घ्या.

तेल आणि लिंबाचा रस घाला

  • ½ कप तेल गरम करून थंड होऊ द्या.
  • हे थंड तेल मिरच्यांवर ओता.
  • मग ½ कप लिंबाचा रस घालून पुन्हा हलक्या हाताने मिक्स करा.

मुरवणे

  • हे लोणचं स्वच्छ आणि कोरड्या काचेच्या बरणीत भरा.
  • 2–3 दिवस खोलीच्या तापमानावर मुरू द्या.
  • रोज एकदा बरणी हलक्या हाताने हलवा.

त्या तून की शिकलो

  • सर्व साहित्य पूर्ण कोरडे असणे आवश्यक आहे — ओलावा असेल तर लोणचं लवकर खराब होते, त्यामुळे स्वच्छता आणि कोरडेपणा किती महत्त्वाचा आहे हे शिकले.
  • मसाल्याचे प्रमाण चव ठरवते — मीठ, तिखट, हळद, मेथी आणि मोहरी यांचे संतुलित प्रमाण ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
  • तेल आणि लिंबाचा रस टिकाऊपणा वाढवतात — गरम करून थंड केलेले तेल आणि लिंबाचा रस लोणचं जास्त दिवस खराब न होता टिकवतात.
  • हिरव्या मिरच्या योग्य प्रकारे कापणे गरजेचे — चीर दिल्यास मसाला आतपर्यंत जातो आणि लोणचं लवकर मुरते.
  • दररोज हलक्या हाताने हलवणे आवश्यक — मसाला सर्व मिरच्यांवर समान लागण्यासाठी हे पाऊल खूप महत्त्वाचे आहे.
  • संयम आणि वेळ लागतो — २–३ दिवस मुरल्यावरच खरी चव येते, म्हणून संयमाची गरज जाणवली.
  • घरचे लोणचं अधिक चविष्ट व सुरक्षित असते — कोणतेही जतनद्रव्य किंवा रसायने नसल्यामुळे ते आरोग्यासाठीही चांगले.

निष्कर्ष

हिरवी मिरचीचे लोणच तयार करताना आपण साध्या साहित्याचा वापर करून अतिशय स्वादिष्ट, झणझणीत आणि टिकाऊ अशी पारंपरिक चटणी बनवू शकतो. मिरचीची निवड, स्वच्छता, मसाल्याचे प्रमाण आणि तेलाचा योग्य वापर हे सर्व घटक लोणचं चविष्ट व सुरक्षित ठेवण्यासाठी महत्त्वाचे आहेत. योग्य पद्धतीने केलेले लोणचं अनेक दिवस टिकते आणि रोजच्या जेवणाला खास चव आणते. या प्रक्रियेतून स्वच्छता, संयम आणि अन्नसाठवणीच्या पारंपरिक पद्धतींचे महत्त्व शिकायला मिळते.

योल्या हळदीचे लोणच

प्रस्तावन

ओल्या हळदीचे लोणचं ही भारतीय परंपरेतील अत्यंत उपयुक्त आणि आरोग्यदायी अशी एक खास पाककृती आहे. ताज्या, सुवर्णरंगाच्या ओल्या हळदीपासून बनणारे हे लोणचं स्वादिष्ट तर असतेच, पण त्याचे औषधी गुणधर्मही आपल्या आरोग्यासाठी लाभदायक असतात. हळदीतील नैसर्गिक जंतुनाशक, दाहशामक आणि पचनास मदत करणारे गुण रोजच्या आहारात या लोणच्यामुळे सहज जोडले जातात. कमी साहित्य, सोपी पद्धत आणि जास्त टिकाऊपणा यामुळे ओल्या हळदीचे लोणचं घराघरात विशेष लोकप्रिय आहे.

उद्देश

आरोग्यदायी पूरक आहार मिळावा
– हळद ही नैसर्गिक अँटिसेप्टिक आणि अँटी-इन्फ्लेमेटरी असल्यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यास मदत होते.

हळदीचे पौष्टिक गुण सर्व वर्षभर मिळावेत
– ताजी (ओली) हळद हंगामी असते. लोणचं करून ती जास्त काळ टिकवता येते.

जेवणाला चव, रंग आणि सुगंध वाढवणे
– ओल्या हळदीच्या लोणच्यामुळे जेवणाची चव खुलते तसेच प्लेटमध्ये आकर्षक रंगसंगती येते.

परंपरागत पाककृती जपणे
– भारतीय घरांतील पारंपरिक लोणच्यांपैकी हे एक महत्त्वाचे लोणचं असून परंपरा पुढे नेण्यासाठी ते तयार केले जाते.

पचन सुधारण्यासाठी मदत
– हळद पचन सुधारते आणि शरीरातील सूज कमी करण्यात मदत करते.

घरगुती, शुद्ध आणि रसायनमुक्त अन्न मिळावे
– घरात केलेले लोणचं सुरक्षित, स्वच्छ आणि रसायनमुक्त असते.आरोग्यदायी पूरक आहार मिळावा
– हळद ही नैसर्गिक अँटिसेप्टिक आणि अँटी-इन्फ्लेमेटरी असल्यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यास मदत होते.

साहित्य

  • ओली हळद – 250 ग्रॅम
  • लिंबू – 3 ते 4
  • मेथी पावडर – 1 टीस्पून
  • मोहरी पावडर – 1 टीस्पून
  • हिंग – ¼ टीस्पून
  • मीठ – चवीनुसार
  • तेल – 3 ते 4 टेबलस्पून

कृती

  1. हळदीची तयारी
    • ओल्या हळदीला पाण्यात नीट धुवा.
    • सोलून पातळ चकत्या किंवा जुलियन काप करा.
  2. लिंबाची तयारी
    • लिंबू स्वच्छ धुवून कोरडे करा.
    • छोटे चौकोनी तुकडे करा.
  3. मसाला तयार करा
    • एका बाउलमध्ये मीठ, काळे मीठ (असल्यास), मेथी पावडर, मोहरी पावडर आणि हिंग एकत्र करा.
  4. तेल गरम करणे
    • छोट्या कढईत तेल हलकेसे गरम करा.
    • गॅस बंद करून पूर्णपणे थंड होऊ द्या.
  5. मिसळणे
    • एका मोठ्या भांड्यात हळद + लिंबाचे तुकडे + तयार मसाला एकत्र करा.
    • त्यावर थंड झालेले तेल घाला आणि नीट मिसळा.
  6. मुरवणे
    • मिश्रण स्वच्छ, कोरड्या काचेच्या बरणीत भरा.
    • २–३ दिवस सूर्यप्रकाशात ठेवा किंवा खोलीतच ३–४ दिवस मुरू द्या.

