डिझेल इंजिन
प्रस्तावना:
डिझेल इंजिन हे अंतर्गत ज्वलन (Internal Combustion) इंजिन आहे. यामध्ये डिझेल इंधनाचा वापर करून उष्णता व दाबाच्या साहाय्याने यांत्रिक ऊर्जा निर्माण केली जाते.
उद्देश:
डिझेलच्या इंधनातील रासायनिक ऊर्जेचे यांत्रिक ऊर्जेत रूपांतर करणे.
कुठे वापरतात:
- शेतीतील पंपसेट
- जनरेटर
- ट्रॅक्टर
- ट्रक व बस
- बांधकाम यंत्रे
- औद्योगिक यंत्रसामग्री
मुख्य भाग:
- सिलिंडर
- पिस्टन
- क्रँकशाफ्ट
- कनेक्टिंग रॉड
- इनलेट व एक्झॉस्ट व्हॉल्व्ह
- इंधन पंप व इंजेक्टर
- एअर फिल्टर
- फ्लायव्हील
कार्यप्रणाली – 4 स्ट्रोक:
- सक्शन: सिलिंडरमध्ये हवा आत घेतली जाते.
- कॉम्प्रेशन: हवा जोराने संकुचित होऊन तापते.
- पॉवर: गरम संकुचित हवेत डिझेल फवारले जाते व ज्वलन होऊन पिस्टन खाली ढकलले जाते.
- एक्झॉस्ट: जळलेले वायू बाहेर सोडले जातात.
देखभाल:
इंजिन ऑईल, डिझेल फिल्टर, एअर फिल्टर आणि कूलिंग सिस्टीम नियमित तपासावी. इंधनाची गळती किंवा असामान्य धूर दिसल्यास इंजिन बंद करून तपासणी करावी.