जांभूळ ज्यूस तयार
त्यातून काय शिकलो
1मोरिंगा वनस्पतीची माहिती मिळाली
– मोरिंगा झाडाची वाढ, लागवड पद्धत, आवश्यक माती, पाणी आणि देखभाल कशी करावी हे समजले.
- मोरिंगाचे पोषणमूल्य समजले
– पानांमध्ये जीवनसत्त्वे, लोह, प्रथिने आणि खनिजे मोठ्या प्रमाणात असतात हे शिकता आले. - औषधी उपयोगांची माहिती मिळाली
– मोरिंगा प्रतिकारशक्ती वाढवते, पचन सुधारते आणि शरीरासाठी लाभदायक आहे हे समजले. - सेंद्रिय शेतीचे महत्त्व कळले
– रसायनविरहित खतांचा वापर, नैसर्गिक वाढ आणि शाश्वत शेतीबद्दल ज्ञान मिळाले. - मूल्यवर्धित उत्पादने तयार करायला शिकलो
– मोरिंगा पावडर, चटणी, चहा, चिक्की यांसारखी उत्पादने बनवण्याचे कौशल्य मिळाले. - प्रकल्प कसा करावा हे शिकलो
– निरीक्षण, नोंद, सर्वेक्षण, विश्लेषण आणि निष्कर्ष कसे काढायचे याचा सराव झाला. - आरोग्य व पोषणाबद्दल जागरूकता वाढली
– नैसर्गिक खाद्यपदार्थांचे मूल्य, संतुलित आहाराचे महत्त्व समजले. - उद्योजकतेचे ज्ञान मिळाले
– मोरिंगाची बाजारातील मागणी, त्यावरील व्यवसाय, लघुउद्योगाची संधी यांविषयी माहिती मिळाली. - पर्यावरणस्नेही शेतीचे फायदे समजले
– कमी पाण्यात वाढणारे, पर्यावरणपूरक पिकांचे महत्त्व कळले. - समूहकार्य आणि सहकार्याचे महत्त्व समजले
– प्रकल्प करताना टीमवर्क, जबाबदारी आणि वेळेचे नियोजन शिकता आले.
निष्कर्ष
मोरिंगा प्रकल्पातून असे स्पष्ट दिसून आले की मोरिंगा ही अत्यंत पौष्टिक, औषधी व कमी खर्चात वाढणारी वनस्पती आहे. याच्या पानांमध्ये व शेंगांमध्ये भरपूर जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि प्रथिने असल्यामुळे ते आरोग्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतात. सर्वेक्षणातून हेही जाणवले की लोक मोरिंगा नियमितपणे वापरतात, परंतु त्याच्या मूल्यवर्धित उत्पादनांविषयी अजूनही जागरूकता कमी आहे.
मोरिंगा लागवड करणे सोपे असून त्यासाठी जास्त पाणी किंवा विशेष देखभालीची गरज नसते. त्यामुळे शाश्वत शेती आणि पर्यावरणपूरक पद्धतींसाठी हे पिक योग्य आहे. मोरिंगाचा वापर खाद्यपदार्थ, औषधी उपयोग तसेच लघुउद्योगात करता येत असल्यामुळे आर्थिकदृष्ट्या त्याला चांगली संधी आहे.
एकूणच, मोरिंगा प्रकल्पामुळे विद्यार्थ्यांना वनस्पतीशास्त्र, पोषण, सर्वेक्षण, निरीक्षण, मूल्यवर्धित उत्पादननिर्मिती आणि उद्योजकता यांचे महत्त्व समजले. तसेच आरोग्य, पर्यावरण आणि शाश्वत शेती यांचे ज्ञानही वाढले.
कॉस्टिंग
| मटेरियल | वजन | दर /kg | किमत |
| शेंगदाणा | 200 gm | 130 rs | 26 |
| तीळ | 120gm | 200rs | 24 |
| जवस | 80gm | 120rs | 9.6 |
| तूप | 40gm | 600rs | 12 |
| गूळ | 400 gm | 45 | 18 |
| पॅकिंग चार्जेस | 2 box | 5 | 10 |
| स्टीकर | 2 | 1.5 | 3 |
| मिक्सर् चार्जेस | 1/2 unit | 10rs/ 1 unit | 5 |
| मोरिंगा पावडर | 20 gm | 600rs | 12 |
| gass चार्जेस | 120gm | 870rs/1 unit | 7.45 |
| मजुरी = 35 | 139.05 487.71 ———- 187.71 |