त्यतून की शिकलो

ओल्या हळदीचे आरोग्यदायी फायदे समजले
– हळद शरीरातील सूज कमी करते, प्रतिकारशक्ती वाढवते आणि पचन सुधारते हे जाणून आले.

स्वच्छता व कोरडेपणा किती महत्वाचा आहे हे कळले
– लोणचं खराब होऊ नये म्हणून सर्व साहित्य पूर्णपणे कोरडे ठेवणे आवश्यक आहे हे शिकता आले.

मसाल्यांचे प्रमाण आणि संतुलन समजले
– मेथी, मोहरी, हिंग आणि मीठ यांचे प्रमाण योग्य असले तर लोणच्याची चव अधिक छान येते हे कळले.

तेल गरम करून थंड घालण्याचे महत्त्व कळले
– असे केल्याने लोणच्याची टिकाऊपणा वाढतो आणि चवही चांगली राहते हे समजले.

लोणचं मुरण्यासाठी वेळ लागतो हे समजले
– २–३ दिवस मुरल्यानंतरच खऱ्या चवीचा फरक जाणवतो हे शिकता आले.

घरगुती लोणचं अधिक सुरक्षित आणि चवदार असते
– बाजारातील पदार्थांपेक्षा घरात केलेले लोणचं रसायनमुक्त आणि जास्त चवदार असते हे कळले.

परंपरागत पाककृती जपण्याचे महत्त्व समजले
– अशा रेसीपी करून आपल्या घरची संस्कृती आणि चवीची परंपरा पुढे नेण्याची जाणीव झाली.

निष्कर्ष

ओल्या हळदीचे लोणचं तयार करताना आपण हंगामी उपलब्ध असलेली ताजी हळद स्वादिष्ट आणि टिकाऊ स्वरूपात साठवू शकतो हे स्पष्ट होते. योग्य प्रमाणात मसाले, स्वच्छता आणि तेलाचा वापर यामुळे लोणचं दीर्घकाळ सुरक्षित राहते. या प्रक्रियेतून आरोग्यदायी घटकांनी भरपूर असलेले, पचनास मदत करणारे आणि प्रतिकारशक्ती वाढवणारे घरगुती लोणचं सहज तयार करता येते हे कळते. तसेच पारंपरिक पाककृतींचे महत्त्व आणि घरगुती चवीची गुणवत्ता याचीही जाणीव होते.

कास्टिंग

मटेरियलवजनदर / kgकिंमत
ओली हळद६४० gm80/rs51.2
हिरवी मिरची200 gm80/rs16.00
लसूण100 gm80 /rs8.00
आलं250 gm80/ rs20.00
मोहरी तेल300 gm240/ rs72.00
मीठ90 gm20 /rs1.80
हिंग5 gm35o/ rs1.75
मोसरी5 gm100/ rs0.50
लिंब500 gm40 /rs20.00
मोहरी डाळ10 gm100 /rs1.00
vihnegar250 gm75 rs/ 7007526.78
पॅकिंग बार4 jar40 /rs16.00
234.03
81.91
315.94

ब्रेड चे गुलाबजामून

प्रस्तावना

ब्रेडचे गुलाबजामून ही एक झटपट आणि स्वादिष्ट मिठाई आहे. पारंपरिक खवा किंवा माव्याऐवजी सहज उपलब्ध असलेला ब्रेड वापरून हे गुलाबजामून तयार केले जातात. त्यामुळे वेळ, खर्च आणि मेहनत कमी लागते. तरीदेखील याची चव अगदी मऊ, रसाळ आणि घरगुती गुलाबजामूनसारखीच लागते. अचानक पाहुणे आले असतील किंवा काहीतरी गोड खायची इच्छा असेल, तर ब्रेडचे गुलाबजामून हा उत्तम आणि सोपा पर्याय आहे. ही मिठाई सर्वांना आवडणारी असून लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांसाठी आकर्षक आहे.

उद्देश

  1. सोप्या पद्धतीने मिठाई तयार करणे: मावा किंवा खवा न वापरता सहज उपलब्ध ब्रेडपासून स्वादिष्ट गुलाबजामून बनवणे.
  2. वेळ आणि खर्च वाचवणे: कमी वेळात आणि कमी खर्चात पारंपरिक मिठाईसारखीच चव मिळवणे.
  3. झटपट डेजर्ट तयार करणे: अचानक आलेल्या पाहुण्यांसाठी किंवा विशेष प्रसंगी लवकर तयार होणारा गोड पदार्थ बनवणे.
  4. नवीन पाककृती शिकणे: साध्या साहित्यापासून नवी आणि आकर्षक मिठाई तयार करण्याची कला आत्मसात करणे.
  5. घरगुती स्वच्छता आणि सुरक्षितता: बाजारातील मिठाईपेक्षा स्वच्छ, घरगुती आणि ताजी मिठाई स्वतः तयार करणे.

साहित्य

  • ब्रेड स्लाइस
  • दूध
  • साखर
  • पाणी
  • वेलदोडा पावडर
  • तळण्यासाठी तेल / तूप

कृती

१) साखरेचा पाक तयार करणे

  1. एका भांड्यात १ कप साखर + १ कप पाणी घाला.
  2. साखर पूर्ण वितळेपर्यंत उकळा.
  3. 5–6 मिनिटे आटवून थोडासा चिकट पाक तयार करा.
  4. शेवटी वेलदोडा पावडर घालून गॅस बंद करा.

