.
हायड्रोपोनिक्सचे प्रकार
- डीप वॉटर कल्चर (Deep Water Culture – DWC)
या पद्धतीमध्ये वनस्पतींची मुळे सतत पोषकद्रव्ययुक्त पाण्यात बुडालेली असतात. - न्यूट्रिएंट फिल्म टेक्निक (Nutrient Film Technique – NFT)
या पद्धतीमध्ये पोषकद्रव्ययुक्त पाण्याचा पातळ प्रवाह सतत चॅनेलमधून वाहत राहतो, ज्यामुळे मुळांना पाणी, पोषकद्रव्ये आणि ऑक्सिजन मिळतो.
पोषकद्रव्ययुक्त द्रावण (Nutrient Solution) म्हणजे काय?
पाण्यात वनस्पतींना आवश्यक असलेली पोषकद्रव्ये मिसळून तयार केलेले द्रावण म्हणजे पोषकद्रव्ययुक्त द्रावण (Nutrient Solution).
मुख्य पोषकद्रव्ये
नायट्रोजन (N)
फॉस्फरस (P)
पोटॅशियम (K)
कॅल्शियम (Ca)
मॅग्नेशियम (Mg)
लोह (Iron – Fe)
ही सर्व पोषकद्रव्ये पाण्यात विरघळवून वनस्पतींना दिली जातात.
आदर्श pH
बहुतेक हायड्रोपोनिक पिकांसाठी 5.5 ते 6.5 हा pH योग्य मानला जातो.
जर pH योग्य नसेल, तर वनस्पतींना पोषकद्रव्ये योग्य प्रकारे शोषता येत नाहीत.
EC (Electrical Conductivity) म्हणजे काय?
EC (Electrical Conductivity) म्हणजे पोषकद्रव्ययुक्त द्रावणामध्ये विरघळलेल्या पोषकद्रव्यांचे प्रमाण मोजण्याची पद्धत.
EC कमी असल्यास: वनस्पतींना पुरेशी पोषकद्रव्ये मिळत नाहीत.
EC जास्त असल्यास: जास्त पोषकद्रव्यांमुळे वनस्पतींना हानी होऊ शकते.
योग्य EC असल्यास: वनस्पतींची निरोगी आणि चांगली वाढ होते.
ही आवृत्ती शैक्षणिक नोट्स, प्रेझेंटेशन किंवा प्रोजेक्टसाठी योग्य आणि सोप्या मराठीत आहे.
