१. पर्जन्यमापकपर्जन्यमापक हे पाऊस मोजण्यासाठी वापरले जाणारे उपकरण आहे.
त्यामध्ये पडलेले पाणी एका भांड्यात जमा केले जाते आणि त्याची उंची मिलिमीटर (mm) मध्ये मोजली जाते.
२. वर्षामापनाची एककपावसाचे प्रमाण सामान्यतः मिलिमीटर (mm) मध्ये व्यक्त केले जाते.
उदा.
एखाद्या दिवशी 20 mm पाऊस पडला म्हणजे त्या ठिकाणी साचलेल्या पाण्याची खोली 20 mm इतकी आहे.
३. पर्जन्यमापकाचे मुख्य भागपावसाचे पाणी गोळा करणारे पात्रफनेलमोजणीची बाटली/नळीमापनपट्टी किंवा स्केलपाणी साठविण्याचे भांडे
४. वर्षामापनाची पद्धतपर्जन्यमापक मोकळ्या आणि सपाट जागेवर बसवला जातो.
पावसाचे पाणी फनेलमधून पात्रात जमा होते.
ठरावीक वेळेनंतर जमा झालेले पाणी मोजले जाते.
मिळालेले प्रमाण मिलिमीटरमध्ये नोंदवले
जाते
.दररोजची नोंद करून साप्ताहिक
, मासिक किंवा वार्षिक पर्जन्यमान काढता येते.
५. वर्षामापनाचे उपयोगशेतीसाठी पाण्याचे नियोजनधरणे व जलसाठ्यांचे व्यवस्थापनपूर आणि दुष्काळाचा अंदाज घेण्यास मदतहवामानाचा अभ्यासभूजल पुनर्भरणाचा अभ्यासपिकांची निवड आणि सिंचनाचे
नियोजन
थोडक्यात: पर्जन्यमापकाच्या साहाय्याने एखाद्या ठिकाणी पडलेल्या पावसाचे प्रमाण मोजण्याच्या प्रक्रियेला वर्षामापन म्हणतात.
पर्जन्यमापक तयार करताना फोटो