२) ब्रेडचे गोळे बनवणे

  1. ब्रेडच्या स्लाइसचे कडे (edges) कापून टाका.
  2. ब्रेडचे तुकडे करून एका भांड्यात घ्या.
  3. थोडे-थोडे दूध घालत मऊ, एकसंध पीठ मळा.
  4. त्याचे लहान, गुळगुळीत गोळे तयार करा.

३) गोळे तळणे

  1. कढईत तेल किंवा तूप गरम करा.
  2. मध्यम आचेवर गोळे सोनेरी तपकिरी होईपर्यंत तळा.
  3. तळलेले गोळे लगेचच गरम पाकात टाका.

४) पाकात मुरवणे

  • गुलाबजामून किमान ३०–४५ मिनिटे पाकात मुरू द्या.
  • ते मऊ, रसाळ आणि स्पॉंजी होतील.

निरीषण

१ ब्रेडचे पीठ मऊ आणि एकसंध झाले पाहिजे, तरच गोळे तळताना फुटत नाहीत.

२ दूध कमी–जास्त घातल्याने पीठाची घट्टता बदलते, त्यामुळे दूध हळूहळू घालणे आवश्यक आहे.

३ गोळे तळताना आच मध्यम ठेवली, तर गुलाबजामून बाहेरून कुरकुरीत आणि आतून चांगले शिजतात.

४ जास्त गरम तेलात गोळे पटकन काळे होतात पण आतून कच्चे राहतात, हे काम योग्य आचेवरच होते.

५ गुलाबजामून पाकात टाकताना पाक गरम असणे महत्त्वाचे, यामुळे ते पटकन पाक शोषतात.

६ ३०–४५ मिनिटे मुरवल्यावर गुलाबजामून मऊ, स्पॉंजी आणि रसाळ झाले.

७ ब्रेडमुळे चव हलकी, छान आणि बाजारातील गुलाबजामूनसारखीच टेक्स्चर मिळाले.

निष्कर्ष

ब्रेडचे गुलाबजामून ही एक सोप्या पद्धतीने तयार होणारी, कमी खर्चातली आणि झटपट तयार होणारी मिठाई आहे. मावा किंवा खवा नसतानाही ब्रेडचा वापर करून अतिशय मऊ, रसाळ आणि स्वादिष्ट गुलाबजामून तयार करता येतात. योग्य आचेवर तळणे आणि गरम पाकात मुरवणे ही दोन प्रमुख पायरी पाळल्यास या मिठाईची चव आणि टेक्स्चर उत्कृष्ट मिळते. घरच्या घरी स्वच्छ, रुचकर आणि सर्वांना आवडणारी मिठाई कमी वेळात तयार करता येते, हेच या प्रयोगातून समोर आले.

कास्टिंग

सँडविच

प्रस्तावन

सँडविच हा एक झटपट, चविष्ट आणि पौष्टिक असा हलका खाऊ आहे. दोन ब्रेडच्या स्लायसमध्ये विविध भाजीपाला, सॉस, चीज, पनीर, स्प्रेड किंवा अन्य पदार्थ ठेवून तयार केलेला हा पदार्थ जगभर लोकप्रिय आहे. घरात, शाळेत, डब्यात किंवा प्रवासात—कुठेही सहज नेण्यास व खाण्यास सोपा असल्यामुळे सँडविच सर्व वयोगटातील लोकांची आवड बनला आहे. विविध प्रकारच्या साहित्यामुळे त्यात चव आणि पोषण दोन्ही मिळते, त्यामुळे हा नाश्ता किंवा हलका जेवणाचा उत्तम पर्याय मानला जातो.

उद्देश
  1. झटपट व सोपा नाश्ता तयार करणे – कमी वेळात स्वादिष्ट पदार्थ मिळावा.
  2. पौष्टिक आहार देणे – ब्रेड, भाज्या, चीज किंवा पनीर यांच्या संयोजनातून आवश्यक पोषक घटक मिळावेत.
  3. विविध चवींचा अनुभव देणे – सॉस, स्प्रेड, मसाले व भाज्या यांच्या मिश्रणातून नवीन चव तयार करणे.
  4. डब्यात घेण्यासाठी सोयीस्कर पर्याय – शाळा, ऑफिस किंवा प्रवासासाठी सहज वाहून नेता येईल असा पदार्थ बनवणे.
  5. भूक भागवणारा हलका खाऊ तयार करणे – खूप जड न होता पोटभर आणि समाधानकारक नाश्ता मिळणे.

साहित्य

ब्रेडच्या स्लाइस

बटर / तूप

ग्रीन चटणी

टोमॅटो

काकडी

मिरी पूड / चाट मसाला

मीठ

चीज (वैकल्पिक)

कृती

  1. ब्रेड तयार करा
    ब्रेडच्या स्लाइसवर हलके बटर लावा. एका बाजूला हिरवी चटणी पसरवा.
  2. भाज्या लावा
    ब्रेडच्या एका स्लाइसवर काकडी, टोमॅटो, उकडलेल्या बटाट्याचे स्लाइस आणि कांदा लावा.
  3. मसाले शिंपडा
    भाज्यांवर मीठ, मिरीपूड किंवा चाट मसाला हलका शिंपडा.
  4. चीज घालणे (वैकल्पिक)
    आवडत असल्यास चीजचे स्लाइस किंवा किसलेले चीज घाला.
  5. सँडविच बंद करा
    दुसरी ब्रेडची स्लाइस वरून ठेवा.
  6. टोस्ट / ग्रिल (वैकल्पिक)
    हवे असल्यास टोस्टरमध्ये किंवा तव्यावर थोडे बटर लावून दोन्ही बाजूंनी हलके भाजा.
    न टोस्ट करता साधे सँडविचही खाता येते.
  7. सर्व्ह करा
    सँडविच तिरके कापून हिरवी चटणी किंवा टोमॅटो सॉससोबत सर्व्ह करा.

