१) सर्वे

  • परिसरात झाडांची गरज आहे का?
  • लोकांना कोणत्या प्रकारची रोपे हवी आहेत? (फुलझाडे, फळझाडे, शोभेची झाडे)
  • घरगुती नर्सरीबाबत लोकांची रुची आहे का?
  • झाडे खरेदी करण्यासाठी किती खर्च करायला तयार आहेत?

२) साहित्य

  • जमीन / कुंड्या / ट्रे
  • चांगली माती
  • बियाणे / रोपे
  • पाणी
  • पाणी देण्याचा कॅन / पाईप
  • सावली जाळी (Shade net)
  • फावडे, खुरपे
  • लेबल व मार्कर

३) उद्देश

  • नर्सरी नियोजनाची माहिती मिळवणे
  • रोपे तयार करण्याची प्रक्रिया समजून घेणे
  • पर्यावरण संवर्धनाबद्दल जागरूकता वाढवणे
  • स्वयंरोजगाराची संधी निर्माण करणे

४) कृती

  1. नर्सरीसाठी योग्य जागेची निवड करावी.
  2. माती व शेणखत योग्य प्रमाणात मिसळावे.
  3. कुंड्या किंवा ट्रेमध्ये माती भरावी.
  4. बियाणे पेरून हलके पाणी द्यावे.
  5. रोपांना नियमित पाणी व देखभाल करावी.
  6. गरजेनुसार सावली व संरक्षण द्यावे.
  7. वाढीनुसार रोपांची छाटणी व वर्गीकरण करावे.

५) निरीक्षण

  • योग्य माती व पाणी दिल्यास रोपे लवकर वाढतात
  • सावलीमुळे कोवळ्या रोपांचे संरक्षण होते
  • नियमित देखभालीमुळे रोपे निरोगी राहतात
  • लेबलिंगमुळे ओळख व व्यवस्थापन सोपे होते

६) निष्कर्ष

  • नर्सरी प्लॅनिंगमुळे दर्जेदार रोपे तयार होतात
  • पर्यावरण संवर्धनासाठी नर्सरी उपयुक्त आहे
  • कमी भांडवलात स्वयंरोजगाराची संधी मिळते
  • झाडांची उपलब्धता वाढवण्यास मदत होते

फोटो ;