अझोला
. अझोला (Azolla) म्हणजे काय?अझोला ही पाण्यावर तरंगणारी वनस्पती आहे. अझोला हवेतील नायट्रोजन शोषून घेऊन स्वतःच्या मुळांमध्ये साठवून ठेवते, त्यामुळे त्याला ‘नायट्रोजनचा कारखाना’ म्हटले जाते. अझोलाचा वाढण्याचा वेग खूप जास्त आहे; साधारण ४८ तासांमध्ये त्याची संख्या दुप्पट होते. २. अझोलाचे महत्त्वजलद गतीने वाढणारी वनस्पती.यामध्ये प्रथिनांचे (Protein) प्रमाण खूप जास्त (२० ते ३०%) असते. एक उत्तम जैविक खत (Biofertilizer) म्हणून कार्य करते.जनावरांसाठी एक उत्तम आणि पौष्टिक आहार.सेंद्रिय शेतीसाठी अत्यंत उपयुक्त.कमी खर्चात अधिक उत्पादन मिळवून देते. ३. अझोलामध्ये असलेले पोषक घटकप्रथिने (Protein)नत्र (Nitrogen)स्फुरद / फॉस्फरस (Phosphorus)पालाश / पोटॅशियम (Potassium)कॅल्शियम (Calcium)लोह (Iron)मॅग्नेशियम (Magnesium)जीवनसत्त्वे: A, B12, आणि बीटा-कॅरोटीन (Beta-Carotene) ४. अझोलाचे उपयोगपशूखाद्य: गाय, म्हैस, शेळी, मेंढी, कोंबड्या आणि बदके यांच्यासाठी अत्यंत पौष्टिक खाद्य.शेतीमध्ये:भाताच्या (धान) शेतीमध्ये खत म्हणून उत्तम वापर. जमिनीची सुपीकता वाढते. रासायनिक खतांचा वापर आणि खर्च कमी होतो. ५. अझोला वाढवण्यासाठी योग्य परिस्थिती (उजवे पान)तापमान: २०°C ते ३५°C दरम्यान.सामू (pH): ५.५ ते ७.० पर्यंत (किंचित आम्लयुक्त ते उदासीन).आद्रता: ५०% ते ७०%.जागा: सावली असलेली जागा.पाणी: स्वच्छ पाणी आवश्यक.