साधे, चविष्ट आणि झटपट तयार होणारे सँडविच तयार!

निरीक्षण

  1. सँडविच तयार करताना साहित्य नीट चिरलेले व स्वच्छ असणे आवश्यक आहे.
  2. भाज्यांचे स्लाइस समान जाडीचे असतील तर सँडविच नीट बसते व खायला सोपे जाते.
  3. चटणी किंवा बटर योग्य प्रमाणात लावल्यास ब्रेड ओलसर होत नाही.
  4. मसाले योग्य प्रमाणात वापरल्यानं चव संतुलित राहते.
  5. ग्रिल किंवा टोस्ट केल्यास सँडविच कुरकुरीत होते आणि चव अधिक वाढते.
  6. सर्व्ह करताना सँडविच तिरके कापल्यास आकर्षक दिसते.

निष्कर्ष

सँडविच हा झटपट, सोपा आणि पौष्टिक असा नाश्ता आहे. योग्य साहित्य, स्वच्छता आणि मोजमाप वापरल्यास चविष्ट व संतुलित सँडविच तयार होते. भाज्या, मसाले, चटणी आणि चीज यांच्या योग्य संयोजनामुळे हा पदार्थ सर्व वयोगटांना आवडतो. शाळा, ऑफिस किंवा प्रवासासाठी सहज नेता येणारा आणि पोटभर समाधान देणारा हा एक अत्यंत उपयोगी व लोकप्रिय खाद्यपदार्थ आहे.

नाचणी चे कुकीज

प्रस्तावना

नाचणीच्या (रागी) कुकीज हा एक आरोग्यदायी, कुरकुरीत आणि स्वादिष्ट असा नाश्ता प्रकार आहे. नाचणीमध्ये कॅल्शियम, फायबर, लोह आणि प्रथिने मुबलक प्रमाणात असल्यामुळे या कुकीज पारंपरिक बिस्किटांच्या तुलनेत अधिक पौष्टिक ठरतात. मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांसाठी उपयुक्त असलेल्या या कुकीज घरच्या घरी कमी साहित्यामध्ये सहज तयार करता येतात.
चहा-नाश्त्यासाठी, डब्यासाठी किंवा हलका भूकभागवणारा स्नॅक म्हणून नाचणीच्या कुकीज हा उत्तम आणि आरोग्यदायी पर्याय आहे.

उद्देश

  1. पौष्टिक नाश्ता तयार करणे – नाचणीतील कॅल्शियम, फायबर, लोह आणि प्रथिने यामुळे आरोग्यदायी स्नॅक उपलब्ध करणे.
  2. साध्या बिस्किटांना आरोग्यदायी पर्याय देणे – मैद्याच्या जागी नाचणीचा वापर करून चांगला पर्याय तयार करणे.
  3. मुलांना चवदार व हेल्दी पदार्थ देणे – मुलांना आवडेल असा चविष्ट आणि पोषक नाश्ता बनवणे.
  4. घरी सहज तयार होणारा स्नॅक तयार करणे – कमी साहित्य व वेळेत घरच्या घरी कुकीज बनवणे.
  5. डब्यातील पदार्थांमध्ये विविधता आणणे – शाळा, ऑफिस किंवा प्रवासासाठी नेण्यास सोपा असा स्नॅक उपलब्ध करणे.

साहित्य

  1. नाचणी पीठ
  2. गव्हाचे पीठ (वैकल्पिक)
  3. गूळ पावडर / साखर
  4. लोणी / तूप
  5. बेकिंग पावडर
  6. बेकिंग सोडा (वैकल्पिक)
  7. वेलची पूड
  8. दूध – आवश्यकतेनुसार (पीठ मळण्यासाठी)
  9. काजू/ बदाम (वैकल्पिक)
  10. मीठ

कृती

  1. पीठे चालून घ्या
    नाचणी पीठ, गव्हाचे पीठ, बेकिंग पावडर, बेकिंग सोडा आणि मीठ एकत्र चालून घ्या.
  2. लोणी आणि गूळ एकत्र करा
    एका भांड्यात लोणी घ्या आणि त्यात गूळ पावडर (किंवा साखर) घालून छान फेटून घ्या, जेणेकरून मिश्रण हलके व फुलके होईल.
  3. दोन्ही मिश्रणे एकत्र करा
    आता कोरडे (पीठाचे) मिश्रण हळूहळू लोणी-गुळाच्या मिश्रणात घालून एकत्र मिसळा.
  4. दूध घालून पीठ मळा
    आवश्यकतेनुसार थोडे थोडे दूध घालत मऊसूत पण घट्ट असे पीठ मळून घ्या.
    हवे असल्यास वेलची पूड व सुका मेवा घाला.
  5. कुकीज आकार द्या
    पीठाचे छोटे गोळे करून हाताने दाबून गोल किंवा ओव्हल आकाराचे कुकीज बनवा.
    बेकिंग शीटवर बटर पेपर लावून त्यावर कुकीज ठेवा.
  6. बेक करा
    ओव्हन 170–180°C वर गरम करा आणि कुकीज 12–15 मिनिटे बेक करा.
    कडा हलक्या तपकिरी दिसल्या की कुकीज तयार समजा.
  7. थंड होऊ द्या
    बेक झालेल्या कुकीज वायर रॅकवर काढून पूर्णपणे थंड होऊ द्या.
    थंड झाल्यावर त्या छान कुरकुरीत होतात.
  8. साठवून ठेवा
    हवा बंद डब्यात साठवा. बराच काळ टिकतात.

निरीक्षण

. पीठ नीट चालल्यामुळे कुकीज हलक्या आणि समान टेक्स्चरच्या होतात.

