प्रयोगाचे नाव :
पाणीपुरी (Pani Puri)
१) प्रस्तावना
पाणीपुरी हा भारतातील अत्यंत लोकप्रिय आणि चविष्ट स्ट्रीट फूड पदार्थ आहे. कुरकुरीत पुरीमध्ये उकडलेला बटाटा, वाटाणा, शेव आणि मसाले भरून त्यास तिखट-आंबट पाणी घालून खाल्ले जाते. हा पदार्थ कमी खर्चात तयार होतो आणि व्यवसायासाठीही उत्तम पर्याय आहे.-
–२) साहित्य व प्रमाण
अनुक्रमांक साहित्य प्रमाण
1 वाटाणा 2 किलो
2 पुरी पॅकेट 6 पॅकेट
3 शेव 2 किलो
4 बुंदी 1 किलो
5 पाणीपुरी मसाला 5 पॅकेट
6 चाट मसाला 1 पॅकेट
7 बटाटा 1 किलो
8 मिरची 250 ग्रॅम
9 पेपर प्लेट 600 नग
10 गॅस चार्ज 1 युनिट
11 बटर आवश्यकतेनुसार
12 कांदा 1 किलो–
-३) कोणकोणते साहित्य व साधने वापरली?
साहित्य
वाटाणा
पुरी
शेव
बुंदी
पाणी
पुरी
मसाला
चाट मसाला
बटाटा
हिरवी मिरची
कांदा
बटर
साधने
गॅस शेगडी
भांडे
चमचा
मिक्सिंग
बाऊल
सुरी
चॉपिंग बोर्ड
पाणी ठेवण्याचे भांडे
पेपर प्लेट–
-४) कृती
1. वाटाणे भिजवून मऊ होईपर्यंत शिजवून घ्यावेत.
2. बटाटे उकडून सोलून कुस्करावेत.
3. वाटाणे, बटाटे, चाट मसाला आणि मीठ एकत्र करून सारण तयार करावे.
4. पाणीपुरी मसाला पाण्यात मिसळून तिखट-आंबट पाणी तयार करावे.
5. कांदा व मिरची बारीक चिरावी.
6. पुरीमध्ये तयार सारण भरावे.
7. त्यावर शेव, बुंदी, कांदा घालून पाणी भरावे.
8. तयार पाणीपुरी लगेच सर्व्ह करावी.–
-५) कॉस्टिंग (Costing)
साहित्य किंमत (₹)
एकूण साहित्य खर्च ₹2930.00
मजुरी (35%) ₹1025.00
एकूण खर्च ₹3955.00-
–६) पॅकेजिंग
टेकअवे साठी पाणी आणि पुरी वेगवेगळ्या डब्यांमध्ये पॅक करावी.
पेपर प्लेट किंवा फूड-ग्रेड कंटेनर वापरावेत.पॅकेजवर उत्पादनाचे नाव, तारीख आणि किंमत नमूद करावी.-
–७) वापरण्याची पद्धत
पुरीमध्ये तयार सारण भरावे.
तिखट-आंबट पाणी घालून लगेच खावे.
इच्छेनुसार गोड चटणी किंवा अतिरिक्त शेव घालू शकता.-
–८) याच्यातून काय शिकलो?
पाणीपुरी तयार करण्याची योग्य प्रक्रिया समजली.
साहित्याचे योग्य प्रमाण वापरण्याचे महत्त्व समजले.
स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षेचे महत्त्व कळले.
कॉस्टिंग करून उत्पादनाची विक्री किंमत ठरवण्याचे ज्ञान मिळाले.कमी गुंतवणुकीत चांगला व्यवसाय करता येतो हे समजले.–
-९) टिप्स
पुरी नेहमी कुरकुरीत असावी.पाणी थंड आणि ताजे ठेवावे.सर्व भाज्या स्वच्छ धुऊन वापराव्यात.सर्व्ह करण्यापूर्वीच पुरीमध्ये पाणी भरावे.स्वच्छतेची विशेष काळजी घ्यावी.–
-१०) निष्कर्ष
पाणीपुरी हा सर्व वयोगटातील लोकांना आवडणारा चविष्ट व लोकप्रिय पदार्थ आहे. योग्य साहित्य, स्वच्छता, अचूक कॉस्टिंग आणि आकर्षक सादरीकरण यामुळे उत्कृष्ट दर्जाची पाणीपुरी तयार करता येते. कमी गुंतवणुकीत जास्त नफा मिळवून देणारा हा एक उत्तम लघुउद्योग आणि व्यवसायाचा पर्याय आहे.
