अवजारे व त्यांची ओळख .
वर्कशॉपच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना साधनांचा योग्य वापर, मोजमाप, कटिंग, ड्रिलिंग, वेल्डिंग आणि दुरुस्तीची प्राथमिक कौशल्ये शिकता येतात. त्यामुळे तांत्रिक शिक्षणामध्ये वर्कशॉपला महत्त्वाचे स्थान आहे.
वर्कशॉप म्हणजे विविध वस्तू, यंत्रांचे भाग व उपकरणे तयार करणे, दुरुस्ती करणे आणि त्यांची देखभाल करणे यासाठी वापरली जाणारी कार्यशाळा होय. वर्कशॉपमध्ये हाताने वापरण्याची साधने तसेच विविध यंत्रे व उपकरणे वापरली जातात. हातोडा, पाना, प्लायर, स्क्रूड्रायव्हर, करवत, ड्रिल मशीन, ग्राइंडर, वेल्डिंग मशीन इत्यादींचा वापर केला जातो.
साधने म्हणजे काय?
काम करण्यासाठी हाताने वापरल्या जाणाऱ्या वस्तूंना साधने म्हणतात. साधनांच्या मदतीने एखादे काम सोपे, जलद आणि योग्य पद्धतीने करता येते.
उदाहरणे: हातोडा, पाना, प्लायर, स्क्रूड्रायव्हर, करवत, छिन्नी, रेती इत्यादी.
अवजारे.
वर्कशॉपमधील अवजारेवर्कशॉपमध्ये विविध प्रकारची कामे करण्यासाठी वापरली जाणारी प्रमुख अवजारे:1. हातोडा2. पाना3. स्क्रू ड्रायव्हर4. पक्कड5. करवत6. रेती7. छिन्नी8. व्हाइस9. ड्रिल मशीन10. मोजपट्टी11. स्टील रूल12. अॅलन की13. पाईप रेंच14. कटर15. टॉर्क रेंच16. प्लंब बॉब17. सेंटर पंच18. स्पॅनर सेट19. कॅलिपर20. मायक्रोमीटर
ओळख .
वर्कशॉपमधील अवजारांची ओळखवर्कशॉपमध्ये वस्तू कापणे, ठोकणे, पकडणे, छिद्र पाडणे, मोजमाप करणे, घासणे व जोडणी करणे यासाठी वेगवेगळी अवजारे वापरली जातात.क्र. अवजार ओळख / उपयोग1 हातोडा वस्तू ठोकण्यासाठी वापरतात.2 पाना नट-बोल्ट घट्ट किंवा सैल करण्यासाठी वापरतात.3 स्क्रू ड्रायव्हर स्क्रू घट्ट किंवा सैल करण्यासाठी वापरतात.4 पक्कड वस्तू पकडण्यासाठी व तार कापण्यासाठी वापरतात.5 करवत लाकूड किंवा धातू कापण्यासाठी वापरतात.6 रेती धातूची धार व पृष्ठभाग गुळगुळीत करण्यासाठी वापरतात.7 छिन्नी धातू कापण्यासाठी किंवा खोदण्यासाठी वापरतात.8 व्हाइस वस्तू घट्ट पकडून ठेवण्यासाठी वापरतात.9 ड्रिल मशीन धातू, लाकूड इत्यादींमध्ये छिद्र पाडण्यासाठी वापरतात.10 मोजपट्टी वस्तूची लांबी व रुंदी मोजण्यासाठी वापरतात.11 स्टील रूल अचूक लांबी मोजण्यासाठी वापरतात.12 अॅलन की अॅलन बोल्ट घट्ट किंवा सैल करण्यासाठी वापरतात.13 पाईप रेंच पाईप पकडण्यासाठी व फिरवण्यासाठी वापरतात.14 कटर तार किंवा इतर वस्तू कापण्यासाठी वापरतात.15 कॅलिपर वस्तूचा बाहेरील व आतील व्यास मोजण्यासाठी वापरतात.16 मायक्रोमीटर अतिशय अचूक मोजमाप घेण्यासाठी वापरतात.थोडक्यात: वर्कशॉपमधील अवजारे ही कामाचे स्वरूप आणि गरजेनुसार निवडली जातात.
