Deta: 03/7/2026
प्रस्तावना
आपल्या महाराष्ट्रात पाव नाश्त्याला खूप प्रमाणात खाल्ला जातो मग तो मिसळ पाव, वडा पाव, भजी पाव अशे इत्यादी प्रकारचे नाश्ताआहे. हा प्रोजेक्ट पाव बनवण्याची संपूर्ण प्रक्रिया समजावतो.
उद्देश
पाव तयार करण्याची प्रक्रिया समजून घेणे.
बेकिंगमधील फर्मेंटेशन, ओव्हन तापमान आणि वेळ यांची माहिती घेणे
.स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षा यांचा अभ्यास करणे.
छोटा व्यवसाय उत्पादनाची मूलभूत माहिती मिळवणे.
साहित्य
मैदा
यीस्ट
साखर
मीठ
ब्रेड इम्पूअर
oil
oven
पाव ट्रेप्रक्रिया
(1) पीठ मळून घेणे एका भांड्यात पीठ, साखर, मीठ एकत्र मिसळा.
यीस्ट कोमट पाण्यात सक्रिय करा.
हे मिश्रण पिठात घालून नरम कणिक मळा.
थोडे तेल लावून कणिक झाकून ठेवा.
(2) फर्मेंटेशनपीठ 1-2 तास झाकून ठेवावी.
पिठाच्या दुप्पट झाल्यावर ते तयार झाल्याचे समजते…
(3) पावांना आकार देणे
पीठाचे छोटे समान गोळे बनवा.
तेल लावलेल्या पाव ट्रेमध्ये गोळे एका रांगेत ठेवा.
(4) दुसरे फर्मेंटेशन
ट्रेमधील गोळे 20-30 मिनिटे फुलू द्या.
गोळे एकमेकांना लागतील इतके फुलतात.
(5) बेकिंगओव्हन गरम करून पाव ट्रे त्यात ठेवा.
साधारण 12-15 मिनिटे बेक करा.
पाव सोनेरी तपकिरी झाल्यावर बाहेर काढा.
(6) थंड करणेफर्मेंटेशन योग्य झाले तर पाव हलका व मऊ तयार होतो.
पाव पूर्ण थंड झाल्यावर त्यांना ट्रेमधून काढानिरीक्षण कमी बेकिंग वेळेत पाव कच्चा राहतो.
ओव्हनचे तापमान जास्त असल्यास पाव जळू शकतो.
योग्य प्रमाणात यीस्ट वापरल्यास पाव चांगला फुलतो.
निष्कर्ष
या प्रोजेक्टमधून पाव बनवण्याच्या संपूर्ण प्रक्रियेची माहिती मिळाली. फर्मेंटेशन, तापमान, स्वच्छता आणि साहित्याचे प्रमाण यांचा पावाच्या गुणवत्तेवर मोठा परिणाम होतो. योग्य पद्धतीने काम केले तर आपण घरगुती पण व्यवसाय करू शकतो .
फ्लोचार्ट
कच्चा माल मोजणे (८ किलो बॅच)
मैदा + यीस्ट + साखर + मीठ + ब्रेड इम्प्रूव्हर + बटर/तेल + पाणी
मिक्सिंग (10-15 मिनिटे)
मळलेले पीठ (Dough)
पहिली फर्मेंटेशन (45-60 मिनिटे)
डिव्हायडिंग (समान वजनाचे गोळे)
राउंडिंग (गोळे तयार करणे)
बेंच रेस्ट (10-15 मिनिटे)
मोल्डिंग व टिनमध्ये ठेवणे
फायनल प्रूफिंग (35-45 मिनिटे)
बेकिंग (180-200°C, 25-30 मिनिटे)
डी-मोल्डिंग (टिनमधून काढणे)
कूलिंग (1-2 तास)
स्लायसिंग (आवश्यक असल्यास)
पाकगतयार ८ किलो पाव
