Milling Machine (मिलिंग मशीन) – मशीन हे वर्कशॉपमध्ये वापरले जाणारे महत्त्वाचे मशीन टूल आहे. या मशीनचा उपयोग धातू किंवा इतर योग्य Workpiece ला आवश्यक आकार, माप आणि पृष्ठभागाची finishing देण्यासाठी केला जातो. मिलिंग मशीनमध्ये Cutter फिरतो आणि Workpiece ला नियंत्रित पद्धतीने पुढे-मागे किंवा वेगवेगळ्या दिशेने हलवून धातूचा अतिरिक्त भाग काढला जातो.

मिलिंग मशीनचे कार्य – सर्वप्रथम Workpiece मशीनच्या Table वर घट्ट बसवला जातो. त्यानंतर योग्य Milling Cutter निवडून Spindle मध्ये बसवला जातो. मशीन सुरू केल्यावर Cutter वेगाने फिरतो. Workpiece ला Cutter च्या दिशेने योग्य प्रमाणात हलवले जाते आणि Cutter धातूचा अतिरिक्त भाग कापतो. अशा प्रकारे Workpiece ला आवश्यक आकार आणि माप दिले जाते.

Milling Machine चे प्रमुख भाग :

  • Base – मशीनला आधार देतो.
  • Column – मशीनच्या भागांना आधार देतो.
  • Knee – Table ला वर-खाली हलवतो.
  • Table – Workpiece ठेवण्यासाठी वापरले जाते.
  • Spindle – Cutter फिरवतो.
  • Cutter – धातू कापून आकार देतो.
  • Arbor – Cutter बसवण्यासाठी वापरला जातो.

मिलिंग मशीनचे उपयोग : मिलिंग मशीनचा वापर Engineering Workshop, Automobile Industry, Manufacturing Industry आणि Machine Parts तयार करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. Gear, Slot, Keyway, Machine Parts आणि विविध प्रकारचे सपाट किंवा आकाराचे पृष्ठभाग तयार करण्यासाठी त्याचा उपयोग होतो.

Milling Machine वर केली जाणारी कामे :

  • Plain Milling: सपाट पृष्ठभाग तयार करण्यासाठी.
  • Face Milling: मोठा सपाट पृष्ठभाग तयार करण्यासाठी.
  • Slot Milling: Workpiece मध्ये स्लॉट किंवा खाच तयार करण्यासाठी.
  • Keyway Cutting: Shaft मध्ये Keyway तयार करण्यासाठी.
  • Gear Cutting: योग्य Cutter वापरून Gear तयार करण्यासाठी.
  • Angular Milling: विशिष्ट कोनाचा पृष्ठभाग तयार करण्यासाठी.
  • Drilling: योग्य उपकरण वापरून छिद्र पाडण्यासाठी.

मिलिंग मशीन वापरताना घ्यावयाची काळजी :

  • मशीन सुरू करण्यापूर्वी सर्व भाग तपासावेत.Workpiece Table वर घट्ट आणि योग्य पद्धतीने बसवावा.Cutter योग्य प्रकारे बसवून घट्ट करावा.Safety goggles वापरावेत.सैल कपडे, दागिने आणि मोकळे केस मशीनपासून दूर ठेवावेत.मशीन चालू असताना फिरणाऱ्या Cutter ला हात लावू नये.
  • मशीन सुरू असताना Workpiece चे मोजमाप करू नये.धातूचे तुकडे हाताने काढू नयेत; योग्य Brush वापरावा.Cutter बदलताना किंवा मशीनची साफसफाई करताना मशीन पूर्णपणे बंद करावे.असामान्य आवाज किंवा vibration जाणवल्यास मशीन बंद करून प्रशिक्षित व्यक्तीला सांगावे.