हायड्रोपोनिक्स (hydroponics)
व्याख्या :मातीशिवाय पाण्यात विरघळवलेल्या अन्नद्रव्यांच्या (Nutrient Solution) साहाय्याने झाडे वाढवण्याच्या पद्धतीला हायड्रोपोनिक्स म्हणतात.
फायदे:💧 पाण्याची 80–90% बचत होते.🌱 झाडांची वाढ जलद होते.🌾 कमी जागेत जास्त उत्पादन मिळते.🌿 तण आणि मातीमुळे होणारे अनेक रोग कमी होतात.
तोटे:सुरुवातीचा खर्च जास्त असू शकतो.वीज आणि उपकरणांवर अवलंबून असते.पोषक द्रावणाचे (nutrient solution) नियमित निरीक्षण करावे लागते.
हैदड्रॉपोनीकस साठी लागणारे साहित्य
पाण्याची टाकी (Reservoir)
🧪 हायड्रोपोनिक न्यूट्रिएंट्स (A आणि B सोल्युशन)
🪴 नेट पॉट्स (Net Pots)🌱 ग्रोइंग मीडियम – कोकोपीट,
क्ले पेबल्स (LECA), किंवा रॉकवूल💧 वॉटर पंप🌬️ एअर पंप आणि एअर स्टोन (विशेषतः DWC प्रणालीसाठी)🚰 PVC पाईप किंवा NFT चॅनेल (NFT सिस्टीमसाठी)📏 pH मीटर (पाण्याचा pH तपासण्यासाठी)⚡ EC/TDS मीटर (पोषकद्रव्यांचे प्रमाण तपासण्यासाठी)☀️ सूर्यप्रकाश किंवा घरात असल्यास LED Grow Lights
