शेळीपालन। उस्मानाबादी =रंग प्रामुख्याने काळा असतो या शेळयांची रोग्यप्रतिकारशक्ती खूप जास्त असते। २. संगमनेरी =यांचा रंग पांढरा ,तपकिरी किवा ठीपाकयांच असतो ही जात माध्यम आकाराची असते , ही जात दूध आणि मांस अशा दोन्ही उडदेशांसाठी उपयुक्त आहे। ३. जमुनापरी =यांचे नाक पोपटसारखे बाकदार असते आणि कान लांब लोंबते असतात , ही जात दूध उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे मोठ्या आकाराची मांसाहारी चांगले मिळते . ४. सिरोही =अंगावर तपकिरी रंगाचे ठिपके असतात आणि शरीर बंधिसूद असते ,ही जात वेगाने वजन वाढण्यासाठी ओळखली जाते. ५. कोकण कनयाळ=यांचा रंग काळा असून तोंडावर आणि पोटावर पांढरे पहे असतात ,पावसाळी भागात पाय कुजून किवा सर्दी होणे अशा आजारणा ही जात बळी पडत नाही . ६. बोअर शेळी =शरीर पांढऱ्या रंगाच्या असते आणि मान व डोके गडद तपकिरी किवा लाल रंगाचे असते ,प्रजनन ही जात जुळी आणि तिळी पिल्ले देण्यासाठी ओळखली जाते. ७. सोजत शेळी =या शेळ्या पूर्णपणे पांढऱ्या सुब्र रंगाच्या असतात ,याच्या अंगात क्वचित गुलाबी ठिपके दिसतात ,उत्पन्न देखण्या बोकडाना सणांच्या काळात खूप मोठी किमत मिळते

रोगांचे प्रकार लसीकरण महिना मात्रा पुनरावृत्ती
PPRjane-feb1miliदर 3 वर्षानी
लाल्या मार्च-एप्रिल 5 mili6 महिना
घटसर्प मे-जून 5miliवर्षातून एकदा
फर्‍या मे-jun2 miliवर्षातून एकदा
antronormiyaजून-जुलै 2 miliवर्षातून एकदा
derk डिसेंबर-जानेवारी 0.5 miliवर्षातून एकदा