. लोणी व गूळ एकत्र फेटल्याने कुकीजला छान मऊसर व खमंग चव येते.

. दूध जास्त घातल्यास पीठ मऊ होते आणि कुकीज पसरतात, त्यामुळे दूध हळूहळू आणि कमी प्रमाणात घालणे महत्वाचे.

. ओव्हनचे तापमान योग्य ठेवल्यास कुकीज समानरित्या बेक होतात आणि जळत नाहीत.

.. बेक होताना कडांची रंगत हलकी बदामी दिसू लागते, हे कुकीज तयार असल्याचे चिन्ह आहे.

..थंड झाल्यावरच कुकीज खर्‍या अर्थाने कुरकुरीत होतात, त्यामुळे घाईने हाताळू नयेत.

..हवाबंद डब्यात ठेवल्यास कुकीज जास्त दिवस ताज्या राहतात.

निष्कर्ष

नाचणीच्या कुकीज हा एक आरोग्यदायी, स्वादिष्ट आणि सोपा स्नॅक पर्याय आहे. नाचणीतील कॅल्शियम, फायबर आणि लोह यांमुळे या कुकीज पारंपरिक मैद्याच्या बिस्किटांपेक्षा अधिक पौष्टिक ठरतात. योग्य प्रमाणात साहित्य वापरून आणि ओव्हनचे तापमान सांभाळून बनवल्यास कुकीज कुरकुरीत, खमंग आणि दीर्घकाळ टिकणाऱ्या होतात. चहा-नाश्ता, डबा किंवा हलक्या भुकेसाठी नाचणीच्या कुकीज हा उत्तम, आरोग्यदायी व घरच्या घरी सहज तयार होणारा पर्याय आहे.

कास्टिंग

मटेरियलवजनदर / kgकिमत
नाचणी पीठ160 gm80 rs9.60
गहू मीठ160 gm40 rs6.40
बेकिंग पावडर6 gm350 rs2.10
कस्टर्ड पावडर80 gm100 rs8.00
मागरीन100 gm130 rs13.00
बटर150 gm200 rs30.00
दूध100 ml40 rs4.00
चोकोचीपस100 gm50 rs50.00
टूसेन्स3 ml38 rs5.70
ओव्हन चार्जेस1 unit14 rs14.00
पॅकिंग चार्जेस4 box5 rs20.00
स्टिकर4स्टिकर1.5 rs6.00
गूळ पावडर400 gm400 rs200.00
मजुरी = 35402.40
140.84
————
543.24

लिंबाचे स्क्वैस

प्रस्तावना

लिंबू चे आजच्या धावपळीच्या जीवनात आरोग्य जपणे अत्यंत आवश्यक झाले आहे. उन्हाळ्याच्या कडक उन्हात शरीराला थंडावा देणारे व ताजेतवाने ठेवणारे पेय म्हणून लिंबाचे स्क्वैस अत्यंत लोकप्रिय आहे. लिंबामध्ये असलेले जीवनसत्त्व ‘क’ (Vitamin C) शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते. घरगुती पद्धतीने तयार केलेले लिंबाचे स्क्वैस हे स्वच्छ, आरोग्यदायी व किफायतशीर असून तहान भागवण्याबरोबरच शरीराला ऊर्जा देते. त्यामुळे आरोग्यदायी पेय म्हणून लिंबाचे स्क्वैस सर्व वयोगटांसाठी उपयुक्त आहे.

उद्देश

  1. लिंबाचे स्क्वैस तयार करण्याची योग्य व सोपी पद्धत समजून घेणे.
  2. नैसर्गिक व आरोग्यदायी पेयाचे महत्त्व जाणून घेणे.
  3. शरीराला थंडावा देऊन तहान भागवणे.
  4. लिंबातील जीवनसत्त्व ‘क’ (Vitamin C) चे फायदे समजावून घेणे.
  5. घरगुती व स्वच्छ पेय तयार करण्यास प्रोत्साहन देणे.
  6. उन्हाळ्यात उष्णतेपासून संरक्षण व ताजेतवानेपणा मिळवणे.
  7. लघुउद्योग किंवा स्वावलंबनासाठी उत्पादनाची कल्पना देणे.

साहित्य

ताजी पिकलेली लिंबे

साखर

पाणी

सिट्रिक अ‍ॅसिड

मिठ

स्वच्छ बाटल्या

कृती

लिंबे धुणे
⬇️
लिंबे कापणे
⬇️
लिंबाचा रस काढणे
⬇️
साखर व पाणी उकळून पाक तयार करणे
⬇️
पाक थंड करणे
⬇️
पाकात लिंबाचा रस मिसळणे
⬇️
मीठ, सिट्रिक अ‍ॅसिड व रंग घालणे
⬇️
मिश्रण नीट ढवळणे
⬇️
स्क्वैस बाटलीत भरणे
⬇️
लिंबाचे स्क्वैस तयार 🍋

निरीक्षण

तयार केलेले लिंबाचे स्क्वैस पिवळसर रंगाचे व स्वच्छ दिसते.

स्क्वैसला ताज्या लिंबाचा सुगंध येतो.

चव गोड–आंबट व ताजेतवाने करणारी असते.

पाण्यात मिसळल्यावर स्क्वैस पूर्णपणे विरघळते.

थंड पाण्यात मिसळल्यावर सरबत अधिक चवदार लागते.

स्क्वैस दीर्घकाळ टिकणारे असून बाटलीत सुरक्षित राहते.

शरीराला थंडावा देऊन तहान भागवते.

