शेळीची जात
१. उस्मानाबादी =रंग प्रामुख्याने काळा असतो या शेळयांची रोग्यप्रतिकारशक्ती खूप जास्त असते

२. संगमनेरी =यांचा रंग पांढरा ,तपकिरी किवा ठीपाकयांच असतो ही जात माध्यम आकाराची असते , ही जात दूध आणि मांस अशा दोन्ही उडदेशांसाठी उपयुक्त आहे
३. जमुनापरी =यांचे नाक पोपटसारखे बाकदार असते आणि कान लांब लोंबते असतात , ही जात दूध उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे मोठ्या आकाराची मांसाहारी चांगले मिळते .
४. सिरोही =अंगावर तपकिरी रंगाचे ठिपके असतात आणि शरीर बंधिसूद असते ,ही जात वेगाने वजन वाढण्यासाठी ओळखली जाते.
५. कोकण कनयाळ=यांचा रंग काळा असून तोंडावर आणि पोटावर पांढरे पहे असतात ,पावसाळी भागात पाय कुजून किवा सर्दी होणे अशा आजारणा ही जात बळी पडत नाही .
६. बोअर शेळी =शरीर पांढऱ्या रंगाच्या असते आणि मान व डोके गडद तपकिरी किवा लाल रंगाचे असते ,प्रजनन ही जात जुळी आणि तिळी पिल्ले देण्यासाठी ओळखली जाते.
७. सोजत शेळी =या शेळ्या पूर्णपणे पांढऱ्या सुब्र रंगाच्या असतात ,याच्या अंगात क्वचित गुलाबी ठिपके दिसतात ,उत्पन्न देखण्या बोकडाना सणांच्या काळात खूप मोठी किमत मिळते .
आजार आणि लसीकरण
१ ppr
२ लाळया खुरकुटत
३ घटसर्प
४ फऱ्या
५ देवी
| रोगाचे नाव | लस | मात्रा | पूनरारुत्ती |
| ppr | जानेवारी , फेब | 1 ml | 3 वर्षांनी |
| लाळया खुरकुत | मार्च ,एप्रिल | 5 ml | 6 वर्षानी |
| घटसर्प | मे ,जुन | 5 ml | वर्षातून एकदा |
| फऱ्या | मे ,जुन | 5 ml | वर्षातून एकदा |
| yantarotokisamiya | जुन ,जुलै | 2 ml | वर्षातून एकदा |
| देवी | डिसेंबर ,जानेवारी | 0.5 ml | वर्षातून एकदा |