Date: 15/07/2026
प्रयोगाचे नाव :
मिठामध्ये भाजलेले खरे सोयाबीन
१) प्रस्तावना
सोयाबीन हे प्रथिनांचा उत्कृष्ट स्रोत आहे. मिठामध्ये भाजल्याने सोयाबीन कुरकुरीत, चविष्ट आणि जास्त काळ टिकणारे बनते. हा पदार्थ पौष्टिक नाश्ता म्हणून तसेच लघुउद्योगासाठी तयार करून विक्रीसाठी वापरता येतो.–
२) साहित्य व प्रमाण
अनुक्रमांक साहित्य प्रमाण
1 सोयाबीन बी 1 किलो
2 मीठ 1 किलो
3 गॅस चार्ज 180 ग्रॅम
4 पॅकिंग बॅग 6 नग–
३) कोणकोणते साहित्य व साधने वापरली?
साहित्य
सोयाबीन बी
मीठ
पॅकिंग बॅग
साधने
कढई
गॅस शेगडी
झारा/पळी
चाळणी
स्टीलचे भांडे
वजनकाटा
पॅकिंग सीलर (असल्यास)–
४) कृती
1. सोयाबीन स्वच्छ निवडून धुऊन पूर्णपणे वाळवून घ्यावे.
2. कढईमध्ये मीठ गरम करावे.
3. मीठ चांगले तापल्यावर त्यामध्ये सोयाबीन घालावे.
4. मंद आचेवर सतत हलवत सोयाबीन समान रीतीने भाजून घ्यावे.
5. सोयाबीन कुरकुरीत झाल्यावर चाळणीने मीठ वेगळे करावे.
6. भाजलेले सोयाबीन पूर्ण थंड होऊ द्यावे.
7. थंड झाल्यावर पॅकिंग बॅगमध्ये भरून व्यवस्थित सील करावे.–
५) कॉस्टिंग (Costing)
अनुक्रमांक साहित्य किंमत (₹)
1 सोयाबीन बी 80.00
2 मीठ 30.00
3 गॅस चार्ज 13.75
4 पॅकिंग बॅग 28.00
एकूण साहित्य खर्च 151.75
मजुरी (35%) 53.11
एकूण खर्च ₹204.86
६) पॅकेजिंग
भाजलेले सोयाबीन पूर्ण थंड झाल्यावर फूड-ग्रेड पॅकिंग बॅगमध्ये भरावे.
पॅकेट हवाबंद सील करावे.पॅकेटवर उत्पादनाचे नाव, वजन, उत्पादन दिनांक, अंतिम वापर दिनांक आणि किंमत लिहावी.
थंड व कोरड्या ठिकाणी साठवावे.-
७) वापरण्याची पद्धत
पॅकेट उघडून थेट खाऊ शकतो.
चहा किंवा कॉफीसोबत नाश्ता म्हणून खाता येतो.
सलाड किंवा इतर पदार्थांमध्येही वापरता येतो.-
८) याच्यातून काय शिकलो?
मिठामध्ये सोयाबीन योग्य प्रकारे भाजण्याची पद्धत समजली.
योग्य तापमान आणि वेळेचे महत्त्व कळले.
उत्पादनाची कॉस्टिंग व नफा कसा काढायचा हे शिकता आले.
स्वच्छता, पॅकेजिंग आणि साठवण यांचे महत्त्व समजले.
कमी खर्चात पौष्टिक उत्पादन तयार करून व्यवसाय करता येतो हे समजले.–
९) टिप्स
सोयाबीन पूर्ण कोरडे असावे.मीठ पुरेसे गरम झाल्यावरच सोयाबीन टाकावे.भाजताना सतत हलवत राहावे, त्यामुळे ते करपत नाही.भाजलेले सोयाबीन पूर्ण थंड झाल्यावरच पॅकिंग करावे.हवाबंद पॅकिंग केल्यास कुरकुरीतपणा जास्त काळ टिकतो.-
१०) निष्कर्ष
मिठामध्ये भाजलेले सोयाबीन हा पौष्टिक, चविष्ट आणि प्रथिनयुक्त नाश्ता आहे. योग्य प्रक्रिया, कॉस्टिंग आणि आकर्षक पॅकेजिंग केल्यास कमी खर्चात दर्जेदार उत्पादन तयार करून त्याची यशस्वी विक्री करता येते. त्यामुळे हा घरगुती उद्योग आणि लघुउद्योगासाठी एक उत्तम व्यवसायिक पर्याय आहे.