निष्कर्ष

लिंबाचे स्क्वैस हे स्वच्छ, चवदार व आरोग्यदायी पेय आहे. घरगुती पद्धतीने सोप्या रीतीने ते तयार करता येते. लिंबामधील जीवनसत्त्व ‘क’ मुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते व शरीराला ताजेतवानेपणा मिळतो. उन्हाळ्यात तहान भागवण्यासाठी व शरीराला थंडावा देण्यासाठी लिंबाचे स्क्वैस उपयुक्त आहे. त्यामुळे लिंबाचे स्क्वैस हे सर्व वयोगटांसाठी लाभदायक व उपयुक्त पेय आहे

शेवगा लोणच्

प्रस्तावना

शेवगा (Drumstick) हे पौष्टिक, औषधी गुणांनी भरलेले भाजीपाला आहे. शेवग्याच्या शेंगेपासून तयार केलेले शेवगा लोणचे हे पारंपरिक आणि चविष्ट पदार्थांपैकी एक आहे. हे लोणचे टिकाऊ, स्वादिष्ट आणि आरोग्यासाठी उपयुक्त मानले जाते. आंबट–तिखट मसाल्यामुळे त्याला खास चव येते आणि भात, पोळी, भाकरीसोबत सहज खाता येते.

उद्देश

  1. शेवग्याचा टिकाऊ व चविष्ट पदार्थ तयार करणे.
  2. अन्नसंवर्धनाची (Food preservation) प्रक्रिया समजून घेणे.
  3. स्वच्छता, मोजमाप आणि मसाल्यांचे संतुलन शिकणे.
  4. पोषणमूल्ययुक्त लोणचे घरच्या घरी तयार करणे.
  5. प्रकल्पासाठी आवश्यक योजना व कार्यपद्धतीचा सराव करणे.

सर्वे

  1. बहुतेक लोकांना शेवगा लोणचे आवडते कारण त्याची चव आंबट-तिखट आणि खास असते.
  2. घरगुती लोणचे बाजारातील लोणच्यापेक्षा अधिक ताजे व विश्वासार्ह असल्याचे अनेकांनी सांगितले.
  3. शेवगा पौष्टिक असल्यामुळे त्याचे लोणचे आरोग्यासाठीही चांगले असल्याचे मत मिळाले.
  4. काही लोकांनी लोणचे बनवताना स्वच्छता आणि मसाल्याचे प्रमाण सर्वात महत्त्वाचे असल्याचे सांगितले.
  5. सर्वेक्षणात बहुतेकांनी लोणचे भात, पोळी किंवा भाकरीसोबत खायला आवडते असे नमूद केले.

सर्वेक्षणातून दिसून आलेले मुद्दे

  1. बहुतेक लोक शेवगा लोणचे नियमितपणे खातात.
  2. घरचे बनवलेले लोणचे चव आणि स्वच्छतेमुळे अधिक पसंत केले जाते.
  3. आंबट–तिखट चव हे लोणच्याचे मुख्य आकर्षण आहे.
  4. मसाल्याचे योग्य संतुलन आणि तेलाची गुणवत्ता महत्त्वाची ठरते.
  5. शेवग्याचे आरोग्यदायी गुण लोकांना लोणचे निवडताना महत्वाचे वाटतात.
  6. लोणचे भात, पोळी, भाकरी यांसोबत खाल्ले जाते असे बहुतेकांनी सांगितले.

वापरलेले साहित्य

  1. शेवग्याच्या शेंगा
  2. मीठ
  3. हळद
  4. लाल तिखट
  5. मोहरी
  6. मेथीदाणे
  7. हिंग
  8. लिंबाचा रस / व्हिनेगर (ऐच्छिक)
  9. तेल (साधारणपणे सरसों किंवा सूर्यफूल तेल)

कृती

  1. शेंगा तयार करणे

ताज्या शेवग्याच्या शेंगा धुवून घ्या.

त्यांना 1–2 इंचाचे तुकडे करा.

हे तुकडे हलकंसं पाण्यात उकळून घ्या (अतिशय शिजवू नका).

पाणी गाळून पूर्ण कोरडे होऊ द्या.

  1. मसाला तयार करणे

एका वाडग्यात हळद, लाल तिखट, मीठ, मोहरी पूड, मेथी पूड व हिंग मिसळा.

गरम तेल थोडेसे या मसाल्यावर टाका आणि चांगले एकत्र करा.

  1. लोणचे मिक्स करणे

कोरड्या झालेल्या शेवग्याचे तुकडे मसाल्यात घालून नीट हलवा.

सर्व तुकड्यांना मसाला व्यवस्थित लागला पाहिजे.

  1. तेल टाकणे

कढईत तेल गरम करून थंड झाल्यावर लोणच्यावर ओता.

तेल पुरेसे असावे जेणेकरून लोणचे टिकेल.

  1. भरून ठेवणे

स्वच्छ, कोरड्या काचेच्या बरणीत लोणचे भरावे.

2–3 दिवस रोज हलके हलवा, जेणेकरून मसाला सारखा बसेल.

  1. तयार

3–4 दिवसांनी शेवगा लोणचे खाण्यासाठी तयार होते.

हवे असल्यास मी थोडक्यात किंवा Flowchart पद्धतीतही देऊ शकते!

flowchart

ताजे शेवगे धुणे
│
▼
तुकडे करून अर्धवट उकळणे
│
▼
पाणी गाळून पूर्ण कोरडे करणे
│
▼
मसाला तयार करणे
(हळद + तिखट + मीठ + मोहरी + मेथी + हिंग)
│
▼
गरम तेल थोडेसे मसाल्यात घालणे
│
▼
शेवग्याचे तुकडे मसाल्यात मिसळणे
│
▼
अतिरिक्त गरम केलेले तेल थंड करून टाकणे
│
▼
स्वच्छ, कोरड्या बरणीत लोणचे भरणे
│
▼
2–3 दिवस हलके हलवून ठेवणे
│
▼
शेवगा लोणचे तयार!

त्यातून काय शिकलो

  1. अन्नसंवर्धनासाठी स्वच्छता खूप महत्त्वाची आहे.
  2. साहित्याचे अचूक मोजमाप चव टिकवते.
  3. मसाल्यांचे योग्य संतुलन कसे ठेवायचे ते शिकलो.
  4. लोणचे टिकण्यासाठी तेलाची भूमिका महत्त्वाची आहे.
  5. नियोजन, वेळेचे व्यवस्थापन आणि संयमाने काम करणे शिकले.

