सोलर कुकर म्हणजे सूर्याच्या ऊर्जेचा वापर करून अन्न शिजवणारे उपकरण.
यामध्ये इंधन, गॅस किंवा वीजेऐवजी सूर्यप्रकाशाची उष्णता वापरली जाते.
१. सोलर कुकरचे मुख्य भागपरावर्तक आरसा/पॅनेल – सूर्यकिरण एकत्र करून भांड्याकडे परावर्तित करतो.
काळे स्वयंपाकाचे भांडे – काळा रंग उष्णता चांगल्या प्रकारे शोषून घेतो.
काचेचे झाकण – आतली उष्णता बाहेर जाण्याचे कमी करते.
इन्सुलेशन – उष्णता टिकवून ठेवण्यास मदत करते.स्टँड/आधार – कुकर स्थिर ठेवतो आणि सूर्याच्या दिशेने वळवता येतो.
२. कार्यप्रणालीसूर्यप्रकाश परावर्तकावर पडतो. परावर्तक सूर्यकिरण एका भागावर केंद्रित करतो. या उष्णतेमुळे काळे भांडे तापते आणि त्यातील अन्न हळूहळू शिजते.
काचेच्या झाकणामुळे उष्णता आत टिकून राहते
.३. सोलर कुकरचे प्रकारबॉक्स प्रकारचा सोलर कुकरपॅराबोलिक सोलर कुकरपॅनेल प्रकारचा सोलर कुकर
४. फायदेइंधनाची बचत होते.वीज किंवा गॅसचा खर्च कमी होतो.
धूर निर्माण होत नाही.प्रदूषण कमी करण्यास मदत होते.सूर्यप्रकाश मोफत उपलब्ध असल्याने चालवण्याचा खर्च कमी असतो.ग्रामीण भागात विशेष उपयोगी ठरू शकतो.५. मर्यादासूर्यप्रकाश उपलब्ध असणे आवश्यक आहे.रात्री वापरता येत नाही.
ढगाळ किंवा पावसाळी हवामानात कार्यक्षमता कमी होते.
अन्न शिजण्यासाठी पारंपरिक गॅसपेक्षा जास्त वेळ लागू शकतो.
कुकरची सूर्याच्या दिशेनुसार योग्य मांडणी करावी लागते.
६. वापरताना काळजीकुकर स्थिर आणि सुरक्षित ठिकाणी ठेवावा.
परावर्तित सूर्यप्रकाश डोळ्यांवर पडणार नाही याची काळजी घ्यावी.
गरम भांडे हाताळताना योग्य हातमोजे किंवा पकड वापरावी.
लहान मुलांनी कुकरजवळ एकटे राहू नये.वापरानंतर कुकर थंड होऊ द्यावा
.७. निष्कर्षसोलर कुकर हे स्वच्छ, पर्यावरणपूरक आणि
इंधनाची बचत करणारे उपकरण आहे. सूर्याची मोफत ऊर्जा वापरून अन्न शिजवता येत असल्यामुळे ऊर्जा बचत आणि प्रदूषण कमी करण्यासाठी त्याचा उपयोग होतो.
