ड्रील मशीन (Drilling Machine) हे प्रामुख्याने छिद्र पाडण्यासाठी (hole) वापरले जाणारे एक महत्त्वाचे यंत्र आहे. दोन प्रकारच्या ड्रील मशीन असतात: हँड/इलेक्ट्रिक ड्रील मशीन (भिंती, लाकूड किंवा धातूमध्ये छिद्र पाडण्यासाठी) आणि सीड ड्रील मशीन (शेतीमध्ये बियाणे पेरण्यासाठी)。
१. इलेक्ट्रिक/हँड ड्रील मशीन (Electric Drill Machine)
या प्रकारची ड्रील मशीन घरे, बांधकामे आणि वर्कशॉपमध्ये वापरली जाते.
- उपयोग: भिंतीत खिळे ठोकण्यासाठी, लाकडात किंवा धातूत छिद्र पाडण्यासाठी, स्क्रू घट्ट करण्यासाठी याचा उपयोग होतो。
- प्रकार:
- १. पिलर ड्रिल मशीन (Pillar Drill Machine)
- ही एक स्थिर आणि जड मशीन आहे जी एका टेबलवर किंवा जमिनीवर पिलरच्या (खांबाच्या) साहाय्याने उभी असते。
- स्थैर्य आणि अचूकता: ही मशीन एका जागेवर स्थिर असते, त्यामुळे याच्या सहाय्याने एकदम अचूक आणि सरळ (90 अंशात) छिद्र पाडता येते.
- नियंत्रण: यात ड्रिलिंगची खोली (Depth) सेट करण्यासाठी लिव्हर असतो, ज्यामुळे एकाच मापाची अनेक छिद्रे पाडणे सोपे जाते。
- क्षमता: हे जड आणि कडक धातूंमध्ये मोठे व खोल छिद्र पाडण्यासाठी उत्तम आहे。
- वापर: कारखाने, वर्कशॉप्स आणि फर्निचर उद्योगांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाते。
- २. हँड ड्रिल मशीन (Hand Drill Machine)
- ही हाताने पकडण्याजोगी (Portable) आणि आकाराने अत्यंत लहान मशीन असते。
- स्थैर्य आणि अचूकता: ही हाताने धरून वापरली जात असल्यामुळे, छिद्र पाडताना मानवी हाताच्या कंपनामुळे अचूकता कमी-जास्त होऊ शकते.
- नियंत्रण: हे पूर्णपणे वापरकर्त्याच्या हातावर नियंत्रित असते.
- क्षमता: ही मशीन घरगुती कामांसाठी आणि हलक्या साहित्यावर (उदा. लाकूड, पातळ पत्रे) काम करण्यासाठी योग्य असते。
- वापर: घरामध्ये लहान-सहान दुरुस्त्या, फोटो फ्रेम अडकवण्यासाठी खिळे मारण्यासाठी जागा करणे, किंवा प्लंबर व इलेक्ट्रिशियनच्या दैनंदिन कामांसाठी ही अतिशय सोयीची असते。