निष्कर्ष

  1. शेवग्यापासून बनवलेले लोणचे चविष्ट, पौष्टिक आणि टिकाऊ पदार्थ आहे.
  2. या प्रकल्पातून अन्नसंवर्धनाची प्रक्रिया सोप्या पद्धतीने समजली.
  3. मसाले, तेल आणि स्वच्छतेचे महत्त्व जाणवले.
  4. घरगुती पद्धतीने तयार केलेले शेवगा लोणचे अधिक सुरक्षित आणि आरोग्यदायी ठरते.

आईसकेक

प्रस्तावना

आईसकेक हा केक आणि आइस्क्रीम यांचा स्वादिष्ट संगम आहे. आजच्या काळात वाढदिवस, समारंभ आणि खास प्रसंगी आईसकेकला खूप मागणी आहे. थंडगार आइस्क्रीमचा गोडवा आणि केकची मऊसर पोत यामुळे आईसकेक सर्व वयोगटांमध्ये लोकप्रिय आहे. वेगवेगळे फ्लेवर्स, रंग आणि आकर्षक सजावटीमुळे आईसकेक केवळ खाण्यासाठीच नव्हे तर कार्यक्रमाची शोभा वाढवण्यासाठीही वापरला जातो. त्यामुळे आईसकेक हा आधुनिक खाद्यपदार्थांमध्ये एक खास आणि आवडता पर्याय बनला आहे

उद्देश

सर्वे

बहुतेक लोकांना वाढदिवस आणि खास कार्यक्रमांसाठी आईसकेक आवडतो.
चॉकलेट, व्हॅनिला आणि स्ट्रॉबेरी हे सर्वाधिक लोकप्रिय फ्लेवर्स आहेत.
मुलांमध्ये आईसकेकची मागणी जास्त दिसून येते.
थंडगार आणि गोड चव हे आईसकेकचे मुख्य आकर्षण आहे.
आकर्षक डिझाइन आणि सजावट लोकांना खरेदीसाठी प्रेरित करते.
उन्हाळ्यात आईसकेकची विक्री अधिक वाढलेली आढळते.

सर्वेक्षणातून दिसून आलेले मुद्दे


वाढदिवस व खास प्रसंगी आईस केकला सर्वाधिक पसंती दिली जाते.
मुलांमध्ये आईस केकची लोकप्रियता जास्त आहे.
चॉकलेट, व्हॅनिला व स्ट्रॉबेरी हे फ्लेवर्स जास्त मागणीत आहेत.
थंडगार चव आणि आकर्षक सजावट लोकांना आवडते.
उन्हाळ्यात आईस केकची विक्री जास्त वाढते.
किंमत व गुणवत्ता यांचा खरेदीवर परिणाम होतो.

वापरलेले साहित्य

कृती


प्रथम तयार केक (स्पंज केक) समान आकारात कापून घ्यावा.
केकचा एक थर केक बोर्ड/प्लेटवर ठेवावा.
त्यावर आवडत्या फ्लेवरचे आइस्क्रीम समान पसरावे.
त्यावर पुन्हा केकचा दुसरा थर ठेवावा.
पुन्हा आइस्क्रीमचा थर द्यावा (आवश्यकतेनुसार 2–3 थर).
केक पूर्ण झाल्यावर तो फ्रीझरमध्ये 4–5 तास ठेवावा.
सेट झाल्यावर क्रीम, चॉकलेट सिरप, स्प्रिंकल्सने सजावट करावी.
थंडगार आईस केक सर्व्ह करावा.

flowchart


साहित्य गोळा करणे
⬇️
स्पंज केक तयार
⬇️
केकचे समसमान थर कापणे
⬇️
केकचा पहिला थर प्लेटवर ठेवणे
⬇️
आइस्क्रीमचा थर पसरवणे
⬇️
दुसरा केकचा थर ठेवणे
⬇️
पुन्हा आइस्क्रीमचा थर देणे
⬇️
आवश्यकतेनुसार थर पूर्ण करणे
⬇️
केक फ्रीझरमध्ये ठेवणे (4–5 तास)
⬇️
सेट झाल्यावर सजावट करणे
⬇️
आईस केक तयार

त्यातून काय शिकलो

निष्कर्ष

बीटचा हलवा

प्रस्तावन


बीटचा हलवा हा पौष्टिक आणि चविष्ट गोड पदार्थ आहे. बीटमध्ये लोह, फायबर, जीवनसत्त्वे व अँटिऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असतात, जे आरोग्यास लाभदायक ठरतात. पारंपरिक हलव्याला पौष्टिकतेची जोड देणारा बीटचा हलवा रंगाने आकर्षक आणि चवीला स्वादिष्ट असतो. कमी साहित्यांत आणि सोप्या पद्धतीने तयार होणारा हा पदार्थ लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांना आवडतो. सण-समारंभात तसेच रोजच्या आहारात बीटचा हलवा एक आरोग्यदायी गोड पर्याय आहे.

उद्देश

बीट या पौष्टिक भाजीपासून चविष्ट व आरोग्यदायी हलवा तयार करणे आणि त्यातील पोषक घटकांची माहिती घेणे.

साहित्य

  1. किसलेला बीट – 2 वाट्या
  2. दूध – 1 वाटी
  3. साखर – ½ वाटी (चवीनुसार)
  4. तूप – 2 टेबलस्पून
  5. वेलची पूड – ½ टीस्पून
  6. काजू, बदाम, मनुका – थोडेसे

कृती

वेलची पूड व ड्रायफ्रूट्स घालून गॅस बंद करा.⬇️
बीट धुवा, सोलून किसा
⬇️
कढईत तूप गरम करा
⬇️
किसलेला बीट टाका व 4–5 मिनिटे परता
⬇️
दूध घाला व झाकण ठेवून शिजवा
⬇️
बीट मऊ झाल्यावर साखर/गूळ घाला
⬇️
हलवत शिजवा (मिश्रण घट्ट होईपर्यंत)
⬇️
(ऐच्छिक) खवा/मिल्क पावडर घाला
⬇️
वेलची पूड व ड्रायफ्रूट्स घाला
⬇️
गॅस बंद करा

निरीक्षण

  • दूध व तूपामुळे हलव्याची चव आणि मऊपणा वाढतो.
  • हलव्याचा रंग आकर्षक लालसर दिसतो.

