उद्देश :
- विविध विद्युत चिन्हांची माहिती घेणे, त्यांचे फायदे समजून घेणे व विद्युत चिन्हे काढण्याची प्रक्रिया शिकणे.
विद्युत चिन्हांची माहिती:
- विद्युत चिन्हे म्हणजे विद्युत उपकरणे व घटक दर्शविण्यासाठी वापरली जाणारी प्रमाणित चिन्हे होत. विद्युत परिपथाची आकृती काढताना या चिन्हांचा वापर केला जातो. प्रत्येक विद्युत उपकरणाचे स्वतंत्र चिन्ह असते.
उदा:- स्विच, फ्यूज, रेझिस्टर, कॅपॅसिटर, मोटार, दिवा, बॅटरी इत्यादी.
विद्युत चिन्हांचे फायदे :
- परिपथ समजण्यास सोपे : विद्युत परिपथातील उपकरणे व त्यांची जोडणी सहज समजते.
- वेळेची बचत : उपकरणांची चित्रे काढण्याऐवजी चिन्हे वापरल्यामुळे आकृती लवकर काढता येते.
- चुका कमी होतात : प्रमाणित चिन्हांचा वापर केल्यामुळे परिपथ समजताना गोंधळ कमी होतो.
- दुरुस्ती करण्यास मदत : विद्युत परिपथातील बिघाड शोधणे व दुरुस्ती करणे सोपे होते.
- सर्वत्र उपयोगी : इलेक्ट्रिशियन, अभियंते व विद्यार्थी विद्युत चिन्हांचा वापर करतात.
प्रक्रिया (Process) :
- प्रथम आवश्यक साहित्य जसे की प्रात्यक्षिक वही, पेन्सिल, पट्टी व खोडरबर घेतले.
- विद्युत चिन्हांची नावे व त्यांचे उपयोग समजून घेतले.
- प्रत्येक विद्युत उपकरणाचे प्रमाणित चिन्ह पाहिले.
- पेन्सिल व पट्टीच्या साहाय्याने वहीमध्ये चिन्हे काढली.
- प्रत्येक चिन्हासमोर त्याचे योग्य नाव लिहिले.
- काढलेली सर्व चिन्हे योग्य आहेत का ते तपासले.
निष्कर्ष (Result) :
- या प्रात्यक्षिकामध्ये विविध विद्युत चिन्हांची माहिती घेतली. त्यांच्या उपयोगांचा अभ्यास केला व विद्युत चिन्हे काढण्याची प्रक्रिया शिकली.