निष्कर्ष

बीटचा हलवा हा पौष्टिक, चविष्ट व सोप्या पद्धतीने तयार होणारा पदार्थ आहे. यात लोह व जीवनसत्त्वे भरपूर असल्यामुळे तो आरोग्यास फायदेशीर आहे. त्यामुळे बीटचा हलवा हा गोड पदार्थाचा उत्तम व आरोग्यदायी पर्याय ठरतो.

इन्स्टट पुरण

प्रस्तावना

इन्स्टंट पुरण हे कमी वेळात, सोप्या पद्धतीने तयार होणारे चविष्ट गोड सारण आहे. पारंपरिक पुरणाची चव कायम ठेवत, कमी मेहनत व वेळ लागावा म्हणून तयार केलेले हे इन्स्टंट पुरण सण-उत्सव, पिठलं-पोळी किंवा गोड पदार्थांसाठी उपयुक्त ठरते.

उद्देश

कमी वेळ, कमी साहित्य आणि कमी कष्टात पारंपरिक पुरणासारखीच चव मिळवणे हा इन्स्टंट पुरणाचा मुख्य उद्देश आहे. विद्यार्थ्यांना सोपी पद्धत, स्वयंपाकातील वेळ व्यवस्थापन आणि गोड पदार्थ तयार करण्याचे कौशल्य शिकवणे हा देखील यामागचा हेतू आहे.

सर्वे

इन्स्टंट पुरणाबाबत घेतलेल्या सर्वेत असे दिसून आले की लोकांना त्याची जलद तयार होणारी पद्धत आणि चव दोन्ही आवडतात. पारंपरिक पुरणाच्या तुलनेत वेळ वाचतो, मेहनत कमी लागते आणि चवही समाधानकारक असल्यामुळे अनेक जण इन्स्टंट पुरणाला प्राधान्य देतात.

सर्वेक्षणातून दिसून आलेले मुद्दे

  1. इन्स्टंट पुरण तयार करायला कमी वेळ लागतो, हे लोकांना आवडते.
  2. चव पारंपरिक पुरणासारखी असल्याने समाधान मिळते.
  3. साहित्य कमी आणि प्रक्रिया सोपी आहे, असे बहुतेकांनी सांगितले.
  4. सण-उत्सवात किंवा घाईच्या वेळी हा उत्तम पर्याय ठरतो.
  5. विद्यार्थ्यांना व काम करणाऱ्यांना ही पद्धत अधिक सोयीची वाटते.

वापरलेले साहित्य

चनाडाळ
गुळ
साखर
इलायची पावडर

कृती

  1. आधी डाळ स्वच्छ धुऊन थोडीशी शिजवून घेतली.
  2. शिजलेल्या डाळीत गूळ घालून तो पूर्ण वितळेपर्यंत हलवले.
  3. मिश्रणात वेलचीपूड व तुपाचा वापर करून चव वाढवली.
  4. सर्व घटक नीट एकत्र करून घट्ट सारण तयार केले.
  5. थंड झाल्यावर इन्स्टंट पुरण वापरण्यास तयार झाले.

flowchart

साहित्य गोळा करणे
चणाडाळ, गूळ, तूप, वेलची पावडर

↓
चणाडाळ धुणे
↓
कुकरमध्ये चणाडाळ शिजवणे
↓
शिजलेली डाळ मॅश करणे
↓
कढईत गूळ वितळवणे
↓
त्यात मॅश केलेली डाळ घालून मिसळणे
↓
वेलची पावडर घालणे
↓
मिश्रण घट्ट होईपर्यंत परतणे
↓
थंड होऊ देणे
↓
इन्स्टंट पुरण तयार

त्यातून काय शिकलो

  1. कमी वेळात चविष्ट गोड पदार्थ तयार करण्याची सोपी पद्धत शिकलो.
  2. साहित्याचे योग्य मोजमाप व मिश्रण करण्याचे कौशल्य विकसित झाले.
  3. गूळ आणि डाळ एकत्र शिजवताना तापमान नियंत्रणाचे महत्त्व समजले.
  4. वेळ व्यवस्थापन आणि स्वच्छतेचे नियम पाळण्याची सवय लागली.
  5. पारंपरिक पदार्थ आधुनिक पद्धतीने कसे बनवता येतात हे शिकायला मिळाले.

निष्कर्ष

इंस्टंट पुरण बनवण्याची पद्धत ही पारंपरिक पुरणाच्या तुलनेत वेळ वाचवणारी, सोपी आणि जलद अशी आहे. चण्याची डाळ पटकन शिजवून, साध्या मसाल्यांनी आणि गुळाने मिक्स करून काही मिनिटांत पुरण तयार करता येते. त्यामुळे उत्सव, उपवास किंवा अचानक पुरणपोळीची इच्छा झाली तरी कमी वेळात स्वादिष्ट पुरण मिळते.

कॉस्टिंग

मटेरीअलवजनदर / kgकिमत
चणाडाळ2 kg90/kg180
गुळ1600gm4.5/ kg72
साखर400gm41/kg16.4
इलायची पावडर20 gm3800/ kg7.60
Gas CHARGES360 gm1650/19kg31.26
DRYR CHARGES9 tas14 rs/tas126
MIXER CHARGES1/unit10 rs/unit10
PACKING BAG8 bag2 rs/ 1 bag16
Sticker8 sticker2 rs/1 sticker16
मजुरी ३५ %475.26
1666.34
————–
641.60